Effectiveness of a School-Based Mental Health Program in Adolescents: Protocol of a Randomized Controlled Trial

Öz

Objective: This article presents the study protocol of a randomized controlled trial designed to evaluate the effects of an eight-week, nursing-based school-based mental health program on adolescents’ positive mental health and self-esteem.

Materials and Methods: This study protocol describes a parallel-group randomized controlled trial. The study will be conducted at Erbil Koru Anatolian High School in the Selçuklu district of Konya, Türkiye. The study population consists of 310 ninth-grade students enrolled in the 2024–2025 academic year. Following the application of inclusion and exclusion criteria, a total of 66 students will be randomized into the intervention (n = 33) and control (n = 33) groups. The intervention consists of an eight-week nursing-based psycho-education program that includes group education sessions, counseling, and homework assignments. No intervention will be provided to the control group during the study period. The primary outcomes are positive mental health and self-esteem, assessed at T0 (pre-test) and T9 (post-test).As this study is a protocol, data collection has not yet been completed and no findings are currently available. The results obtained upon completion of the study will be reported in a separate manuscript.

Conclusion: This study aims to provide a practical, school-based, nursing-led mental health intervention model that can be feasibly implemented within educational settings. The model’s evidence-based content, designed to enhance positive mental health and self-esteem, is expected to contribute to the standardization of school mental health services and the development of sustainable practices that can be integrated into school curricula. Furthermore, this study will strengthen the role of nursing in school-based preventive mental health initiatives and support the advancement of mental health policies, as well as the early identification and support of at-risk students.

Trial Registration: This study is registered on ClinicalTrials.gov under registration number NCT06935981.

Anahtar Kelimeler

• Adolescence
• School-Based Mental Health
• Self-Esteem
• Positive Mental Health
• Psychiatric Nursing.

Ergenlerde Okul Temelli Ruh Sağlığı Programının Etkinliği: Bir Randomize Kontrollü Çalışmanın Protokolü

Öz

Amaç: Bu makale, ergenlere okul ortamında uygulanması planlanan sekiz haftalık hemşirelik temelli Okul Temelli Ruh Sağlığı Programı’nın pozitif ruh sağlığı ve öz güven üzerindeki etkisini değerlendirmeyi amaçlayan randomize kontrollü araştırmanın çalışma protokolünü sunmaktadır.

Gereç ve Yöntem: Bu çalışma protokolü, paralel grup tasarımına sahip randomize kontrollü bir deneyi tanımlamaktadır. Araştırma, Konya ili Selçuklu ilçesinde bulunan Erbil Koru Anadolu Lisesi’nde yürütülecektir. 2024–2025 eğitim öğretim yılında 9. sınıfa devam eden toplam 310 öğrenci çalışma evrenini oluşturacaktır. Dahil edilme ve dışlanma ölçütlerinin uygulanması sonucunda müdahale (n=33) ve kontrol (n=33) grupları olmak üzere toplam 66 öğrenci randomizasyonla belirlenecektir. Müdahale, sekiz haftalık bir hemşirelik temelli psiko-eğitim programını içermekte olup grup eğitimi, danışmanlık ve ev ödevlerini kapsamaktadır. Kontrol grubuna müdahale uygulanmayacaktır. Birincil sonuç çıktıları pozitif ruh sağlığı ve öz güven düzeyleri olup veriler T0 (ön test) ve T9 (son test) zamanlarında toplanacaktır.Bu çalışma bir protokol niteliğinde olduğundan, henüz veri toplama süreci tamamlanmamış ve araştırmaya ilişkin bulgular elde edilmemiştir. Çalışmanın tamamlanmasının ardından elde edilecek sonuçlar ayrı bir makalede raporlanacaktır.

Sonuç: Bu çalışma, okul ortamında uygulanabilir, yapılandırılmış ve hemşirelik temelli bir ruh sağlığı müdahalesi sunarak eğitim kurumlarında kullanılabilecek pratik bir model oluşturmayı hedeflemektedir. Modelin pozitif ruh sağlığını ve öz güveni güçlendirmeye yönelik kanıta dayalı içeriği, okul temelli ruh sağlığı hizmetlerinin standartlaştırılmasına ve okul müfredatına entegre edilebilecek sürdürülebilir uygulamaların geliştirilmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Bu çalışma, hemşirelik mesleğinin okul temelli koruyucu ruh sağlığı uygulamalarındaki rolünü güçlendirerek, ruh sağlığı politikalarının geliştirilmesine, risk altındaki öğrencilerin erken dönemde desteklenmesine önemli katkılar sunacaktır.

