Öz
“Yusufname” adlı çizgi filmde yer alan sosyokültürel unsurların dağılımını tespit etmek amacıyla yapılan çalışmada doküman analizi deseni kullanılmıştır. İncelenecek çizgi filmi seçmek için öncelikle Televizyon İzleme Araştırmaları Komitesinin (TİAK) 2023 yılı raporu incelenmiştir. Rapora göre en çok izlenen çocuk kanalında yani TRT Çocuk kanalında yer alan çizgi filmlerin listesine internet üzerinden erişilmiştir. Yapılan ön izlemelerde farklı sosyokültürel ögeler içeren, daha önce incelenmemiş olan “Yusufname” adlı yapım incelenmek üzere seçilmiştir. Bu amaçla, kurgunun seçilen altı bölümü, Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi Programı’nda yer alan sosyokültürel unsurlar tasnifinde belirtilen günlük yaşam, yaşam koşulları, kişiler arası ilişkiler, değerler, inançlar ve tutumlar, sosyal gelenekler, beden dili ile ritüeller/geleneksel davranışlar başlıkları çerçevesinde betimsel olarak analiz edilmiştir. “Yusufname” adlı çizgi filmde yer alan sosyokültürel unsurların dağılımını tespit etmek amacıyla yapılan çalışmada sosyokültürel ögelerin çoktan aza dağılımının: kişiler arası ilişkiler, değerler, inançlar ve tutumlar, günlük yaşam, sosyal gelenekler, yaşam koşulları şeklinde olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte beden dili, ritüeller/geleneksel davranışlar başlıkları özelinde veriye rastlanmamıştır.
Anahtar Kelimeler
Çocuklara Türkçe öğretimi kültür aktarımı dil öğretimi çizgi filmler
Kaynakça
- Akdoğan, D. S. (2023). Okuma eğitimi açısından çizgi filmlerin incelenmesi. BUGU Dil ve Eğitim Dergisi, 4(2), 211–223. https://doi.org/10.46321/bugu.124
- Anderson, D. R., Huston, A. C., Schmitt, K. L., Linebarger, D. L., & Wright, J. C. (2001). Early childhood television viewing and adolescent behavior: The recontact study. Monographs of the Society for Research in Child Development, 66(1), 1–147. https://doi.org/10.1111/1540-5834.00120
- Atmaca, K. B. (2023). Ortaokul ders kitaplarında türkülerle kültür aktarımı ve değer kazanımı [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi. Ay Yüzügüldü, M., Kavak, E., & Sarıal, N. E. (2025). Farklı kültürlerde çizgi filmlerin analizi. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi, 10(1), 27–35. https://doi.org/10.37754/ijeces.1624247
- Bedük, M. (2023). Türkçenin yabancı bir dil olarak öğretiminde kültür aktarımı: Babam ve Oğlum filmi örneği [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi.
- Birdal, R. (2023). Yabancı dil eğitiminde masalların kültür aktarımındaki rolü ve önemi: Bir masal örneği Rapunzel [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Trakya Üniversitesi.
- Calvert, S. L. (2008). Children as consumers: advertising and marketing. The Future of Children, 18(1), 205–234. https://doi.org/10.1353/foc.0.0001
- Cerrah Özsevgeç, L., & Saka, A. (2018). Çocukların izledikleri çizgi filmler ve bu tercihlerinin karakterleri ile ilişkisi. Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 3(2), 725–734. https://doi.org/10.21733/ibad.452142
- Coşkun, Y., & Önem, A. (2024). Okul öncesi dönem çocuklarının çizgi film karakterleriyle özdeşim kurma eğilimleri. Temel Eğitim Dergisi, 21, 42–54. https://doi.org/10.52105/temelegitim.21.4
- Çoban, O. (2024). Kültür sanat basımevi İstanbul yabancılar için Türkçe öğretimi ders kitaplarının (B1–B2) kültür aktarımı açısından incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi. Estrada-Chichón, J. L., & Sánchez-Cabrero, R. (2023). Hizmet öncesi erken çocukluk öğretmen eğitiminde kültürel farkındalık: Peppa Pig’deki İngiliz kültürel öğelerinin bir kataloğu. Education Sciences, 13(10), 1021. https://doi.org/10.3390/educsci13101021
- Fisch, S. M. (2014). Children’s learning from educational television: Sesame Street and beyond. Routledge.
