Tüketicilerin Restoran Seçim Ölçütleri Üzerine Bibliyografik Bir Değerlendirme

Öz

İnsanın en temel ihtiyaçlarından biri beslenme ihtiyacıdır. Dolayısıyla, beslenme olmadan insanların hayatını sürdürebilmesi mümkün değildir. Ayrıca, günümüzde çeşitli sebeplerden dolayı insanlar geçmişe oranla daha fazla dışarıda yemek yemektedirler. Beslenme ihtiyacına ek olarak, insanlar sosyalleşme, rahatlama, hizmet satın alma vb. nedenlerle de dışarıda yemek yemeyi tercih etmektedirler. Tüm sebeplerden dolayı yiyecek ve içecek sektörü her geçen gün hızla büyümektedir. Artan bu rekabet ortamında restoran işletmelerinin ayakta kalabilmesini sağlayacak unsurlardan biri tüketicilerin restoranları tercih etme sebeplerini bilmektir. Tüketicilerin restoran tercihlerine birçok faktör sebep olduğu gibi restoranın mimari yapısı da sebep olmaktadır. Restoran işletmeleri bu sebepleri bildiği taktirde, buna göre düzenlemeler, planlar yapabilir. İlgili literatür incelendiğinde, yurtiçinde ve yurtdışında konu ile ilgili birçok çalışma bulunmaktadır. Fakat bu çalışmaların bazıları restoran seçim ölçütleri yönünden ortak noktada birleştiği görülse de çoğunluğunda tüketicilerin restoran seçim ölçütlerinin farklı olduğu sonucu çıkarılmaktadır. Bu noktadan hareketle, bu çalışmanın amacı tüketicilerin restoran seçim ölçütleri üzerine yapılan çalışmalarda ortaya konan sebepleri bir çalışma altında incelemektir. Bu sayede, farklı çalışmalarda ortaya konan farklı ve benzer ölçütler kategorize edilebilecektir. İncelenen çalışmalara göre tüketicilerin restoran seçim ölçütleri; restoranın atmosferi, restoran imajı, yiyeceklerin kalitesi, hizmet kalitesi, restoranın fiziksel yapısı, parasal değer, otopark imkânı, kolaylıklar, personel kalitesi, hijyen, yiyeceklerin lezzeti, çocukların oyun oynayabilecekleri alan olması ve menü kalitesi gibi unsurlar şeklindedir. Çalışmanın sonucuna göre, müşterilerin restoranlara yalnızca karın doyurabilecekleri bir mekân olarak bakmamakta ve birçok faktörden etkilendiği görülmektedir. Dolayısıyla, rakipleri arasından öne çıkmak ve müşteriler tarafından tercih edilmek isteyen restoranların bu özelliklere sahip olması gerekmektedir. Yöneticilerin, tüketicilerin etkilendiği faktörleri bilmesi ve hizmet planlamasına dahil etmesi, müşterilerin beklentilerini karşılayabilmesi ve işletmenin devamlılığı için önem arz etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Restoran Seçim Ölçütleri
• Tüketici
• Bibliyografya

A Bibliograhic Assessment of Consumers’ Restaurant Selection Criteria

Öz

One of the most basic human needs is the need for nutrition and it is not possible to survive without nutrition. In addition, nowadays, for various reasons, people eat out more than in the past. In addition to the nutritional need, people socialize, relax, purchase services, etc. For reasons, they prefer to eat out. For all reasons, the food and beverage industry is growing rapidly every day. In this increasingly competitive environment, one of the factors that will enable restaurant businesses to survive is to know the reasons why consumers prefer restaurants. The architectural structure of the restaurant is also a factor that affects the preferences of consumers as well as the many other factors. If restaurant businesses know these reasons, they can make arrangements and plans accordingly. When the relevant literature is examined, there are many studies on the subject at home and abroad. However, although some of these studies seem to have a common point in terms of restaurant selection criteria, it is concluded that consumers' restaurant selection criteria are different in most of them. From this point of view, the aim of this study is to examine the reasons revealed in the studies on the restaurant selection criteria of the consumers under a study. In this way, different and similar criteria set forth in different studies can be categorized. According to the reviewed studies, consumers’ restaurant selection criterias listed as; atmosphere of the restaurant, image of the restaurant, quality of the foods, quality of the service, physical structure of the restaurant, monetary value, parking facilities, the amenities provided, quality of the personnel, hygiene, taste of the foods, play areas for children, quality of the menu. According to the result of the study customers do not look at restaurants as just a place where they can fill their stomachs, they are also affected by alot of factors. Hence, the restaurants that wants to stand out among competitors and preferred by customers must have these features. It is important for managers to know the factors that affect consumers and include them in service planning, so that they can meet the expectations of customers and ensure the continuity of the business.

