Büyükbaş Hayvan Yetiştiricilerinin Tarım Sigortasına Bakış Açısının Değerlendirilmesi: Erzurum İli Merkez İlçeleri Örneği

Öz

Bu araştırma, Erzurum ili merkez ilçelerinde büyükbaş hayvancılık yapan üreticilerin tarım sigortalarına yönelik tutumlarını ve davranışlarını değerlendirmektedir. Çalışmada, 2025 yılı içerisinde rastgele seçilen 100 üreticiyle yüz yüze anket yapılmıştır. Bulgular, üreticilerin yalnızca %21’inin tarım sigortası yaptırdığını, %79’unun ise sisteme katılmadığını göstermektedir. Sigorta yaptıran üreticilerin tamamının yalnızca Büyükbaş Hayvan Hayat Sigortası poliçesini tercih ettiği, diğer sigorta türlerine yönelik farkındalığın yok denecek kadar az olduğu belirlenmiştir. Katılımın en önemli nedenleri kredi kullanma zorunluluğu (%20,3) ve üretim kayıplarını telafi etme isteği (%20,3) olurken; yüksek prim maliyetleri, tazminat süreçlerine güvensizlik ve bilgi eksikliği başlıca engeller olarak öne çıkmıştır. Sonuçlar, üreticilerin tarım sigortasına gönüllü katılımında ekonomik, sosyal ve bilgi temelli faktörlerin belirleyici olduğunu ortaya koymaktadır. Bu kapsamda, sistemin daha etkin işlemesi için bilgilendirme faaliyetlerinin artırılması, güven sorunlarının giderilmesi ve poliçe kapsamlarının üretici ihtiyaçlarına göre revize edilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Tarım Sigortası
• Büyükbaş Hayvancılık
• Üretici Davranışları
• Erzurum
• Risk Yönetimi

Evaluation of Cattle Breeders' Perspectives on Agricultural Insurance: The Case of Central Districts of Erzurum Province

Öz

This study evaluates the attitudes and behaviors of cattle breeders in the central districts of Erzurum province toward agricultural insurance. Data were collected through face-to-face surveys with 100 randomly selected producers in 2025. The findings reveal that only 21% of the respondents had agricultural insurance, while 79% remained uninsured. All insured producers opted exclusively for Cattle Life Insurance, indicating almost no awareness of other insurance types. The primary reasons for participation were the obligation to obtain credit (20.3%) and the need to secure resources against potential losses (20.3%), whereas the major barriers included high premium costs, distrust in the compensation process, and lack of information. These results demonstrate that farmers’ participation in agricultural insurance is shaped mainly by economic, social, and informational factors. To enhance the effectiveness of the system, it is recommended to strengthen extension activities, address trust issues, and revise policy coverage in line with the needs of cattle breeders.

Anahtar Kelimeler

• Agricultural Insurance
• Cattle Farming
• Producer Behavior
• Erzurum
• Risk Management

Kaynakça

1. Dercon, S., Bold, T. & Calvo, C. 2008. Insurance for the poor? University of Oxford Working Paper Number 125.
2. Hussein, N., & Venance, M. (2023). Factors affecting uptake of index–based crop insurance among the smallholder farmers: A case study of Tanzania. African Development Finance Journal. https://uonjournals.uonbi.ac.ke/ojs/index .php/adfj/article/view/1857
3. FAO (2022). Livestock insurance in Sub-Saharan Africa: Status, challenges and opportunities. Food and Agriculture Organization of the United Nations. https://www.fao.org/3/cc1873en/cc1873en.pdf
4. Gül, A. & Gül, E. (2020). Türkiye tarım sektöründe risk yönetimi ve sigorta uygulamaları. Akdeniz Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20(2), 185–202.
5. Kaygısız, A., Şahin, O., & Yılmaz, İ. (2022). TARSİM Büyükbaş Hayvan Hayat Sigortasına Yetiştiricilerin Yaklaşımı ve Risk Faktörlerinin Belirlenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım Ve Doğa Dergisi, 25(1), 290-299. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1053128
6. Kılıç, B., Uzundumlu, A. S. & Tozlu, G. (2018). Fındık Üretiminde Kimyasal İlaç Kullanımının Çevresel Duyarlılık Yönünden İncelenmesi: Giresun İli Örneği. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 5(4), 396-405. https://doi.org/10.30910/turkjans.471171
7. Newbold, P. (1995). Statistics For Business and Economics. Prentice Hall International Editions.
8. Rakan, Y., & Birinci, A. (2025). Gümüşhane İli Torul İlçesindeki Çiftçilerin Tarım Sigortasına Olan Yaklaşımlarının Belirlenmesi. Journal of Animal Science and Economics, 4(1), 12-19. https://doi.org/10.5281/zenodo.13120257

9. Tapkı, N., Kaya, A., Tapkı, İ., Dağistan, E., Çimrin, T., & Selvi, M. H. (2018). Türkiye’de Büyükbaş Hayvancılığın Durumu ve Yıllara Göre Değişimi. Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 23(2), 324-339.
10. TARSİM (2024). Tarım Sigortaları Havuzu 2024 faaliyet raporu. TARSİM Resmî Yayını. https://www.tarsim.gov.tr/
11. Xiu, F., Xiu, F. & Bauer, S. (2012). Farmers’ willingness to pay forcow insurance in Shaanxi province, China. Procedia Economics and Finance, 1, 431-440.