- Forster, N. (1994). The analysis of company documentation. In C. Cassell & G. Symon (Eds.), Qualitative methods in organizational research: A practical guide (pp. 147–166). Sage.
- Göçer, A., & Tağman, F. (2024). Anlama becerilerinin geliştirilmesinde çizgi filmlerin kullanılabilirliği üzerine bir araştırma. International Journal of Language Academy, 12(2), 140–153.
- Gültekin, İ. (2020). Türkçenin yabancı dil olarak öğretim programı. TMV Yayınları.
- İşbecer, Ö. (2010). Çeviri yoluyla kültür aktarımı: Virginia Woolf öykülerinin değerlendirilmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Trakya Üniversitesi.
- Kalkan, E. (Yönetmen). (2022). Yusufname [Çizgi Film]. TRT Çocuk; Laciverd Film.
- Kandemir, İ. G. (2023). Yurt dışında yaşayan iki dilli Türk çocuklarına dijital oyunlarla Türkçe öğretimi ve kültür aktarımı [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Kırıkkale Üniversitesi.
- Karataş, Z. (2017). Sosyal bilim araştırmalarında paradigma değişimi: nitel yaklaşımın yükselişi. Türkiye Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 1(1), 71–86. https://izlik.org/JA59EF89MH
- Kaya, Z., & Uzoğlu, M. (2020). Çizgi filmlerin eğitim alanında kullanılmasıyla ilgili yapılan çalışmaların incelenmesi. OPUS International Journal of Society Researches, 16(Eğitim ve Toplum Özel Sayısı), 6194–6214. https://doi.org/10.26466/opus.803593
- Keba Ekinci, D. (2024). Medya ve çocuk bağlamında çizgi filmlerde yer alan şiddet içeriklerinin analizi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, Ö14, 771–793. https://doi.org/10.29000/rumelide.1455135
- Linebarger, D. L., & Walker, D. (2005). Infants’ and toddlers’ television viewing and language outcomes. American Behavioral Scientist, 48(5), 624–645.
- Melanlıoğlu, D. (2008). Kültür aktarımı açısından Türkçe öğretim programları. Eğitim ve Bilim, 33(150), 64–73.
- Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd ed.). Sage.
- Narin, İ. (2025). Çeviri çocuk edebiyatı eserlerinin kültür aktarımındaki rolüne bir örnek: Pollyanna [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Sakarya Üniversitesi.
- Sildir Daşar, E. (2024). Sevilen çizgi karakterlerin değerler açısından incelenmesi (MEB Okul Öncesi Eğitim Programı–2024). Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi, 9(2), 85–102. https://doi.org/10.37754/ijeces.1495283
- Songül, S. (1991). Hedef kültürün aktarılmasının amaçları ve öğretim teknikleri. Dil Öğretim Dergisi, 3(1). 43-63.
- Şimşek, F. (2016). Kültür aktarımı kuramının eleştirisi: Türkiye'nin medenileşme sürecinde çevirinin rolü [Yayınlanmamış doktora tezi]. Sakarya Üniversitesi.
- Taşkın, H., & Boran, T. (2024). Türk kültürünün yeni nesillere aktarımı: TRT Çocuk çizgi filmleri örneği. İletişim ve Diplomasi, 12(25), 25–58. https://doi.org/10.54722/iletisimvediplomasi.1408003
- Televizyon İzleme Araştırmaları Komitesi A. Ş. (2023). 2023 yılı televizyon izleme davranışları özet verileri. https://tiak.com.tr/upload/dosyalar/olcumun_kunyesi_tr.pdf
- Ulu, G. (2024). Dede Korkut hikâyeleri çizgi filmi örneğinde yurt dışındaki Türk çocuklarına Türkçe öğretiminde kültür aktarımı [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
- Uygun, M. (2022). Metropol Yayınları TÖMER yabancılar için Türkçe öğretim seti (A1–A2) ders kitabının yabancılara Türkçe öğretiminde kültür aktarımı bağlamında incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Akdeniz Üniversitesi.
