Oksidatif stres ve hücre içi lipit, protein ve DNA yapıları üzerine etkileri
Öz
Oksidatif stres, hücresel metabolizma sırasında oluşan hidroksil radikali, süperoksit radikali ve hidrojen peroksit gibi reaktif oksijen türlerinin artışı (ROS) ile onları detoksifiye eden, antioksidanların yetersizliği sonucu oksidatif dengenin bozulması olarak tanımlanır. Oksidatif stresteki artış sonucunda oluşan reaktif oksijen türleri hücre içi lipit ve protein yapıların çift bağ içeren gruplarına ve DNA’daki bazların çift bağlarına saldırır ve bir hidrojen atomu kopararak zincirleme oksidasyon reaksiyonlarını başlatırlar. Sonuçta hücre içi lipit, protein ve DNA gibi makromoleküller hasarlanarak hücre zedelenmesi veya hücre ölümü meydana gelir. Serbest radikallerin etkileri ile makromoleküllerin oksidatif hasarı sonucunda açığa çıkan malondialdehit (MDA) , protein karbonil (PCO), 8-hidroksiguanin (8-OHG) gibi ürünlerin vücut sıvıları ve dokularda biyokimyasal yöntemlerle ölçülmesi ile oksidatif hasar varlığı tespit edilir.
Son yıllarda bu alanda gittikçe artan sayıda çalışmaya rağmen halen oksidatif stresin hücre içi yapılar üzerine etkisi bütün yönleriyle bilinmemektedir. Bu derlemede oksidatif stresin oluşum mekanizması, antioksidan sistemler ve etki mekanizmaları, hücre içi yapılara olan etkileri ve oksidatif streste oluşan yıkım ürünlerinin biyokimyasal yönden değerlendirilmesi hedeflenmiştir.
Anahtar kelimeler: Oksidatif stres, protein karbonil, malondialdehit, 8-hidroksiguanin
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Yan LJ, Sohal RS. Mitochondrial adenine nucleotide translocase is modified oxidatively during aging. Proc Natl Acad Sci U S A 1998;95:896-901.
- Yan LJ. Positive oxidative stress in aging and aging-related
- disease tolerance. Redox Biol 2014:9;165-169.
- Dokuyucu R, Karateke A, Gokce H, et al. Antioxidant effects of erdosteine and lipoic acid in ovarian ischemia-reperfusion injury. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol 2014;183:23-27.
- Berlett BS, Stadtman ER. Protein oxidation in aging, disease, and oxidative stress. J Biol Chem. 1997;272:20313-20316.
- Motor S, Ozturk S, Ozcan O, et al. Evaluation of total antioxidant status, total oxidant status and oxidative stres index in patients with alopecia areata. Int J Clin Exp Med 2014;7: 1089-1093.
- Aydın M, Selcoki Y, Nazlı Y, et al. Relationship between total antioxidant capacity and the severity of coronary artery Disease. J Clin Exp Invest 2012;3:22-28.
- Şahin DY, Elbasan Z, Gür M, et al. Relationship between oxidative stress markers and cardiac syndrome X. J Clin Exp Invest 2012;3:174-180.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
-
Yayımlanma Tarihi
25 Ekim 2015
Gönderilme Tarihi
25 Ekim 2015
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2015 Cilt: 6 Sayı: 3
Cited By
Significance of thiol/disulphide homeostasis and ischemia modified albumin levels in chronic obstructive pulmonary disease
The European Research Journal
https://doi.org/10.18621/eurj.425178Measuring urinary 8-hydroxy-2′-deoxyguanosine and malondialdehyde levels in women with overactive bladder
Investigative and Clinical Urology
https://doi.org/10.4111/icu.2018.59.4.252Oxidant and antioxidant levels and DNA damage in tuberous sclerosis
Brain and Development
https://doi.org/10.1016/j.braindev.2018.10.014Vulpinic acid, a lichen metabolite, emerges as a potential drug candidate in the therapy of oxidative stress–related diseases, such as atherosclerosis
Human & Experimental Toxicology
https://doi.org/10.1177/0960327119833745Bazı Fenolik Bileşiklerin Yoğunluk Fonksiyonu Yöntemi ile Antioksidan Aktivitelerinin Tayin Edilmesi
Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.19113/sdufenbed.439631Investigation of Antioxidant Molecules in Green Tea by Quantum Chemical Approaches
Journal of the Institute of Science and Technology
https://doi.org/10.21597/jist.420354