Askeri Hava Kargo Taşımacılığı Yükleme Teknisyenlerinin İş Sağlığı ve Güvenliği Sorunları

Hüseyin Tamer Hava; Alper Erol

doi:10.52995/jass.1324121

Askeri Hava Kargo Taşımacılığı Yükleme Teknisyenlerinin İş Sağlığı ve Güvenliği Sorunları

Öz

Havacılık alanında ikinci dünya savaşından sonra yaşanan teknoloji yoğun gelişmelere benzer gelişmelerin yaşandığı bir dönemden geçiyoruz. Çok yakın bir gelecekte insanlı kullanım için üretilen uçakların ve yeni nesil insansız hava araçlarının yer ekiplerinden bağımsız bir şekilde otonom olarak uçuşlarını gerçekleştirecekleri beklenmektedir. Bunun öncelikle askeri lojistiğin bel kemiğini oluşturan uçar kargo platformlarıyla gerçekleştirileceği yapılan deneysel uçuşlardan anlaşılmaktadır. Bundan sonraki süreçte giderek uçuşta pilotu göremeyeceğiz, ancak kargo uçaklarına yükün yüklenmesi sürecinde hatta uçuş esnasında gerekli durumlarda yükleme teknisyenleri yoğun olarak görev yapmaya devam edeceklerdir. Literatür taraması yöntemiyle gerçekleştirilen ve tanıtıcı nitelikte olan bu çalışmada, yüksek sorumluluk ve risk altında çalışan askeri hava kargo yükleme teknisyenlerinin iş sağlığı ve güvenliği açısından karşılaşacağı tehlikeler incelenmiş ve bunların önlenmesine yönelik farkındalık yaratılması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Aero Specialties Ground Support Equipment. (2023). PFA-50 military aircraft cargo loader/transporter. Erişim adresi: https://www.aerospecialties.com/aviation-ground-support-equipment-gseproducts/uncategorized/pfa-50-military-aircraft-loader-transporter/
Ayanoğlu, C. (2007). İşyerinde ergonomi ve Sstes. ÇSGB İş Sağlığı ve Güvenliği Dergisi, 34, s.29-36. Erişim adresi: https://www.csgb.gov.tr/isggm/dergiler/34.pdf
Ayanoğlu, C. (2008). Endüstride ergonomik düzen. ÇSGB İş Sağlığı ve Güvenliği Dergisi, 39, s.13-18. Erişim adresi: https://www.csgb.gov.tr/isggm/dergiler/39.pdf
Bilgin, A.C., Ergör, A. ve Demiral, Y. (2009). Tuzla tersaneleri raporları ve iş sağlığına yaklaşım. Türk Tabibleri Birliği Mesleki Sağlık ve Güvenlik Dergisi, Ekim-Kasım-Aralık 2009. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/822135
Darvishi, M. ve Shahali, H. (2021). Diseases leading to permanent disqualification in Islamic Republic of Iran Air Force non-pilot crew. Medical Journal Armed Forces India, 79(3), 1-6.
Demirbilek, T. (2005). İş güvenliği kültürü. Dokuz Eylül Yayınları, İzmir.
EU-OSHA - European agency for safety and health at work. (2012). Hazards and risks to air transport workers. Erişim adresi: https://osha.europa.eu/tr
Gallagher, C. (2000). Occupational health & safety management systems: System types and effectiveness. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Deakin University, Melbourne. Erişim adresi: https://dro.deakin.edu.au/articles/thesis/Occupational_health_and_safety_management_systems_system_types_and_effectiveness/21090478