- Vardar, Ö. (2023). Yabancılara Türkçe öğretiminde Türk masallarının kültür aktarımında kullanılması üzerine: Az gittik uz gittik masal kitabı örneği [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi.
- Wach, E., & Ward, R. (2013). Learning about qualitative document analysis (IDS Practice Paper in Brief No. 13). Institute of Development Studies and Partner Organisations. https://hdl.handle.net/20.500.12413/2989
- Yeten, G. (2022). Çocuklara Türk kültürünün aktarılmasında çizgi filmlerin yeri ve önemi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Dergisi, 4(2), 71–79. https://doi.org/10.54990/okufed.1133866
- Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (6. baskı). Seçkin.
- Yıldırım, T. (2024). Milli değerler ve kültürel öğeler bağlamında çizgi dizilerin incelenmesi: Akıncı. Uluslararası Sosyal ve Beşerî Bilimler Araştırma Dergisi, 11(114), 2503–2514. https://doi.org/10.5281/zenodo.14579694
- Yılmaz, A., & Yılmaz, Z. (2022). Canım kardeşim çizgi filminin değerler açısından incelenmesi. Pearson Journal, 7(19), 207–213. https://doi.org/10.46872/pj.551
- Yoğurtçu, M. (2024). Çizgi filmlerde ve çocuk kitaplarında kültür aktarımı [Yayınlanmamış doktora tezi]. Gaziantep Üniversitesi.
Öz
This study, conducted to reveal the distribution of socio-cultural elements in the animated film "Yusufname," utilized a document analysis design. To select the animated film to be examined, the 2023 report of the Television Viewing Research Committee (TİAK) was first reviewed. According to the report, a list of animated films broadcast on the most-watched children's channel, TRT Çocuk, was accessed online. During the previews, the production "Yusufname," which contains diverse socio-cultural elements and had not been previously examined, was chosen for analysis. For this purpose, six selected episodes of the film were descriptively analysed within the framework of the socio-cultural elements’ classification in the Turkish as a Foreign Language Teaching Program, specifically focusing on daily life, living conditions, interpersonal relationships, values, beliefs and attitudes, social traditions, body language, and rituals/traditional behaviours. The study aimed to find out the distribution of socio-cultural elements in the animated film "Yusufname," examining the distribution of socio-cultural elements from most to least: interpersonal relationships, values, beliefs and attitudes, daily life, social traditions. Results show that the data was related to living conditions. However, no data was found specifically regarding body language and rituals/traditional behaviours.
Anahtar Kelimeler
Teaching Turkish to children cultural transmission language teaching cartoons
Kaynakça
- Akdoğan, D. S. (2023). Okuma eğitimi açısından çizgi filmlerin incelenmesi. BUGU Dil ve Eğitim Dergisi, 4(2), 211–223. https://doi.org/10.46321/bugu.124
- Anderson, D. R., Huston, A. C., Schmitt, K. L., Linebarger, D. L., & Wright, J. C. (2001). Early childhood television viewing and adolescent behavior: The recontact study. Monographs of the Society for Research in Child Development, 66(1), 1–147. https://doi.org/10.1111/1540-5834.00120
- Atmaca, K. B. (2023). Ortaokul ders kitaplarında türkülerle kültür aktarımı ve değer kazanımı [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi. Ay Yüzügüldü, M., Kavak, E., & Sarıal, N. E. (2025). Farklı kültürlerde çizgi filmlerin analizi. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi, 10(1), 27–35. https://doi.org/10.37754/ijeces.1624247
- Bedük, M. (2023). Türkçenin yabancı bir dil olarak öğretiminde kültür aktarımı: Babam ve Oğlum filmi örneği [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi.
