TR
EN
Paklitaksel Alan Meme Kanserli Kadınlarda Rahatsız Edici Semptomlar Teorisi'ne Dayalı Yapılan Yürüyüş Egzersizinin Periferal Nöropati ve Artralji-Miyalji Üzerine Etkisi: Randomize Kontrollü Pilot Uygulama Çalışma Protokolü
Öz
Amaç: Paklitaksel alan meme kanserli kadınlarda Rahatsız Edici Semptomlar Teorisi'ne dayalı yapılan yürüyüş egzersizinin periferal nöropati ve artralji-miyalji üzerine etkisini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, bir hastanesinin tıbbi onkoloji polikliniğinin ayaktan tedavi ünitesinde Temmuz 2022- Temmuz 2023 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Prospektif, tek kör, paralel grup randomize kontrollü tasarım olarak yapılmıştır. Örnekleme, blok randomizasyon yöntemi kullanılarak müdahale, kontrol grubu olmak üzere toplam 82 hasta dahil edilmiştir. Müdahale grubuna Rahatsız Edici Semptomlar Teorisi’ne göre fiziksel aktivitenin yararları konusunda bilgilendirmeler yapılmış, pedometreler verilmiş, günde ortalama 30 dakika yürümeleri ve adım sayılarını kaydetmeleri istenmiştir. Kontrol grubuna herhangi bir girişim yapılmamıştır. Veri toplama aracı olarak, Bilgi Formu, Kemoterapiye Bağlı Periferal Nöropati Değerlendirme Aracı ve McGill Ağrı Ölçeği Kısa Formu kullanılmıştır. Başlangıç, 4.8. ve 12. Haftalarda ölçekler uygulanmıştır. Çalışmaya katılan hastaların periferal nöropati ve artralji-miyaljiyi semptomları değerlendirilmiştir.Verilerin analizinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, medyan, minimum, maksimum ve kategorik değişkenler için Pearson kikare/Fisher exact test, gruplar arası karşılaştırmada bağımsız gruplarda t testi, tekrarlı ölçümlerde ANOVA, grup-zaman etkileşimini değerlendirmek için karışık düzen ANOVA kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi p˂0,05 olarak kabul edilmiştir. Raporlamada CONSORT 2022 kullanılmıştır.
Sonuç: Çalışma yürüyüş egzersizinin paklitaksel alan meme kanserli kadınlarda rahatsız edici semptomlardan periferal nöropati ve artralji-miyaljiyi azaltmada yararlı olabileceği öngörülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1 Akın, B., & Koçoğlu-Tanyer, D. (2021). SPIRIT 2013 Bildirisi: Klinik Deneyler İçin Standart Protokol Maddelerinin Tanımlanması. HUHEMFAD, 8(1):117-2.
- 2 Arslan, S., Bahceli, P. Z., İlik, Y., & Artaç, M. (2020). The preliminary effects of henna on chemotherapy-induced peripheral neuropathy in women receiving oxaliplatin-based treatment: A parallel-group, randomized, controlled pilot trial. European Journal of Oncology Nursing, 48, 101827. doi: 10.1016/j.ejon.2020.101827.
- 3 Asthana, R., Zhang, L., Wan, B. A., Gallo-Hershberg, D., Giotis, A., Pasetka, M., … E, De Angelis, C. (2020). Pain descriptors of taxane acute pain syndrome (TAPS) in breast cancer patients-a prospective clinical study. Support Care Cancer. Feb;28(2):589-598. doi: 10.1007/s00520-019-04845-7.
- 4 Avcı, E. E., Akgün, İ., Öztürk, O., & Özer, A. Y. (2021). Açık Alan Spor Parkı Kullanan Bireylerin Profilinin, Alışkanlıklarının ve İhtiyaçlarının Belirlenmesi: İstanbul İli Örneği. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(2), 112-123.
- 5 Bandla, A., Tan, S., Kumarakulasinghe, N. B., Huang, Y., Ang, S., Magarajah, G., … Sundar, R. (2020). Safety and tolerability of cryocompression as a method of enhanced limb hypothermia to reduce taxane-induced peripheral neuropathy. Support Care Cancer. Aug;28(8):3691-3699. doi:10.1007/s00520-19-05177-2.
- 6 Bao, T., Zhi, I., Baser, R., Hooper, M., Chen, C., Piulson, L., …, Mao, J.J. (2020). Yoga for Chemotherapy-Induced Peripheral Neuropathy and Fall Risk: A Randomized Controlled Trial. JNCI Cancer Spectr. Jun 4;4(6):pkaa048. doi:10.1093/jncics/pkaa048.
- 7 Beijers, A. J. M., Bonhof, C. S., Mols, F., Ophorst, J., de Vos-Geelen, J., Jacobs, E. M. G., …Vreugdenhil, G. (2020). Multicenter randomized controlled trial to evaluate the efficacy and tolerability of frozen gloves for the prevention of chemotherapy-induced peripheral neuropathy. Ann Oncol. 31:131-136. doi:10.1016/j.annonc.2019.09.006.
