Araştırma Makalesi

Emziren Annelerde Depresyon Düzeyinin Emzirme Öz-yeterliliği Üzerindeki Etkisi: Demografik Değişkenler Kontrolünde Bir İnceleme

Cilt: 6 Sayı: 1 28 Nisan 2026
PDF İndir
EN TR

Emziren Annelerde Depresyon Düzeyinin Emzirme Öz-yeterliliği Üzerindeki Etkisi: Demografik Değişkenler Kontrolünde Bir İnceleme

Öz

Amaç: Anne ruh sağlığı, emzirme davranışlarını ve sonuçlarını önemli ölçüde etkileyebilir. Bu doğrultuda araştırmanın amacı, emziren annelerde depresyon düzeyinin emzirme öz-yeterliliği üzerindeki etkisini değerlendirmek ve bu ilişkinin sosyo-demografik değişkenler açısından farklılık gösterip göstermediğini analiz etmektir.

Yöntem: Tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki arayıcı tipte yürütülen bu araştırma, Haziran- Ağustos 2023 tarihlerinde, araştırmaya katılmayı kabul eden ve olasılıksız örnekleme yöntemiyle seçilen 252 emziren anne ile gerçekleştirildi. Verilerin elde edilmesinde “Tanıtıcı Bilgi Formu”, “DSM-5 Depresyon Ölçeği” ve “Emzirme Öz-Yeterlilik Ölçeği” kullanıldı. Verilerin analizi elektronik ortamda SPSS 26.0 paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma verileri tanımlayıcı istatistikler, bağımsız t-testi, tek yönlü ANOVA ve Bonferroni düzeltmesi ile değerlendirilmiş, değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon analizi ile hesaplanmıştır.

Bulgular: Annelerin Emzirme Öz- yeterlilik Ölçeği puan ortalaması 54,94±8.00 iken DSM-5 Depresyon Ölçeği puan ortalaması 9,13±5,71’dir. Annelerin depresyon düzeyleri ile emzirme öz-yeterlilikleri arasında istatistiksel olarak anlamlı, negatif yönlü zayıf bir ilişki bulundu (r=-0,253; p<0,05). Regresyon analizi sonucuna göre annelerin emzirme öz-yeterlik düzeyi bağımsız değişkenler (depresyon düzeyi, planlı gebelik, çalışma durumu) tarafından açıklanmıştır (R2=0,094; p<0,05).

Sonuç: Bu araştırma, emziren annelerin depresyon düzeyleri ile emzirme öz-yeterliliği arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki olduğunu göstermiştir. Ayrıca, emzirme öz-yeterliliği, depresyon düzeyinin yanı sıra planlı gebelik ve çalışma durumu gibi faktörlerle de açıklanabilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Yok

Proje Numarası

Yok

Etik Beyan

Araştırmanın uygulanması için Amasya Üniversitesi Sosyal Bilimler Etik Kurulundan etik izin (Karar Tarihi: 17/05/2023 ve Sayı No: E-30640013-108.01-130776) alındı. Bu araştırmada kullanılan ölçekler için Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışmasını gerçekleştiren yazarlardan e-posta yoluyla izin alındı. Araştırmaya katılacak annelere çalışmanın konusu ve amacı hakkında çevrimiçi yazılı bilgi verildi ve yazılı onamları alındı. Araştırma boyunca Helsinki Deklarasyon ilkelerine uyuldu.

Teşekkür

Çalışmaya katılan tüm anneler teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. 1 Ahmadinezhad, G. S., Karimi, F. Z., Abdollahi, M., & NaviPour, E. (2024). Association between postpartum depression and breastfeeding self-efficacy in mothers: a systematic review and meta-analysis. BMC Pregnancy and Childbirth, 24(1), 1–10. doi:10.1186/s12884-024-06465-4
  2. 2 Akkoyun, S., & Taş Arslan, F. (2016). Breastfeeding Self-Efficacy of Mothers Who Breastfed for First Six Months. The Journal of Pediatric Research, 3(4), 191–195. doi:10.4274/jpr.50469
  3. 3 Aktaş, S., & Alemdar, D. K. (2019). Correlation between Infantile Colic and Maternal Breastfeeding Self-Efficacy, Breastfeeding Success and Breast Milk Amount. Journal of Tropical Pediatrics, 65(4), 321–327. doi:10.1093/tropej/fmy054
  4. 4 Aluş Tokat, M., Okumuş, H., & Dennis, C. L. (2010). Translation and psychometric assessment of the Breast-feeding Self-Efficacy Scale-Short Form among pregnant and postnatal women in Turkey. Midwifery, 26(1), 101–108. doi:10.1016/j.midw.2008.04.002
  5. 5 Amerikan Psikiyatri Birliği (APA). (2013). Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal Elkitabı (DSM5) (E Köroğlu (Çev. Ed.) (ed.); 5th ed.). Ankara: HYB.
  6. 6 Aydın, D., & Aba, Y. A. (2019). Annelerin sağlık okuryazarlığı düzeyleri ile emzirme öz-yeterlilik algıları arasındaki ilişki. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 12(1), 31–39.
  7. 7 Ayhan Başer, D. (2018). The evaluation of the relationship between postpartum depression and breastfeeding. Ankara Medical Journal, 18(3). doi:10.17098/amj.461652
  8. 8 Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