Gaona K.L. (2010). Comparative study of musculoskeletal injuries in transport aircrew. Aviation, Space, and Environmental Medicine, Volume 81, Number 7, July 2010, pp. 688-690
Güneş, T. (2016). Hava aracı bakım dokümanlarının kullanımında emniyet ve etkinliğin arttırılmasına yönelik bir yaklaşım. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Anadolu Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir. Erişim adresi: https://earsiv.anadolu.edu.tr/xmlui/handle/11421/6479
NorthFLY. (2023). Havacılık kuruluşları nelerdir? ICAO, EASA, SGHM, JAA, FAA. 29.06.2023 Erişim adresi: https://northfly.aero/blog/havacilik-kuruluslari-nelerdir-icao-easa-sghm-jaa-faa International Labour Organization. (2023). Statistics on safety and health at work. Erişim adresi: https://ilostat.ilo.org/topics/safety-and-health-at-work/
International Organization for Standardization. (2013). New work item proposal-occupational health and safety management systems–requirements. ISO Central Secretariat, (12.03.2013). Geneva. Erişim Adresi: https://www.jisc.go.jp/international/nwip/nwip_Occupational%20health%20and%20safety%20managem ent%20systems.pdf
International Organization for Standardization. (2023). ISO 45001 and related standards: Occupational health and safety. Erişim adresi: https://www.iso.org/iso-45001-occupational-health-and-safety.html İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik. (2013, 17 Temmuz). Resmi Gazete (Sayı: 28710, Ankara. Erişim adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/File/GeneratePdf?mevzuatNo=18592&mevzuatTur=KurumVeKurulusYonetmeligi& mevzuatTertip=5
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu. (2012, 20 Haziran). Resmi Gazete (Sayı: 28339). Erişim adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6331.pdf
Karakavuz, H. (2015). Yer hizmeti işletmelerinde uygulanan iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemleri başarı faktörlerinin ve uygulamadaki sorunların belirlenmesine yönelik bir araştırma. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Anadolu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir. Erişim adresi: https://earsiv.anadolu.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/11421/2654/104265.pdf?sequence=1
Keleş, M.S. (2016). Meslek hastalıkları. Atatürk Üniversitesi Yayınları, Erzurum Koşar, M. (2015). İş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemleri. Atatürk Üniversitesi Yayınları, Erzurum.
Kürkçü E.A., Çakar İ. ve Zeyrek S. (2014). İşyerlerinde aydınlatma. İş Sağlığı ve Güvenliği Merkezi Müdürlüğü (İSGÜM), Ankara. Erişim adresi: http://www.isgum.gov.tr/rsm/file/isgdoc/IG1- isyerinde_aydinlatma.pdf Lockheed Martin. (2023). MATRIX™ technology aircraft autonomy system-designed for flight safety, reliability and efficiency. Erişim adresi: https://www.lockheedmartin.com/en-us/products/sikorsky-matrixtechnology.html
Louis, D.J. (1992). A study of illness related lost time in transport aircraft crewmembers. Master’s Thesis. University of Cincinnati College of Medicine Division of Occupational Medicine Department of Environmental Health, USA.
Michie, S. (2002). Causes and management of stress. Occup Environ Med. 59, s.67-72. Erişim adresi: https://oem.bmj.com/content/oemed/59/1/67.full.pdf
Millî Eğitim Bakanlığı. (2012). İnsan ve çevre. Ankara.
MSC Belgelendirme. (2023). Malzeme güvenlik bilgi formu (MSDS) nedir?. Erişim adresi: https://mscbelgelendirme.com/blog/malzeme-guvenlik-bilgi-formu-msds-nedir
Nazlıoğlu, A. (2014). Havaalanı bakım onarım hangarında tehlike kaynaklarının belirlenmesi ve kontrol listesi hazırlanması. (İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanlık Tezi). Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, Ankara. Erişim adersi: https://www.csgb.gov.tr/media/1369/aysenazlioglu.pdf
NorthfFLY Uçuş Akademisi. (2023). Havacılık kuruluşları nelerdir? ICAO, EASA, SGHM, JAA, FAA. Erişim adresi: https://northfly.aero/blog/havacilik-kuruluslari-nelerdir-icao-easa-sghm-jaa-faa
Özdemir, N. (2009). Gemi sanayinde iş güvenliği yönetimi ve OHSAS 18001 uygulaması. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi, FBE Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Anabilim Dalı. İstanbul. Erişim adresi: http://www.dspace.yildiz.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/1/2780/0041360.pdf?sequence=1&isAllowed=y
Özkılıç, Ö. (2005). İş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemleri ve risk değerlendirme metodolojileri (3. bs.). TİSK Yayınları, No. 246, Ankara. Erişim adresi: http://egitim.druz.com.tr/upload/docs/26042012105841_vAq1THf-6- 105841_risk-analizi-ozlem-ozkilic-kitabi.pdf
Schmitz-Felten, E. (2022). Air transport–OSH issues. OSH WIKI, European Agency for Safety and Health at Work. 30.09.2022. Erişim adresi: https://oshwiki.osha.europa.eu/en/themes/air-transport-osh-issues
Suer, E. (2016). Uçak bakım – onarımlarında tehlike kaynakları ve çözüm önerileri. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gedik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=DNjF7ZM5tih0HnMGwhPs5Q&no=xr11IcRh09zhLCJ CBU9t5Q
Şimşek, G. A. (2014). Çalışma yaşamında sağlık güvenlik (2.bs.). Fişek Enstitüsü Çalışan Çocuklar Bilim ve Eylem Merkezi Vakfı Yayını, Ankara.
Torum, O. ve Uzunoğlu, Ö. (2002, Mayıs). Uçak bakım teknisyeninin performans faktörleri. Uluslararası Katılımlı Kayseri IV. Havacılık Sempozyumu, Kayseri: Erciyes Üniversitesi Sivil Havacılık Yüksekokulu.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hava Taşımacılığı ve Nakliye Hizmetleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Hüseyin Tamer Hava ^*
0000-0002-5104-6688
Türkiye