- Birdal, R. (2023). Yabancı dil eğitiminde masalların kültür aktarımındaki rolü ve önemi: Bir masal örneği Rapunzel [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Trakya Üniversitesi.
- Calvert, S. L. (2008). Children as consumers: advertising and marketing. The Future of Children, 18(1), 205–234. https://doi.org/10.1353/foc.0.0001
- Cerrah Özsevgeç, L., & Saka, A. (2018). Çocukların izledikleri çizgi filmler ve bu tercihlerinin karakterleri ile ilişkisi. Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 3(2), 725–734. https://doi.org/10.21733/ibad.452142
- Coşkun, Y., & Önem, A. (2024). Okul öncesi dönem çocuklarının çizgi film karakterleriyle özdeşim kurma eğilimleri. Temel Eğitim Dergisi, 21, 42–54. https://doi.org/10.52105/temelegitim.21.4
- Çoban, O. (2024). Kültür sanat basımevi İstanbul yabancılar için Türkçe öğretimi ders kitaplarının (B1–B2) kültür aktarımı açısından incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi. Estrada-Chichón, J. L., & Sánchez-Cabrero, R. (2023). Hizmet öncesi erken çocukluk öğretmen eğitiminde kültürel farkındalık: Peppa Pig’deki İngiliz kültürel öğelerinin bir kataloğu. Education Sciences, 13(10), 1021. https://doi.org/10.3390/educsci13101021
- Fisch, S. M. (2014). Children’s learning from educational television: Sesame Street and beyond. Routledge.
- Forster, N. (1994). The analysis of company documentation. In C. Cassell & G. Symon (Eds.), Qualitative methods in organizational research: A practical guide (pp. 147–166). Sage.
- Göçer, A., & Tağman, F. (2024). Anlama becerilerinin geliştirilmesinde çizgi filmlerin kullanılabilirliği üzerine bir araştırma. International Journal of Language Academy, 12(2), 140–153.
- Gültekin, İ. (2020). Türkçenin yabancı dil olarak öğretim programı. TMV Yayınları.
- İşbecer, Ö. (2010). Çeviri yoluyla kültür aktarımı: Virginia Woolf öykülerinin değerlendirilmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Trakya Üniversitesi.
- Kalkan, E. (Yönetmen). (2022). Yusufname [Çizgi Film]. TRT Çocuk; Laciverd Film.
- Kandemir, İ. G. (2023). Yurt dışında yaşayan iki dilli Türk çocuklarına dijital oyunlarla Türkçe öğretimi ve kültür aktarımı [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Kırıkkale Üniversitesi.
- Karataş, Z. (2017). Sosyal bilim araştırmalarında paradigma değişimi: nitel yaklaşımın yükselişi. Türkiye Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 1(1), 71–86. https://izlik.org/JA59EF89MH
- Kaya, Z., & Uzoğlu, M. (2020). Çizgi filmlerin eğitim alanında kullanılmasıyla ilgili yapılan çalışmaların incelenmesi. OPUS International Journal of Society Researches, 16(Eğitim ve Toplum Özel Sayısı), 6194–6214. https://doi.org/10.26466/opus.803593
- Keba Ekinci, D. (2024). Medya ve çocuk bağlamında çizgi filmlerde yer alan şiddet içeriklerinin analizi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, Ö14, 771–793. https://doi.org/10.29000/rumelide.1455135
- Linebarger, D. L., & Walker, D. (2005). Infants’ and toddlers’ television viewing and language outcomes. American Behavioral Scientist, 48(5), 624–645.
- Melanlıoğlu, D. (2008). Kültür aktarımı açısından Türkçe öğretim programları. Eğitim ve Bilim, 33(150), 64–73.
- Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd ed.). Sage.
- Narin, İ. (2025). Çeviri çocuk edebiyatı eserlerinin kültür aktarımındaki rolüne bir örnek: Pollyanna [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Sakarya Üniversitesi.
