Son Şans Turizminin Medyadaki Yansıması: Hasankeyf Örneği

Öz

Bu çalıĢmanın amacı, son Ģans turizminin destinasyon pazarlaması açısından önemini ortaya koymak ve bu önemi Hasankeyf örneği üzerinden incelemektir. Son Ģans turizmi, yok olmak üzere olan destinasyonların, yok olmadan önce ziyaret edilmesini içeren turizm türüdür. Ġnsanların bu destinasyonlarla ilgili yayınları takip edebileceği en ulaĢılabilir medya organlarından biri gazetelerdir. ÇalıĢmanın amacı doğrultusunda, gazetelerde Hasankeyf’in son Ģans turizmi kapsamında ne ölçüde ele alındığı irdelenmiĢtir. Bu kapsamda satıĢ tirajları dikkate alınarak Türkiye’de en çok okunan 5 gazete seçilmiĢtir. Bu gazetelerin web sitelerinde 2006-2020 tarihleri arasında Hasankeyf ile ilgili yayınlanan haberler elde edilmiĢtir. Elde edilen haberler, son Ģans turizmi ile ilgili yaklaĢımları içerme açısından değerlendirilmiĢtir. AraĢtırma kapsamında toplam 2699 gazete haberi incelenmiĢ olup, verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıĢtır. ÇalıĢmada elde edilen bulgular doğrultusunda, haber içeriklerinde son Ģans turizmiyle ilgili en sık kullanılan kodların “su altında kalma” ve “Ilısu Barajı” olduğu tespit edilmiĢtir. Haber içeriklerinde en az rastlanan kodlar ise “son Ģans” ve “yok olmadan önce gör” kodudur. ÇalıĢma sonucunda Hasankeyf’le ilgili yapılmıĢ haberlerde, Hasankeyf’in bir son Ģans turizmi destinasyonu olarak vurgulanmadığı sonucuna ulaĢılmıĢtır. Ancak Hasankeyf’in sular altında kalacağının vurgulanması ile bölgenin ilgi odağı olduğu ve ziyaretçi çektiği tespit edilmiĢtir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, araĢtırmanın sonuç bölümünde konuyla ilgili öneriler sunulmuĢtur.

Anahtar Kelimeler

• Son ġans Turizmi
• Destinasyon Pazarlaması
• Hasankeyf
• Ilısu Barajı.

Reflection of Last Chance Tourism on the Media: The Case of Hasankeyf

Öz

The aim of this study is to demonstrate the importance of last chance tourism in terms of Destination Marketing and to examine this importance through Hasankeyf example. Last chance tourism is a type of tourism that involves visiting destinations that are about to disappear before they disappear. One of the most important media outlets where people can follow publications about these destinations is Newspapers. The aim of the study was to examine the extent to which Hasankeyf was covered by last chance tourism in newspapers. In this context, the 5 Most read newspapers in Turkey were selected by taking into account their sales circulation. On the websites of these newspapers, news about Hasankeyf was obtained between 2006-2020. The news received was evaluated in terms of including approaches related to last-chance tourism. A total of 2699 newspaper reports were examined within the scope of the research and content analysis method was used in the analysis of the data. According to the results obtained in the study, it was found that the most commonly used codes for last-chance tourism in news content were “underwater” and “Ilisu Dam”. The least common codes in news content are “last chance” and “see before you disappear”. As a result of the study, the news about Hasankeyf concluded that Hasankeyf was not highlighted as a last-chance tourism destination. However, Hasankeyf will be flooded and the area has been found to be the focus of attention and attracting visitors. According to the results obtained, recommendations on the subject were presented in the results section of the study.

Anahtar Kelimeler

• Last Chance Tourism
• Destination Marketing
• Hasankeyf
• Ilisu Dam.