- 8 Biçici, B. (2010). Mcgill ağrı ölçeği kısa formu’nun geçerlik ve güvenirliğinin incelenmesi. Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Esasları Anabilim Dalı, (Publication No. 301376) [İzmir: Ege Üniversitesi.]. Yök Tez&Yüksek Lisans Tezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
29 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
26 Aralık 2024
Kabul Tarihi
21 Mayıs 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 5 Sayı: 3
APA
Özdemir, D., & Arslan, S. (2025). Paklitaksel Alan Meme Kanserli Kadınlarda Rahatsız Edici Semptomlar Teorisi’ne Dayalı Yapılan Yürüyüş Egzersizinin Periferal Nöropati ve Artralji-Miyalji Üzerine Etkisi: Randomize Kontrollü Pilot Uygulama Çalışma Protokolü. Güncel Hemşirelik Araştırmaları Dergisi, 5(3), 182-194. https://izlik.org/JA34HK22DP
AMA
1.Özdemir D, Arslan S. Paklitaksel Alan Meme Kanserli Kadınlarda Rahatsız Edici Semptomlar Teorisi’ne Dayalı Yapılan Yürüyüş Egzersizinin Periferal Nöropati ve Artralji-Miyalji Üzerine Etkisi: Randomize Kontrollü Pilot Uygulama Çalışma Protokolü. JCNR. 2025;5(3):182-194. https://izlik.org/JA34HK22DP
Chicago
Özdemir, Deniz, ve Selda Arslan. 2025. “Paklitaksel Alan Meme Kanserli Kadınlarda Rahatsız Edici Semptomlar Teorisi’ne Dayalı Yapılan Yürüyüş Egzersizinin Periferal Nöropati ve Artralji-Miyalji Üzerine Etkisi: Randomize Kontrollü Pilot Uygulama Çalışma Protokolü”. Güncel Hemşirelik Araştırmaları Dergisi 5 (3): 182-94. https://izlik.org/JA34HK22DP.
EndNote
Özdemir D, Arslan S (01 Aralık 2025) Paklitaksel Alan Meme Kanserli Kadınlarda Rahatsız Edici Semptomlar Teorisi’ne Dayalı Yapılan Yürüyüş Egzersizinin Periferal Nöropati ve Artralji-Miyalji Üzerine Etkisi: Randomize Kontrollü Pilot Uygulama Çalışma Protokolü. Güncel Hemşirelik Araştırmaları Dergisi 5 3 182–194.
IEEE
[1]D. Özdemir ve S. Arslan, “Paklitaksel Alan Meme Kanserli Kadınlarda Rahatsız Edici Semptomlar Teorisi’ne Dayalı Yapılan Yürüyüş Egzersizinin Periferal Nöropati ve Artralji-Miyalji Üzerine Etkisi: Randomize Kontrollü Pilot Uygulama Çalışma Protokolü”, JCNR, c. 5, sy 3, ss. 182–194, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA34HK22DP
ISNAD
Özdemir, Deniz - Arslan, Selda. “Paklitaksel Alan Meme Kanserli Kadınlarda Rahatsız Edici Semptomlar Teorisi’ne Dayalı Yapılan Yürüyüş Egzersizinin Periferal Nöropati ve Artralji-Miyalji Üzerine Etkisi: Randomize Kontrollü Pilot Uygulama Çalışma Protokolü”. Güncel Hemşirelik Araştırmaları Dergisi 5/3 (01 Aralık 2025): 182-194. https://izlik.org/JA34HK22DP.
JAMA
1.Özdemir D, Arslan S. Paklitaksel Alan Meme Kanserli Kadınlarda Rahatsız Edici Semptomlar Teorisi’ne Dayalı Yapılan Yürüyüş Egzersizinin Periferal Nöropati ve Artralji-Miyalji Üzerine Etkisi: Randomize Kontrollü Pilot Uygulama Çalışma Protokolü. JCNR. 2025;5:182–194.
MLA
Özdemir, Deniz, ve Selda Arslan. “Paklitaksel Alan Meme Kanserli Kadınlarda Rahatsız Edici Semptomlar Teorisi’ne Dayalı Yapılan Yürüyüş Egzersizinin Periferal Nöropati ve Artralji-Miyalji Üzerine Etkisi: Randomize Kontrollü Pilot Uygulama Çalışma Protokolü”. Güncel Hemşirelik Araştırmaları Dergisi, c. 5, sy 3, Aralık 2025, ss. 182-94, https://izlik.org/JA34HK22DP.
Vancouver
1.Deniz Özdemir, Selda Arslan. Paklitaksel Alan Meme Kanserli Kadınlarda Rahatsız Edici Semptomlar Teorisi’ne Dayalı Yapılan Yürüyüş Egzersizinin Periferal Nöropati ve Artralji-Miyalji Üzerine Etkisi: Randomize Kontrollü Pilot Uygulama Çalışma Protokolü. JCNR [Internet]. 01 Aralık 2025;5(3):182-94. Erişim adresi: https://izlik.org/JA34HK22DP