- Sildir Daşar, E. (2024). Sevilen çizgi karakterlerin değerler açısından incelenmesi (MEB Okul Öncesi Eğitim Programı–2024). Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi, 9(2), 85–102. https://doi.org/10.37754/ijeces.1495283
- Songül, S. (1991). Hedef kültürün aktarılmasının amaçları ve öğretim teknikleri. Dil Öğretim Dergisi, 3(1). 43-63.
- Şimşek, F. (2016). Kültür aktarımı kuramının eleştirisi: Türkiye'nin medenileşme sürecinde çevirinin rolü [Yayınlanmamış doktora tezi]. Sakarya Üniversitesi.
- Taşkın, H., & Boran, T. (2024). Türk kültürünün yeni nesillere aktarımı: TRT Çocuk çizgi filmleri örneği. İletişim ve Diplomasi, 12(25), 25–58. https://doi.org/10.54722/iletisimvediplomasi.1408003
- Televizyon İzleme Araştırmaları Komitesi A. Ş. (2023). 2023 yılı televizyon izleme davranışları özet verileri. https://tiak.com.tr/upload/dosyalar/olcumun_kunyesi_tr.pdf
- Ulu, G. (2024). Dede Korkut hikâyeleri çizgi filmi örneğinde yurt dışındaki Türk çocuklarına Türkçe öğretiminde kültür aktarımı [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
- Uygun, M. (2022). Metropol Yayınları TÖMER yabancılar için Türkçe öğretim seti (A1–A2) ders kitabının yabancılara Türkçe öğretiminde kültür aktarımı bağlamında incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Akdeniz Üniversitesi.
- Vardar, Ö. (2023). Yabancılara Türkçe öğretiminde Türk masallarının kültür aktarımında kullanılması üzerine: Az gittik uz gittik masal kitabı örneği [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi.
- Wach, E., & Ward, R. (2013). Learning about qualitative document analysis (IDS Practice Paper in Brief No. 13). Institute of Development Studies and Partner Organisations. https://hdl.handle.net/20.500.12413/2989
- Yeten, G. (2022). Çocuklara Türk kültürünün aktarılmasında çizgi filmlerin yeri ve önemi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Dergisi, 4(2), 71–79. https://doi.org/10.54990/okufed.1133866
- Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (6. baskı). Seçkin.
- Yıldırım, T. (2024). Milli değerler ve kültürel öğeler bağlamında çizgi dizilerin incelenmesi: Akıncı. Uluslararası Sosyal ve Beşerî Bilimler Araştırma Dergisi, 11(114), 2503–2514. https://doi.org/10.5281/zenodo.14579694
- Yılmaz, A., & Yılmaz, Z. (2022). Canım kardeşim çizgi filminin değerler açısından incelenmesi. Pearson Journal, 7(19), 207–213. https://doi.org/10.46872/pj.551
- Yoğurtçu, M. (2024). Çizgi filmlerde ve çocuk kitaplarında kültür aktarımı [Yayınlanmamış doktora tezi]. Gaziantep Üniversitesi.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Dil Çalışmaları (Diğer) |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 17 Haziran 2025 |
| Kabul Tarihi | 6 Ocak 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 16 Şubat 2026 |
| IZ | https://izlik.org/JA22FS29HZ |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 2026 |
Kaynak Göster
Amaç ve Kapsam
ournal of Children’s Literature and Language Education, çocuk edebiyatı, edebiyat eğitimi ve dil eğitimi alanlarında yürütülen akademik çalışmalara katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Dergi; bu disiplinlerin kuramsal, yöntemsel ve uygulamaya dönük boyutlarını ele alan nitelikli ve özgün araştırmaları yayımlayarak mevcut bilgi birikimini geliştirmeyi ve zenginleştirmeyi hedeflemektedir.
