Kanserli Bireylerde Uyku Kalitesini Artırmaya Yönelik Yapılan Hemşirelik Girişimleri: Sistematik Derleme
Öz
Yöntem: İki araştırmacı tarafından dahil edilme kriterlerine göre Kasım – Aralık 2021 tarihleri arasında ScienceDirect, DergiPark, PubMed ve Google Akademik veri tabanlarından tam metin randomize kontrollü çalışmalar ele alınmıştır. Belirtilen veri tabanlarında yapılan taramalardan elde edilen araştırmaların özetleri değerlendirilmiş, dahil edilme kriterlerine uygun olan çalışmalar seçilmiştir. Elde edilen veriler yazarlar tarafından oluşturulan veri değerlendirme aracılığıyla özetlenmiş ve değerlendirilmiştir.
Bulgular: Derlemeye dahil edilen çalışmalar, Türkçe ve İngilizce olarak 2017-2021 yıllarında yayınlanmış, kanser tanılı bireylerde uyku kalitelerini artırmaya yönelik uygulanan hemşirelik girişimlerini içeren randomize kontrollü araştırmalardır. İncelenen araştırmalara toplam 975 kişi katılmış ve veriler hastanelerde, onkoloji ünitelerinde toplanmıştır. Çalışmaların örneklem büyüklüğünün 30-227 arasında değiştiği belirlenmiştir. Sistematik derlemeye dahil edilen çalışmalarda kullanılan yöntemler; uyku hijyen eğitimi, aromaterapi masajı, lavanta- nane yağı inhalasyonu, kulak akupres, ayak refleksoloji, tibet yogası, aerop egzersizi ve Benson’ın gevşeme egzersizi olarak sıralanmaktadır.
Uygulamada Kullanım: Çalışmaya dahil edilen araştırmalarda uygulanan yöntemlerde herhangi bir yan etki belirtilmemiştir. Çalışmalarda belirtilen bu yöntemlerin uygulanması bireylerin bedensel, ruhsal ve sosyal sağlığı etkileyerek uyku kalitesini arttırdığı belirtilmektedir. Kanser hastalarında bu yöntemlerin uygulanması bireylerin semptomları yönetmesine, benlik algısının iyileşmesine, hastalık ve tedavi sürecine uyumunu olumlu etkilemektedir. Bu yüzden hemşirelik bakımında kullanılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akeren, Z., & Hintistan, S. (2021). Kanser hastalarının semptom yönetiminde aromaterapi kullanımı. Sakarya Üniversitesi Holistik Sağlık Dergisi, 4(3), 136-154.
- Alem, L., Ansari, H., & Hajigholami, A. (2021). Evaluation of sleep training effectiveness on the quality of sleep in cancer patients during chemotherapy. Advanced Biomedical Research, 10(1), 11.
- Arabacı Baysan, L. (2021). Temel Hemşirelik Esaslar, Kavramlar, İlkeler, Uygulamalar (M. Kaşıkçı Kara & E. Akın, Eds. Vol. 1). İstanbul Tıp Kitapevleri.
- Aslan, F., Olgun, N., & Uzun, Ö. (2020). Dahili ve Cerrahi Hastalıklarda Bakım (E. A. F. Karadakovan A. , Ed. Vol. 5). Akademisyen Kitapevi.
- Aygin, D., & Şen, S. (2019). Acupressure on anxiety and sleep quality after cardiac surgery: a randomized controlled trial. Journal of PeriAnesthesia Nursing, 34(6), 1222-1231.
- Bilsin, E., & Özalp, G. (2018). Çocukluk Çağı Kanserlerinde Uyku Bozukluğu. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 11(1), 61-64.
- Chaoul, A., Milbury, K., Spelman, A., Basen‐Engquist, K., Hall, M. H., Wei, Q., Shih, Y. C. T., Arun, B., Valero, V., & Perkins, G. H. (2018). Randomized trial of Tibetan yoga in patients with breast cancer undergoing chemotherapy. Cancer, 124(1), 36-45.
- Hamzeh, S., Safari-Faramani, R., & Khatony, A. (2020). Effects of aromatherapy with lavender and peppermint essential oils on the sleep quality of cancer patients: a randomized controlled trial. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 2020.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Sistematik Derlemeler ve Meta Analiz
Yazarlar
Tuğçe Kabak
0000-0001-6621-5344
Türkiye
Üzeyir Solak
0000-0001-5572-3108
Türkiye
Gülçin Avşar
*
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
29 Nisan 2022
Gönderilme Tarihi
16 Mart 2022
Kabul Tarihi
28 Nisan 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 2 Sayı: 1