3 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

19 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 6 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Şahin, A., Akça, K., & Özcan, M. (2026). Emziren Annelerde Depresyon Düzeyinin Emzirme Öz-yeterliliği Üzerindeki Etkisi: Demografik Değişkenler Kontrolünde Bir İnceleme. Güncel Hemşirelik Araştırmaları Dergisi, 6(1), 9-20. https://doi.org/10.65673/jcnr.1734419
AMA
1.Şahin A, Akça K, Özcan M. Emziren Annelerde Depresyon Düzeyinin Emzirme Öz-yeterliliği Üzerindeki Etkisi: Demografik Değişkenler Kontrolünde Bir İnceleme. JCNR. 2026;6(1):9-20. doi:10.65673/jcnr.1734419
Chicago
Şahin, Ayşe, Kamile Akça, ve Meltem Özcan. 2026. “Emziren Annelerde Depresyon Düzeyinin Emzirme Öz-yeterliliği Üzerindeki Etkisi: Demografik Değişkenler Kontrolünde Bir İnceleme”. Güncel Hemşirelik Araştırmaları Dergisi 6 (1): 9-20. https://doi.org/10.65673/jcnr.1734419.
EndNote
Şahin A, Akça K, Özcan M (01 Nisan 2026) Emziren Annelerde Depresyon Düzeyinin Emzirme Öz-yeterliliği Üzerindeki Etkisi: Demografik Değişkenler Kontrolünde Bir İnceleme. Güncel Hemşirelik Araştırmaları Dergisi 6 1 9–20.
IEEE
[1]A. Şahin, K. Akça, ve M. Özcan, “Emziren Annelerde Depresyon Düzeyinin Emzirme Öz-yeterliliği Üzerindeki Etkisi: Demografik Değişkenler Kontrolünde Bir İnceleme”, JCNR, c. 6, sy 1, ss. 9–20, Nis. 2026, doi: 10.65673/jcnr.1734419.
ISNAD
Şahin, Ayşe - Akça, Kamile - Özcan, Meltem. “Emziren Annelerde Depresyon Düzeyinin Emzirme Öz-yeterliliği Üzerindeki Etkisi: Demografik Değişkenler Kontrolünde Bir İnceleme”. Güncel Hemşirelik Araştırmaları Dergisi 6/1 (01 Nisan 2026): 9-20. https://doi.org/10.65673/jcnr.1734419.
JAMA
1.Şahin A, Akça K, Özcan M. Emziren Annelerde Depresyon Düzeyinin Emzirme Öz-yeterliliği Üzerindeki Etkisi: Demografik Değişkenler Kontrolünde Bir İnceleme. JCNR. 2026;6:9–20.
MLA
Şahin, Ayşe, vd. “Emziren Annelerde Depresyon Düzeyinin Emzirme Öz-yeterliliği Üzerindeki Etkisi: Demografik Değişkenler Kontrolünde Bir İnceleme”. Güncel Hemşirelik Araştırmaları Dergisi, c. 6, sy 1, Nisan 2026, ss. 9-20, doi:10.65673/jcnr.1734419.
Vancouver
1.Ayşe Şahin, Kamile Akça, Meltem Özcan. Emziren Annelerde Depresyon Düzeyinin Emzirme Öz-yeterliliği Üzerindeki Etkisi: Demografik Değişkenler Kontrolünde Bir İnceleme. JCNR. 01 Nisan 2026;6(1):9-20. doi:10.65673/jcnr.1734419

Güncel Hemşirelik Araştırmaları Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY NC) ile lisanslanmıştır.