Anahtar Kelimeler

• Restaurant Selection Criteria
• Consumer
• Bibliography

Kaynakça

1. Akbar, Y. A. A. ve Alaudeen, M. S. S. (2012). Determinant of Factors That Influence Consumer in Choosing Normal Full-Service Restaurant: Case in Seri Iskandar, Perak. South East Asian Journal of Contemporary Business, Economics and Law, 1, 137- 145.
2. Akgündüz, Y., Akdağ, G. ve Metin, U. (2019). Restoran Seçimi Kriterlerinin Müşteri Sadakatine Etkisi: Mersin’de Bir Araştırma. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(4), 1-14. [https://doi.org/10.18037/ausbd.668597](https://doi.org/10.18037/ausbd.668597)
3. Albayrak, A. (2014). Müşterilerin Restoran Seçimlerini Etkileyen Faktörler: İstanbul Örneği. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 25(2), 190-201. DOI: 10.17123/atad.vol25iss255949
4. Alonso, A. B., O’neill, M., Liu, Y. ve O’shea, M. (2013). Factors Driving Consumer Restaurant Choice: An Exploratory Study From the Southeastern United States. Journal of Hospitality Marketing & Management, 22(5), 547-567. [https://doi.org/10.1080/19368623.2012.671562](https://doi.org/10.1080/19368623.2012.671562)
5. Araz, U. (2019). Kapadokya Bölgesine Gelen Turistlerin Restoran Seçim Ölçütleri Üzerine Bir Araştırma (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). Nevşehir: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi.
6. Arıker, Ç. (2012). Tüketicilerin Restoran Seçiminde Kullandıkları Seçim Kriterleri ile Demografik Özellikleri Arasındaki İlişki. Öneri Dergisi, 10(38), 11-31.
7. Aşık, N. A. (2019). Çocuklu Ailelerin Restoran Seçimlerini Etkileyen Faktörler: İzmir’de Bir Araştırma. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(1), 150-168. DOI: 10.32572/guntad.512583
8. Auty, S. (1992). Consumer Choice and Segmentation in the Restaurant Industry. The Services Industries Journal, 12(3), 324-339. [https://doi.org/10.1080/02642069200000042](https://doi.org/10.1080/02642069200000042)