Alper Erol
0009-0001-5501-2653
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Ağustos 2023

Gönderilme Tarihi

7 Temmuz 2023

Kabul Tarihi

28 Ağustos 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 3/4 Sayı: 2/1

DOI

https://doi.org/10.52995/jass.1324121

IZ

https://izlik.org/JA52ZH33XN

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Hava, H. T., & Erol, A. (2023). Askeri Hava Kargo Taşımacılığı Yükleme Teknisyenlerinin İş Sağlığı ve Güvenliği Sorunları. Havacılık ve Uzay Çalışmaları Dergisi, 3/4(2/1), 69-88. https://doi.org/10.52995/jass.1324121

AMA

1.Hava HT, Erol A. Askeri Hava Kargo Taşımacılığı Yükleme Teknisyenlerinin İş Sağlığı ve Güvenliği Sorunları. JASS. 2023;3/4(2/1):69-88. doi:10.52995/jass.1324121

Chicago

Hava, Hüseyin Tamer, ve Alper Erol. 2023. “Askeri Hava Kargo Taşımacılığı Yükleme Teknisyenlerinin İş Sağlığı ve Güvenliği Sorunları”. Havacılık ve Uzay Çalışmaları Dergisi 3/4 (2/1): 69-88. https://doi.org/10.52995/jass.1324121.

EndNote

Hava HT, Erol A (01 Ağustos 2023) Askeri Hava Kargo Taşımacılığı Yükleme Teknisyenlerinin İş Sağlığı ve Güvenliği Sorunları. Havacılık ve Uzay Çalışmaları Dergisi 3/4 2/1 69–88.

IEEE

[1]H. T. Hava ve A. Erol, “Askeri Hava Kargo Taşımacılığı Yükleme Teknisyenlerinin İş Sağlığı ve Güvenliği Sorunları”, JASS, c. 3/4, sy 2/1, ss. 69–88, Ağu. 2023, doi: 10.52995/jass.1324121.

ISNAD

Hava, Hüseyin Tamer - Erol, Alper. “Askeri Hava Kargo Taşımacılığı Yükleme Teknisyenlerinin İş Sağlığı ve Güvenliği Sorunları”. Havacılık ve Uzay Çalışmaları Dergisi 3/4/2/1 (01 Ağustos 2023): 69-88. https://doi.org/10.52995/jass.1324121.

JAMA

1.Hava HT, Erol A. Askeri Hava Kargo Taşımacılığı Yükleme Teknisyenlerinin İş Sağlığı ve Güvenliği Sorunları. JASS. 2023;3/4:69–88.

MLA

Hava, Hüseyin Tamer, ve Alper Erol. “Askeri Hava Kargo Taşımacılığı Yükleme Teknisyenlerinin İş Sağlığı ve Güvenliği Sorunları”. Havacılık ve Uzay Çalışmaları Dergisi, c. 3/4, sy 2/1, Ağustos 2023, ss. 69-88, doi:10.52995/jass.1324121.

Vancouver

1.Hüseyin Tamer Hava, Alper Erol. Askeri Hava Kargo Taşımacılığı Yükleme Teknisyenlerinin İş Sağlığı ve Güvenliği Sorunları. JASS. 01 Ağustos 2023;3/4(2/1):69-88. doi:10.52995/jass.1324121

Cited By

Emotional Labor in Aviation: A Phenomenological Research on Cabin Crew

Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.30798/makuiibf.1420508