Dergi, söz konusu alanlarda üretilen akademik çalışmaların görünürlüğünü artırmayı, araştırmacıların alandaki güncel gelişmeleri takip edebilecekleri dinamik bir platform sunmayı ve ulusal ile uluslararası düzeyde akademik diyaloğu teşvik etmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca her sayıda bir çocuk edebiyatı eserinin tanıtımına ve eleştirel değerlendirmesine yer verilerek, okurlara farklı edebî ve yorumsal bakış açıları sunulmaktadır.
Journal of Children’s Literature and Language Education, çocuk edebiyatı ve dil eğitimi alanlarında özgün araştırma makaleleri ile kitap incelemeleri ve eleştiri yazıları yayımlayan uluslararası, hakemli bir akademik dergidir. Mayıs 2018’de yayın hayatına başlayan dergi, İngilizce ve Türkçe olmak üzere iki dilde yayımlanmaktadır.
Yazım Kuralları
Journal of Children’s Literature and Language Education’a makale veya kitap incelemesi gönderen yazarların, derginin Yayın Şablonuna uygun hareket etmeleri zorunludur. Şablon; biçimlendirme esasları ve yazım kurallarına ilişkin ayrıntılı yönergeleri içermekte olup, gönderim standartlarına uygunluğun sağlanması için dikkatle takip edilmelidir.
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
Yayın Etiği
Journal of Children’s Literature and Language Education, çocuk edebiyatı, edebiyat eğitimi ve dil eğitimi alanlarında nitelikli bilimsel araştırmalar yayımlamayı amaçlayan uluslararası, hakemli bir dergidir. Dergi, uluslararası düzeyde kabul görmüş yayın etiği standartları doğrultusunda faaliyet göstermekte olup ilgili etik kurullar tarafından belirlenen ilke ve yönergelere bağlıdır.
Dergiye gönderilen tüm çalışmalar, yazar ve hakem kimliklerinin karşılıklı olarak gizli tutulduğu çift kör hakemlik süreciyle değerlendirilmektedir. Değerlendirme sürecini başarıyla tamamlayan çalışmalar, açık erişim politikası kapsamında elektronik ortamda yayımlanmaktadır.
Yayın sürecinde yer alan tüm paydaşların — yayıncı, editörler, yardımcı editörler, alan editörleri, yazarlar, hakemler ve okuyucular — belirlenen etik ilkelere uygun hareket etmeleri beklenmektedir. İlgili tarafların sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir.
Editör Kurulu Sorumlulukları
Journal of Children’s Literature and Language Education Editör Kurulu:
Dergiye gönderilen tüm çalışmaların sorumluluğunu üstlenir; karar alma süreçlerinde dürüstlük, bağımsızlık ve tarafsızlık ilkelerine bağlı kalır.
Yayıncıdan ve dış kişi ya da kurumlardan bağımsız editoryal kararlar alır.
Derginin akademik niteliğini ve yayın standartlarını sürekli olarak geliştirmeyi amaçlar.
Hakemlik süreci, yayın etiği ve editoryal işleyişe ilişkin politikaları belirler ve uygular.
Yazarların fikrî mülkiyet ve telif haklarını korur.
Hakemlik sürecinin adil, şeffaf ve etkin biçimde yürütülmesini sağlar.
Hakem havuzunun çeşitliliğini artırarak bilimsel kaliteyi güçlendirmeyi hedefler.
Yayımlanan içeriklerde kişisel verilerin korunmasına ve insan haklarına saygı gösterilmesini sağlar.
Şikâyet, itiraz ve etik ihlal iddialarını şeffaf ve hesap verebilir biçimde değerlendirir.
Etik ihlal durumlarında gerekli işlemleri (reddetme, düzeltme, geri çekme veya açıklama yayımlama gibi) gerçekleştirir.
Editörlerin (Baş Editör, Yardımcı Editörler ve Alan Editörleri) Etik Sorumlulukları
Editörler:
Gönderilen çalışmaları yalnızca bilimsel değer, özgünlük, alanla ilişkililik ve açıklık ölçütlerine göre değerlendirir.
Yalnızca özgün ve bilimsel katkı sunan çalışmaların yayımlanmasını sağlar.