Kaynakça

1. Adams, D., ve Carwardine, M. (1992). Last Chance to See. New York: Ballantine Books.
2. Addison, A.C. (2008). Disappearing World: 101 Of The Earth’s Most Extraordinary and Endangeredplaces. New York: Harper Collins.
3. Akgönül, M. S., ve EliüĢük, M. (2016). Hasankeyf Ġmam Abdullah Zaviyesi Konservasyon ve Restorasyon ÇalıĢmaları. Batman Üniversitesi YaĢam Bilimleri Dergisi, 6(2/1), 193-227.
4. Akkaya, U., Gültekin, A. B., Dikmen, Ç. B. ve DurmuĢ, G. (2009). Baraj ve Hidroelektrik Santrallerin (Hes) Çevresel Etkilerinin Analizi: Ilısu Barajı Örneği. 5. Uluslararası Ġleri Teknolojiler Sempozyumu, 13-15 Mayıs, Karabük, Türkiye.
5. Arık, A. (1992). Psikolojide Bilimsel Yöntem. Ġstanbul: Ġstanbul Üniversitesi Basımevi. Aykol, ġ., Altürk, A., YarıĢ, A. ve Arık Yüksel, T. (2017, Eylül). Last Chance Before It’s Gone: Last Chance Tourism On Hasankeyf. 1. Uluslararası Turizmin Geleceği Kongresi‟nde sunulan bildiri, Mersin U niversitesi, Mersin. EriĢim Adresi: https://www.researchgate.net/publication/338554976_Last_Chance_Before_It's_Gone_Doo m_Tourism_on_Hasankeyf
6. Bağçı, E. ve Deliormanlı, A., (2020). Göç Turizmi (Diaspora), Son ġans Turizmi (Last Change), Oyuncak Turist (Toy Tourist) Kavramlarının Türkiye‟deki Turizm Akademisyenleri ve ĠĢletmecileri Açısından Bilinirliğine Dair Bir AraĢtırma, Journal of Academic Social Science, 8(102), 309-322.
7. Bunakov, O. A., Zaitseva, N. A., Larionova, A. A., Zigern-Korn, N. V., Zhukova, M. A., Zhukov, V. A. ve Chudnovskiy, A. D. (2018). Development Perspectives of “Last Chance Tourism” As One of The Directions of Ecological Tourism. Ekoloji, 27(106), 441-447. Dawson, J., Johnston, M. J., Stewart, E. J., Lemieux, C. J., Lemelin, R. H., Maher, P. T. ve Grimwood, B. S. R. (2011). Ethical considerations of last chance tourism. Journal of Ecotourism, 10(3), 250-265.
8. Eijgelaar, E., Thaper, C. ve Peeters, P. (2010). Antarctic Cruise Tourism: The Paradoxes of Ambassadorship, „Last Chance Tourism‟ and Greenhouse Gas Emissions. Journal of Sustainable Tourism, 18(3), 337–354.

