Araştırma Makalesi

Hemşirelik Öğrencilerinin Kadının Cinsiyet ve Toplumsal Cinsiyet Sorunlarına İlişkin Farkındalıkları: Nitel Bir Çalışma

Cilt: 5 Sayı: 2 31 Ağustos 2025
PDF İndir
EN TR

Hemşirelik Öğrencilerinin Kadının Cinsiyet ve Toplumsal Cinsiyet Sorunlarına İlişkin Farkındalıkları: Nitel Bir Çalışma

Öz

Amaç: Bu çalışma, hemşirelik lisans öğrencilerinin müfredatları kapsamında aldıkları Kadın Doğum ve Hastalıkları Hemşireliği dersi sonrasında kadının cinsiyet ve toplumsal cinsiyet sorunlarına ilişkin bilgi ve farkındalıkları ile bu farkındalığın kişisel ve mesleki etkileri tanımlamayı amaçlamıştır. Yöntem: Çalışmanın deseni tanımlayıcı nitel araştırmadır. Katılımcılar, 2023-2024 eğitim ve öğretim yılında Akdeniz Üniversitesi 3. sınıf Kadın Doğum ve Hastalıları Hemşireliği dersini alan 20 kadın ve erkek öğrenciden oluşmaktadır. Veri toplama sürecinde yarı yapılandırılmış formlar kullanılmış ve yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Tematik analiz ile veriler analiz edilmiştir. Bulgular: Öğrenci hemşirelerin kadının cinsiyet ve toplumsal cinsiyetine ilişkin farkındalıklarının “kaygılar”, “kazanımlar” ve “bakım davranışları” temalarını şekillendirdiği belirlenmiştir. Öğrenciler; sekonder travma, kadın olmaya ilişkin endişeleri (kadın öğrenciler) ve geleceğe ilişkin risk algıları nedeni ile kaygılandıklarını belirtmişlerdir. Ayrıca bu süreçte “kadın olma”ya özgü empati, sağlık öz-yönetimi ve motivasyonu, ilişkilerini bilinçli şekilde yapılandırma ve toplumda toplumsal cinsiyet ve cinsiyet konularında kadının savunucusu olma gibi kazanımlarının olduğunu belirtmişlerdir. Bakım davranışlarının ise daha fazla empati içerdiği, incinebilir grup olduğunun bilinci ile duyarlı bakım sergiledikleri ve kadını güçlendirmeyi hedefleyen bakım davranışları geliştirdiklerini ifade etmişlerdir. Sonuç: Bu çalışma, hemşirelik lisans eğitimi ile öğrencilere kazandırılan kadının cinsiyet ve toplumsal cinsiyet sorunlarına ilişkin farkındalığın öğrencilerin bireysel ve mesleki gelişimlerine katkı sağlayabileceğini göstermiştir. Deneyimlenen kaygıların ise araştırma ve eğitim süreçlerinde ele alınması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı (2023 yılı-2. dönem) No: 1919B012334455

Etik Beyan

Araştırmanın yürütülebilmesi içinAkdeniz Üniversitesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu tarafından onay (Tarih: 25.04.2024, Karar No: TBAEK-295) ve çalışmanın yürütüldüğü kurumdan yazılı izin alınmıştır.

Kaynakça

  1. 1 Aliri, J., Prego‐Jimenez, S., Goñi‐Balentziaga, O., Pereda‐Pereda, E., Perez‐Tejada, J., & Labaka Etxeberria, A. (2022). Gender awareness is also nurses' business: Measuring sensitivity and role ideology towards patients. Journal of Nursing Management, 30(8), 4409-4418. https://doi.org/10.1111/jonm.13866
  2. 2 Aujoulat, I., Marcolongo, R., Bonadiman, L., & Deccache, A. (2008). Reconsidering patient empowerment in chronic illness: a critique of models of self-efficacy and bodily control. Social Science & Medicine, 66(5), 1228-1239. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2007.11.034.
  3. 3 Avcıbay, B., Köroğlu, C. O., Yamurluklu, S. B., & Sürücü, Ş. G. (2021). Ebelik ve hemşirelik öğrencilerinin gebelik öncesi doğum korkularını etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 14(4), 413-422. https://doi.org/10.46483/deuhfed.895696
  4. 4 Aydın, M., Bekar, E. Ö., Gören, Ş. Y., & Sungur, M. A. (2016). Hemşirelik öğrencilerinin toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumları. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(1), 223-242. https://doi.org/10.11616/basbed.vi.455842
  5. 5 Aykan, E., & Doğan, S. (2024). Empowerment in nursing by systematic literature review and bibliometric analysis methods. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, 9(1), 33-49. https://doi.org/10.47115/jshs.1228846
  6. 6 Benjamin, L. S., Shanmugam, S. R., Karavasileiadou, S., Hamdi, Y. S. A., Moussa, S. F., & Gouda, A. D. K. (2024). Facilitators and barriers for advocacy among nurses-a cross-sectional study. The Malaysian Journal of Nursing (MJN), 16(1), 178-188. https://doi.org/10.31674/mjn.2024.v16i01.018
  7. 7 Bradshaw, C., Atkinson, S., & Doody, O. (2017). Employing a qualitative description approach in health care research. Global Qualitative Nursing Research, 4, 2333393617742282. https://doi.org/10.1177/2333393617742282
  8. 8 Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77-101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