9. Badem, E. ve Öztel, A. (2018). Restoran Seçiminde Tüketiciyi Etkileyen Faktörlerin DEMATEL Yöntemiyle Değerlendirilmesi: Bir Uygulama. Yönetim, Ekonomi, Edebiyat, İslami ve Politik Bilimler Dergisi, 3(1), 70-89. DOI: 10.24013/jomelips.429389
10. Batra, A. (2008). Foreign Tourists’ Motivation and Information Source(s) Influencing Their Preference for Eating Out at Ethnic Retaurants in Bangkok. International Journal of Hospitality & Tourism Administration, 9(1), 1-17. [https://doi.org/10.1080/15256480801910178](https://doi.org/10.1080/15256480801910178)
11. Bettman, J. R., Johnson, E. J. ve Payne, J. W. (1991). Consumer Decision Making. In M. Asameniw (Ed.)., Handbook of Consumer içinde (s. 50-79). California: BerkeleyHaas.
12. Canoğlu, M. ve Ballı, E. (2018). Tüketicilerin Kebap Restoranı Tercihlerini Etkileyen Faktörler- Adana Örneği. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 10(1), 30-43.
13. Cevizkaya, G. (2015). Tüketicilerin Etnik Restoran İşletmelerini Tercih Nedenleri: İstanbul’da Bir Araştırma (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). Balıkesir: Balıkesir Üniversitesi.
14. Choi, J. ve Zhao, J. (2010). Factors Influencing Restaurant Selection in South Florida: Is Healt Issue One of the Factors Influencing Consumers’ Behavior When Selecting a Restaurant? Journal of Foodservice Business Research, 13(3), 237-251. [https://doi.org/10.1080/15378020.2010.500254](https://doi.org/10.1080/15378020.2010.500254)
15. Chua, B., Karim, S., Lee, S. ve Han, H. (2020). Customer Restaurant Choice: An Empirical Analysis of Restaurant Types and Eating- Out Occasions. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(17), 1-23. [https://doi.org/10.3390/ijerph17176276](https://doi.org/10.3390/ijerph17176276)
16. Clemes, M. D., Gan, C. ve Sriwongrat, C. (2013). Consumer’s Choice Factors of an Upscale Ethnic Restaurant. Journal of Food Products Marketing, 19(5), 413-438. [https://doi.org/10.1080/10454446.2013.724364](https://doi.org/10.1080/10454446.2013.724364)
17. Cullen, F. (2005). Factors Influencing Restaurant Selection in Dublin. Journal of Foodservice Business Research, 7(2), 53-85. [https://doi.org/10.1300/J369v07n02_05](https://doi.org/10.1300/J369v07n02_05)
18. Cömert, M. ve Özata, E. (2016). Tüketicilerin Yöresel Restoranları Tercih Etme Nedenleri ve Karadeniz Mutfağı Örneği. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(42), 1963-1974. DOI: 10.17719/jisr.20164216304
19. Çakıcı, A.C. ve Yıldız, E. (2018). Müşterilerin Restoran Tercihine Göre Kümelendirilmesi Üzerine Kayseri’de Bir Araştırma. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(3), 10-20.
20. Doğan, S., Şanlıer, N. ve Tuncer, M. (2010). Yiyecek İçecek İşletmelerinin Satış Çabalarında Etik: Kastamonu İli Örneği. Kastamonu Eğitim Dergisi, 18(1), 241-256.
21. Emir, O. ve Özdemir, N. (2019). A Study to Determine the Effect of Turkish Customers’ Cultural Values on Restaurant Preferences. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 7(4), 2894-2906. DOI: 10.21325/jotags.2019.506
22. Eroğlu, E. (2012). Tüketici Davranışı Kavramı ve Özellikleri. Y. Odabaşı (Ed.)., Tüketici Davranışları içinde (s. 2-23). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayını.
23. Fidan, H., Teneva, A., Stankov, S. ve Dimitrova, E. (2018). Consumer’s Behavior of Restaurant Selection. 2018 International Conference on High Technology for Sustainable Development (HiTec), 11-14 Haziran 2018, Sofya, Bulgaristan.
24. Harrington, R. J., Ottenbacher, M.C. ve Kendall, KW (2011). Fine-Dining Restaurant Selection: Direct and Moderating Effects of Customer Attributes. Journal of Foodservice Business Research, 14(3), 272-289. [https://doi.org/10.1080/15378020.2011.594388](https://doi.org/10.1080/15378020.2011.594388)
25. Heung, V. C. S. (2002). American Theme Restaurants: A Study of Consumer’s Perceptions of the Important Attributes in Restaurant Selection. Asia Pasific Journal of Tourism Research, 7(1), 19-28. [https://doi.org/10.1080/10941660208722106](https://doi.org/10.1080/10941660208722106)
26. Hyun, S. S. (2010). Predictors of Relationship Quality and Loyalty in the Chain Restaurant Industry. Cornell Hospitality Quarterly, 51(2), 251-267. DOI: 10.1177/1938965510363264
27. Jung, J. M., Sydnor, S., Lee, S. K. ve Almanza, B. (2015). A Conflict of Choice: How Consumers Choose Where to Go for Dinner. International Journal of Hospitality Management, 45, 88-98. [https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2014.11.007](https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2014.11.007)