Derginin kapsamı dışında kalan, özgünlük taşımayan veya akademik standartları karşılamayan çalışmaları ön değerlendirme aşamasında reddedebilir.
Nihai kararlarını esas olarak hakem değerlendirmelerine dayandırır; açık bir hata ya da etik sorun bulunmadıkça hakem kararlarını değiştirmez.
Hakemlik sürecinin gizliliğini korur ve hakem kimliklerini açıklamaz.
Bilimsel temelden yoksun, uygunsuz veya etik dışı hakem yorumlarını değerlendirme dışı bırakır.
Gerekli durumlarda etik kurul onayı ve araştırma izin belgelerini talep eder; bu belgeleri sunulmayan çalışmaları reddeder.
Yayım sonrası tespit edilen hata ve etik sorunların düzeltilmesini sağlar.
Önemli eleştiriler karşısında yazarlara cevap hakkı tanır.
Yayın sürecine katılan tüm taraflarla etkili iletişim kurar ve editoryal koordinasyonu sağlar.
Hakemlerin Etik Sorumlulukları
Dergide çift kör hakemlik sistemi uygulanmaktadır. Hakemlerden beklenen etik sorumluluklar şunlardır:
Değerlendirme görevini yalnızca uzmanlık alanlarıyla ilgili çalışmalar için kabul etmek.
Değerlendirmeleri tarafsız, nesnel ve gizlilik ilkesi çerçevesinde yürütmek.
Çıkar çatışması durumunda değerlendirme görevini reddetmek.
Yapıcı, saygılı ve akademik temelli geri bildirim sunmak.
Kişisel eleştirilerden kaçınmak ve profesyonel bir dil kullanmak.
Belirlenen süre içinde değerlendirme sürecini tamamlamak (7 gün içinde yanıt vermek, kabul edilen değerlendirmeleri 15 gün içinde tamamlamak).
Değerlendirme süreci tamamlandıktan sonra çalışmaya ait dosyaları silmek.
Yazarların Etik Sorumlulukları
Journal of Children’s Literature and Language Education’a çalışma gönderen yazarlar:
Daha önce yayımlanmış veya başka bir dergide değerlendirme sürecinde olan bir çalışmayı göndermemelidir.
Yalnızca özgün çalışmalar sunmalıdır.
Çalışmalarında yararlandıkları tüm kaynaklara doğru ve eksiksiz atıf yapmalıdır.
Yalnızca çalışmaya anlamlı katkı sağlayan kişileri yazar olarak göstermelidir.
Olası çıkar çatışmalarını editörlere bildirmelidir.
Telif Hakkı Devir Formu’nu eksiksiz şekilde doldurarak sisteme yüklemelidir.
Veri kullanım hakları ve gerekli izin belgelerini sunmalıdır.
Deneysel araştırmalar, anket, görüşme, gözlem, odak grup çalışmaları veya insan/hayvan denek içeren araştırmalar için gerekli etik kurul onayını almalı ve makalede açıkça belirtmelidir.
Gerekli durumlarda katılımcı onamının alındığını beyan etmeli ve araştırmanın uluslararası etik standartlara uygun yürütüldüğünü göstermelidir.
Çalışmalarında önemli bir hata tespit ettiklerinde editörleri derhâl bilgilendirmeli ve gerekli düzeltme ya da geri çekme işlemlerinde iş birliği yapmalıdır.
Değerlendirme sürecinde editörler tarafından talep edilen veri ve belgeleri sunmalıdır.
Etik İhlallerinin Bildirilmesi
Editörler, hakemler veya yazarlarla ilgili herhangi bir etik ihlal şüphesi durumunda, aşağıdaki e-posta adresi aracılığıyla editörlük ofisine bildirim yapılmalıdır:
kidlitturkiye@gmail.com
Tüm bildirimler gizlilik ilkesi çerçevesinde ele alınacak ve yayın etiği standartlarına uygun biçimde değerlendirilecektir.