9. Görçün, Ö. (2019). Uluslararası Proje ve Ağır TaĢımacılık Sürecinde Bir Uygulama: Tarihi Eser Lojistiği Kapsamında Hasankeyf Zeynel Bey Türbesinin TaĢınması. IV. International Caucasus-Central Asia Foreign Trade And Logistics Congress, 7-8 Eylül, Didim, Aydın.
10. Hindley, A. ve Font, X. (2018). Values and Motivations in Tourist Perceptions of Last-Chance Tourism. Tourism and Hospitality Research, 18(1), 3-14. Hughes, H. (2008). Frommer’s 500 places to visit before they disappear. Hoboken, NJ: Frommers.
11. Ġsen, Z. (2014). Hasankeyf'in ġehircilik Tarihi, (Yüksek Lisans Tezi) Batman: Batman Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
12. Jones, A., Jenkins, I. ve Phillips, M. (2011). Disappearing Destinations. UK: CABI. Kendir, H. (2020). Mimari Restorasyonda TaĢıma Yönteminin Ġrdelenmesi (Ġstanbul Örneği) (Yüksek Lisans Tezi) Ġstanbul: Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
13. Kılıç, B. ve Yozukmaz, N. (2020). A Conceptual Review of Last Chance Tourism: The Case of Turkey. Tourism: An International Interdisciplinary Journal, 68(3), 322-335.
14. Küçükergin, K. G. ve Gürlek, M. (2020). „What if this is my last chance?‟: Developing a Last-Chance Tourism Motivation Model. Journal of Destination Marketing & Management, 18, 100491. Son ġans Turizminin Medyadaki Yansıması: Hasankeyf Örneği Journal of Academic Tourism Studies 2020, Aralık 18
15. Lemelin, H., Dawson, J., Stewart, E. J., Maher, P. ve Lueck, M. (2010). Last-Chance Tourism: The Boom, Doom, and Gloom of Visiting Vanishing Destinations. Current Issues in Tourism, 13(5), 477-493.
16. Lemelin, R. H., Stewart, E. ve Dawson, J. (2013). An Introduction to Last Chance Tourism. In Last Chance Tourism (pp. 21-27). Routledge. EriĢim Adresi: https://books.google.com.tr/books?hl=tr&lr=&id=F8WsAgAAQBAJ&oi=fnd&pg=PA3&dq =last+chance+tourism+disappearing+destinations&ots=ktWL2t7Zh& sig=wtfUCwuW4BrDMDDJkRlWmv3DT9Y&redir_esc=y#v=onepage&q=last%20chance %20tourism%20disappearing%20destinations&f=false
17. Lisagor, K. ve Hansen, H. (2008). Disappearing Destinations: 37 Places in Peril and What Can Be Doneto Help Save Them. New York: Vintage Departures.
18. Murray, H. A. (1938). Explorations in Personality: a Clinical and Experimental Study of Fifty Men of College Age. Oxford Universty Press.
19. Öztürk, E., ġener, G. ve Süher, H. K. (2016). Sosyal Medya Çağında Ürün YerleĢtirme: Instagram ve Instabloggerlar Üzerine Bir Ġçerik Analizi. Global Media Journal TR Edition, 6(12), 355-386.
20. Tuna, N. ve Belge, B. (2003) Tarihi Hasankeyf Kenti Koruma-GeliĢtirme Stratejik Planı. EriĢim Adresi: https://bit.ly/3kPuphT Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı. Hasankeyf. EriĢim Adresi: https://tanitma.ktb.gov.tr/TR-22819/hasankeyf.html EriĢim Tarihi: 10.11.2020 Üslü, A. (2011). Ilısu Barajı Çevresel Etki Maliyet Analizi (Doktora Tezi). Trabzon: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.
21. Vatan, A. ve Demir, Ö. (2019). Bird Palaces in Ġstanbul: Last Chance, Türk Turizm AraĢtırmaları Dergisi, 3(3), 421-435. www.arkeofili.com, EriĢim Adresi: https://www.arkeofili.com/hasankeyfteki-1500-tonlukartuklu- hamami-da-tasindi/ EriĢim Tarihi: 10.11.2020 www.gazetetirajlari.com, EriĢim Adresi: http://gazetetirajlari.com/ EriĢim Tarihi: 01.11.2020 www.roughguides.com, EriĢim Adresi: https://roughguides.com/gallery/20-destinations-to-seebefore- they-disappear/ EriĢim Tarihi: 09.11.2020 www.trthaber.com, EriĢim Adresi: https://www.trthaber.com/haber/gundem/ilisu-baraji-enerjiuretimine- basladi-485962.html EriĢim Tarihi: 10.11.2020 EriĢim Tarihi: 12.11.2020
22. Yıldız, S. (2018). Yok OluĢtan Doğan Turizm: Kıyamet Turizmi (Doom Tourısm). Eurasian Journal of Researches in Social and Economics, 5(5), 224-241.
23. Yılmaz, M. ve Sevgi, S. (2020). Hasankeyf Er Rızk Camisi Koruma ve Kurtarma (TaĢıma) Uygulama ÇalıĢmaları. Akademik Sanat, 5(10), 24-45.
24. YurttaĢ, H. (1996). Hasankeyf Zeynel Bey Türbesi. Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, (3), 121-151.