28. Karakaş, Y. E., Çiçek, B.ve İştin, A. E. (2015). Yerel ve Uluslararası Markalı Yiyecek & İçecek İşletmelerinin Tercih Edilme Nedenlerini Belirlemeye Yönelik Bir Araştırma. 16. Ulusal Turizm Kongreler Kitabı, 12-15 Kasım 2015, Çanakkale.
29. Kılınç, O. (2011). Restoran İşletmelerinde Hizmet Garantisi Uygulamaları ve Müşteri Tercihlerine Etkileri (Basılmamış Doktora Tezi). Aydın: Adnan Menderes Üniversitesi.
30. Kim, S. ve Chung, J. (2011). Restaurant Selection Criteria: Understanding the Roles of Restaurant Type and Customers’ Sociodemographic Characteristics. 16. Graduate Student Research Conference in Hospitality and Tourism, 6-8 Ocak 2011, Teksas.
31. Kim, Y., Raab, C. ve Bergman, C. (2010). Restaurant Selection Preferences of Mature Tourists in Las Vegas: A Pilot Study. International Journal of Hospitality & Tourism Administration, 11(2), 157-170. [https://doi.org/10.1080/15256481003732816](https://doi.org/10.1080/15256481003732816)
32. Kurnaz, A. ve Şengül, S. (2019). Marmaris’i Ziyaret Eden Yerli Turistlerin Kişisel Özellikleri ile Etnik Restoranları Seçim Kriterleri Arasındaki İlişkilerin Belirlenmesi. Journal of Recreation and Tourism Research, 6(3), 306-316. DOI: 10.31771/jrtr.2019.33
33. Lawson, R. (1997). Consumer Decision Making within a Goal- Driven Framework. Psychology & Marketing, 14(5), 427-449. [https://doi.org/10.1002/(SICI)1520-6793(199708)14:5](https://doi.org/10.1002/\(SICI\)1520-6793\(199708\)14:5)<427::AID-MAR1>3.0.CO;2-A
34. Lehota, J., Könyves, E. ve Dunay, A. (2015). Key Factors of a Successful Restaurant Strategy in Hungary. Business, 22-27. DOI: 10.17626/dBEM.ICoM.P00.2015.p005
35. Mhlanga, O. ve Tichaawa, T. M. (2016). What are the Current Factors Affecting Consumer Selection Criteria in Formal Full Service Restaurants in Port Elizabeth, South Africa. African Journal of Hospitality, Tourism and Leisure, 5(2), 1-11.
36. Njite, D., Dunn, G. ve Kim, L. H. (2008). Beyond Good Food What Outher Attributes Influence Consumer Preference and Selection of Fine Dining Restaurants? Journal of Foodservice Business Research, 11(2), 237-266. [https://doi.org/10.1080/15378020801995523](https://doi.org/10.1080/15378020801995523)
37. Oğuzalp, A. (2020). Üniversite Öğrencilerinin Restoran Tercihini Etkileyen Faktörler: Konya Örneği (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). Konya: KTO Karatay Üniversitesi.
38. Özdemir, B. (2010). Dışarıda Yemek Yeme Olgusu: Kuramsal Bir Model Önerisi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 21(2), 218-232.
39. Parsa, H.G., Self, J. T., Njite, D. ve King, T. (2005). Why Restaurants Fail? Cornell Hotel and Restaurant Administration Quarterly, 46(3), 304-322. [https://doi.org/10.1177/0010880405275598](https://doi.org/10.1177/0010880405275598)
40. Sudhagar, D. P. ve Rajendran, G. (2017). Selection Criteria of Customers of Chinese Restaurants and Their Dining Habits. International Journal of Knowledge Management in Tourism and Hospitality, 1(1), 57-75. [https://doi.org/10.1504/IJKMTH.2017.084587](https://doi.org/10.1504/IJKMTH.2017.084587)
41. Taşdağıtıcı, E. ve Güçer, E. (2016). Yiyecek İçecek İşletmelerinin Sınıflandırma Sistemleri: İşletmelerin Algısına Yönelik Bir Araştırma. 3rd International Congress of Tourism & Management Researches, 20-22 Mayıs 2016, Antalya, Türkiye.
42. Tayfun, A. ve Tokmak, C. (2007). Tüketicilerin Türk Usulü Fast Food İşletmelerini Tercih Etme Sebepleri Üzerine Bir Araştırma. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 6(22), 169-183.
43. Tuna, A. (2017). Müzik Bibliyografyası Bağlamında 2000-2017 Yılları Arasında Yapılmış Lisansüstü Tezler ve Yöntemleri. EÜ Devlet Türk Musikisi Konservatuvarı Dergisi, 11, 125-133.
44. Türkay, O. ve Atasoy, B. (2020). Restoran Seçiminde Kişiliğin Rolü: Sakarya Örneği. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 23(2), 401-412. [https://doi.org/10.29249/selcuksbmyd.687053](https://doi.org/10.29249/selcuksbmyd.687053)
45. Wibowo, S. W. ve Tielung, M. (2016). Analytical Hierarchy Process (AHP) Approach on Consumer Preference in Franchise Fast Food Restaurant Selection in Manado City (Study at: McDonald’s, KFC and A&W). Jurnal EMBA: Jurnal Rıset Ekonomi, Manajemen, Bisnis Dan Akuntansı, 4(2), 22-28.
46. Yüksekbilgili, Z. (2014). Restoran Seçim Ölçütleri Üzerine Bir Araştırma. Journal of Yasar University, 9(36), 6353-6360.