EN
TR
İndüklenmiş pluripotent kök hücreler ve hücre tedavisi
Öz
İnsan embriyonik kök hücreleri embriyonun blastosist aşamasındaki iç hücre kitlesinden elde edilir. Kendi kendilerini sınırsız yenileyebilme özelliklerinin yanında pluripotent olmaları, yani üç farklı embriyonik tabakadan köken alan hücre tiplerine farklılaşabilme potansiyelleri ile hücre tedavisine yönelik büyük umut vaat etmektedirler. Ancak derivasyonlarındaki etik ve yasal problemler nedeniyle, pluripotent özelliklerinin tedavi amaçlı kullanımı henüz gerçekleştirilememektedir. Son yıllarda, erişkin dokulardan elde edilen hücrelerin yeniden programlanarak embriyonik karakter taşıyan pluripotent özellikteki hücrelere dönüşebilecekleri gösterilmiştir. Böylelikle, yeniden programlanan somatik hücrelerin, in vitro olarak istenilen hücre tipine yönlendirilmiş farklılaştırılması ve rejeneratif tıp alanında kullanılma ihtimali kuvvetlenmiştir. Pluripotent özellik kazandırılan bu hücreler indüklenmiş pluripotent kök hücreler olarak tanımlanmış olsa da, pluripotent özelliğin mekanizması henüz tam anlamıyla açıklanamamıştır. Yine de, indüklenmiş pluripotent kök hücre teknolojisi, insan hastalık modellerinin çalışılması, yeni ilaç geliştirilmesi ve hücre tedavisine yönelik yeni yaklaşımlar önermesi açısından önem arzetmektedir. Kendi kendilerini yenileyebilmeleri ve insan vücudundaki tüm hücre tiplerine farklılaşabilme potansiyellerinin yanında, embriyonik kök hücrelerin neden olduğu etik kaygılardan uzak olmaları ve olası hücre tedavisi uygulamalarında hastaya özgü tasarlanabilecek olmaları nedeniyle son yıllarda bilim dünyasında büyük ilgi uyandırmaktadırlar. Bu derlemede geçmişten günümüze indüklenmiş pluripotent kök hücre teknolojisine ve bu hücre grubunun hücre tedavisindeki yerine değinilecektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Thomson JA, Itskovitz-Eldor J, Shapiro SS, et al. Em- bryonic stem cell lines derived from human blasto- cysts. Science 1998;282:1145-1147.
- Condic ML, Rao M. Alternative sources of pluripotent stem cells: ethical and scientific issues revisited. Stem Cells Dev 2010;19:1121-1129.
- Gurdon JB, Melton DA. Nuclear reprogramming in cells. Science 2008;322:1811-1815.
- Cowan CA, Atienza J, Melton DA, Eggan K. Nuclear re- programming of somatic cells after fusion with human embryonic stem cells. Science 2005;309:1369-1373.
- Wilmut I, Schnieke AE, Mcwhir J, Campbell KHS. Vi- able offspring derived from fetal and adult mammalian cells. Nature 1997;385:810-813.
- Takahashi K, Yamanaka S. Induction of pluripotent stem cells from mouse embryonic and adult fibroblast cultures by defined factors. Cell 2006;126:663-676.
- Takahashi K, Tanabe K, Ohnuki M, et al. Induction of pluripotent stem cells from adult human fibroblasts by defined factors. Cell 2007;131:861-872.
- Stadtfeld M, Nagaya M, Utikal J, et al. Induced plu- ripotent stem cells generated without viral integration. Science 2008;322:945-949.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
-
Yayımlanma Tarihi
1 Aralık 2013
Gönderilme Tarihi
27 Şubat 2015
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2013 Cilt: 4 Sayı: 4
APA
İskender, B.-, & Canatan, H. (2013). İndüklenmiş pluripotent kök hücreler ve hücre tedavisi. Journal of Clinical and Experimental Investigations, 4(4), 550-561. https://doi.org/10.5799/ahinjs.01.2013.04.0346
AMA
1.İskender B, Canatan H. İndüklenmiş pluripotent kök hücreler ve hücre tedavisi. J Clin Exp Invest. 2013;4(4):550-561. doi:10.5799/ahinjs.01.2013.04.0346
Chicago
İskender, Banu -, ve Halit Canatan. 2013. “İndüklenmiş pluripotent kök hücreler ve hücre tedavisi”. Journal of Clinical and Experimental Investigations 4 (4): 550-61. https://doi.org/10.5799/ahinjs.01.2013.04.0346.
EndNote
İskender B-, Canatan H (01 Aralık 2013) İndüklenmiş pluripotent kök hücreler ve hücre tedavisi. Journal of Clinical and Experimental Investigations 4 4 550–561.
IEEE
[1]B.- İskender ve H. Canatan, “İndüklenmiş pluripotent kök hücreler ve hücre tedavisi”, J Clin Exp Invest, c. 4, sy 4, ss. 550–561, Ara. 2013, doi: 10.5799/ahinjs.01.2013.04.0346.
ISNAD
İskender, Banu - - Canatan, Halit. “İndüklenmiş pluripotent kök hücreler ve hücre tedavisi”. Journal of Clinical and Experimental Investigations 4/4 (01 Aralık 2013): 550-561. https://doi.org/10.5799/ahinjs.01.2013.04.0346.
JAMA
1.İskender B-, Canatan H. İndüklenmiş pluripotent kök hücreler ve hücre tedavisi. J Clin Exp Invest. 2013;4:550–561.
MLA
İskender, Banu -, ve Halit Canatan. “İndüklenmiş pluripotent kök hücreler ve hücre tedavisi”. Journal of Clinical and Experimental Investigations, c. 4, sy 4, Aralık 2013, ss. 550-61, doi:10.5799/ahinjs.01.2013.04.0346.
Vancouver
1.Banu - İskender, Halit Canatan. İndüklenmiş pluripotent kök hücreler ve hücre tedavisi. J Clin Exp Invest. 01 Aralık 2013;4(4):550-61. doi:10.5799/ahinjs.01.2013.04.0346