Trial Registration: Bu çalışma ClinicalTrials.gov platformunda NCT06935981 kayıt numarası ile kaydedilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Ergenlik
• Okul Temelli Ruh Sağlığı
• Öz Güven
• Pozitif Ruh Sağlığı
• Psikiyatri Hemşireliği.

Kaynakça

1. 1 Akın, A. (2007). Öz-güven ölçeğinin geliştirilmesi ve psikometrik özellikleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(2), 167–176. doi:10.17240/aibuefd.2016.07.02.18075.
2. 2 Avci, H., Baams, L., & Kretschmer, T. (2024). A systematic review of social media use and adolescent identity development. Adolescent Research Review, 10(2), 219–236. doi:10.1007/s40894-024-00251-1.
3. 3 Bacter, C., Bălṭătescu, S., Marc, C., Săveanu, S., & Buhaș, R. (2021). Correlates of preadolescent emotional health in 18 countries: A study using children’s words data. Child Indicators Research, 14(4), 1703–1722. doi:10.1007/s12187-021-09819-y.
4. 4 Balasooriya Lekamge, R., Jain, R., Sheen, J., Solanki, P., Zhou, Y.,…Ilic, D. (2025). Systematic review and meta-analysis of the effectiveness of whole-school interventions promoting mental health and preventing risk behaviours in adolescence. Journal of Youth and Adolescence, 54(2), 271–289. doi: 10.1007/s10964-025-02135-6.
5. 5 Bıdık, G., & Şişman, F. N. (2021). Çocuk ve adölesanlarda psikososyal iyilik halini geliştirmeye yönelik okul temelli ruh sağlığı programları: Sistematik inceleme. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 12(4), 350–361. doi: 10.14744/phd.2021.14471.
6. 6 Bilgin O. (2018). Çocuk Üniversitesi kapsamında hazırlanan programın öğrencilerin öz güven düzeyine etkisi. Karaelmas Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(2), 146–153.
7. 7 Bilgin O, Koç M. (2020). Ergenlerde öz güven ve çözüm odaklı psikolojik danışma. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
8. 8 Bilkay, H. İ., Sarı, T., & Gürhan, N. (2023). Türkiye’de çocuk-ergen ruh sağlığına yönelik kısa bir inceleme. Çocuk ve Gelişim Dergisi, 6(12), 78–92. doi: 10.36731/cg.1315445.