26 Ağustos 2025

Yayımlanma Tarihi

31 Ağustos 2025

Gönderilme Tarihi

19 Mart 2025

Kabul Tarihi

14 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 5 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Türkmen, T., Gelen, C., & Deliktaş Demirci, A. (2025). Hemşirelik Öğrencilerinin Kadının Cinsiyet ve Toplumsal Cinsiyet Sorunlarına İlişkin Farkındalıkları: Nitel Bir Çalışma. Güncel Hemşirelik Araştırmaları Dergisi, 5(2), 128-140. https://izlik.org/JA43MD77PX
AMA
1.Türkmen T, Gelen C, Deliktaş Demirci A. Hemşirelik Öğrencilerinin Kadının Cinsiyet ve Toplumsal Cinsiyet Sorunlarına İlişkin Farkındalıkları: Nitel Bir Çalışma. JCNR. 2025;5(2):128-140. https://izlik.org/JA43MD77PX
Chicago
Türkmen, Tenzile, Ceyda Gelen, ve Ayşe Deliktaş Demirci. 2025. “Hemşirelik Öğrencilerinin Kadının Cinsiyet ve Toplumsal Cinsiyet Sorunlarına İlişkin Farkındalıkları: Nitel Bir Çalışma”. Güncel Hemşirelik Araştırmaları Dergisi 5 (2): 128-40. https://izlik.org/JA43MD77PX.
EndNote
Türkmen T, Gelen C, Deliktaş Demirci A (01 Ağustos 2025) Hemşirelik Öğrencilerinin Kadının Cinsiyet ve Toplumsal Cinsiyet Sorunlarına İlişkin Farkındalıkları: Nitel Bir Çalışma. Güncel Hemşirelik Araştırmaları Dergisi 5 2 128–140.
IEEE
[1]T. Türkmen, C. Gelen, ve A. Deliktaş Demirci, “Hemşirelik Öğrencilerinin Kadının Cinsiyet ve Toplumsal Cinsiyet Sorunlarına İlişkin Farkındalıkları: Nitel Bir Çalışma”, JCNR, c. 5, sy 2, ss. 128–140, Ağu. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA43MD77PX
ISNAD
Türkmen, Tenzile - Gelen, Ceyda - Deliktaş Demirci, Ayşe. “Hemşirelik Öğrencilerinin Kadının Cinsiyet ve Toplumsal Cinsiyet Sorunlarına İlişkin Farkındalıkları: Nitel Bir Çalışma”. Güncel Hemşirelik Araştırmaları Dergisi 5/2 (01 Ağustos 2025): 128-140. https://izlik.org/JA43MD77PX.
JAMA
1.Türkmen T, Gelen C, Deliktaş Demirci A. Hemşirelik Öğrencilerinin Kadının Cinsiyet ve Toplumsal Cinsiyet Sorunlarına İlişkin Farkındalıkları: Nitel Bir Çalışma. JCNR. 2025;5:128–140.
MLA
Türkmen, Tenzile, vd. “Hemşirelik Öğrencilerinin Kadının Cinsiyet ve Toplumsal Cinsiyet Sorunlarına İlişkin Farkındalıkları: Nitel Bir Çalışma”. Güncel Hemşirelik Araştırmaları Dergisi, c. 5, sy 2, Ağustos 2025, ss. 128-40, https://izlik.org/JA43MD77PX.
Vancouver
1.Tenzile Türkmen, Ceyda Gelen, Ayşe Deliktaş Demirci. Hemşirelik Öğrencilerinin Kadının Cinsiyet ve Toplumsal Cinsiyet Sorunlarına İlişkin Farkındalıkları: Nitel Bir Çalışma. JCNR [Internet]. 01 Ağustos 2025;5(2):128-40. Erişim adresi: https://izlik.org/JA43MD77PX

Güncel Hemşirelik Araştırmaları Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY NC) ile lisanslanmıştır.