9. 9 Bradshaw M, Gericke H, Coetzee BJ, Stallard P, Human S, Loades M. (2021). Universal school-based mental health programmes in low- and middle-income countries: A systematic review and narrative synthesis. Preventive Medicine, 143,106317.doi:10.1016/j.ypmed.2020.106317.
10. 10 Carter, E. (2025). Debate: Where to next for universal school-based mental health interventions? The value of student voices in informing the design and implementation of universal school-based mental health interventions. Child and Adolescent Mental Health, 30(1), 1–5. doi: 10.1111/camh.12750.
11. 11 Cefai, C., Simões, C., & Caravita, S. (2021). A whole-school, systemic approach to mental health and well-being in schools in the EU: NESET report. European Union: Publications Office of the European Union. doi: 10.2766/56439.
12. 12 Cipriano, C., Strambler, M. J., Naples, L. H., Ha, C., Kirk, M., Wood, M.,…Durlak, J. (2023). The state of evidence for social and emotional learning: A contemporary meta-analysis of universal school-based SEL interventions. Child Development, 94(5), 1181–1204. doi: 10.1111/cdev.13968.
13. 13 Chan AW, Tetzlaff JM, Gøtzsche PC, Altman DG, Mann H, Berlin JA, Moher D. (2013). SPIRIT 2013 explanation and elaboration: Guidance for protocols of clinical trials. BMJ, 346, e7586. doi:10.1136/bmj.e7586.
14. 14 Daly, B. P., Resnikoff, A., & Litke, S. (2025). Effective school leadership for supporting students’ mental health: Findings from a narrative literature review. Behavioral Sciences, 15(1), 36. doi:10.3390/bs15010036.
15. 15 Dieu Yin, S. Z., Low, M. K., & Mishu, M. P. (2025). School-based interventions to prevent anxiety and depression in children and adolescents in low- and middle-income countries: A systematic review. PLOS ONE, 20(4),e0316825.doi:10.1371/journal.pone.0316825.
16. 16 Du Toit, S., Tomlinson, M., Laurenzi, C. A., Gordon, S., Hartmann, L., Abrahams, N.,… Skeen, S. (2024). Psychosocial interventions to prevent mental health problems in adolescents with emotional problems: A systematic review and meta-analysis. PLOS Medicine, 21(2), e1004300. doi: 10.1371/journal.pmed.1004300.
17. 17 Dünya Sağlık Örgütü. (2022). Adolescent health. Retrieved from https://www.who.int/southeastasia/healthtopics/adolescent-health Erişim Tarihi: 11.08.2025
18. 18 Dünya Sağlık Örgütü. (2022). Mental health: Strengthening our response. https://www.who.int/newsroom/factsheets/detail/mental-health.Erişim Tarihi: 11.08.2025
19. 19 Dünya Sağlık Örgütü (2023). Adolescent mental health. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/adolescent-mental-health Erişim Tarihi: 10.08.2025
20. 20 Havewala, M., Bowker, J. C., Smith, K. A., Sarfo, M. T., & Sentse, M. (2021). Peer influence during adolescence: The moderating role of parental support. Children, 8(4), 306. doi:10.3390/children8040306.
21. 21 Hopewell, S., Chan, A.-W., Collins, G. S., Hróbjartsson, A., Moher, D., Schulz, K. F., …Boutron, I. (2025). CONSORT 2025 statement: Updated guideline for reporting randomised trials. BMJ, 388, e081124. doi 10.1136/bmj.m4002.
22. 22 Juul, L., Frydenberg, M., Bonde, E. H., Beck, M. S., Goetzsche, K., Nielsen, H. B., & Fjorback, L. O. (2025). Mindfulness in the school curriculum? A nationwide cluster-randomized trial of the effectiveness of implementing a mindfulness-based intervention for 9–16-year-old students in Danish elementary schools. Social Science & Medicine, 378, 113013.doi: 10.1016/j.socscimed.2023.113013.
23. 23 Kuyken, W., Ball, S., Crane, C., Ganguli, P., Jones, B., Montero-Marin, J.,…Williams JMG.(2022). Effectiveness and cost-effectiveness of universal school-based mindfulness training compared with normal school provision in reducing risk of mental health problems and promoting well-being in adolescence: The MYRIAD cluster randomised controlled trial. BMJ Mental Health, 25(3), 99–109. doi: 10.1136/ebmental-2021-300396.
24. 24 Lluch-Canut MT. (1999). Construcción de una escala para evaluar la salud mental positiva. Universitat de Barcelona.
25. 25 Moher, D., Boutron, I., Chan, A. W., Hopewell, S., Hróbjartsson, A., & Schulz, K. F. (2025). Improving the completeness and transparency of protocols and reports of randomized trials: SPIRIT 2025 and CONSORT 2025. Journal of clinical epidemiology, 182, 111792. doi: 10.1016/j.jclinepi.2025.111792.
26. 26 McGovern, R., Balogun-Katung, A., Artis, B., Bareham, B., Spencer, L., Alderson, H., … Kaner, E. (2024). The effectiveness of preventative interventions to reduce mental health problems in at-risk children and young people: A systematic review of reviews. Journal of Prevention, 45(4), 651–684. doi: 10.1007/s10935-024-00769-z.
27. 27 Mental Health America. (2023). Social belonging and confidence in adolescents. https://mhanational.org/resources/socialbelonging-and-confidence. Erişim Tarihi: 10. 08.2025.
28. 28 Olyani, S., Gholian Aval, M., Tehrani, H., & Mahdiadeh, M. (2021). School-based mental health literacy educational interventions in adolescents: A systematic review. Journal of Health Literacy, 6(2), 69–77. doi: 10.3233/JHL-210111.
29. 29 Teke, C., & Baysan Arabacı, L. (2018). Pozitif Ruh Sağlığı Ölçeğinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 19, 1–9. doi:10.5455/apd.295569.
30. 30 Țepordei, A. M., Zancu, A. S., Diaconu-Gherasim, L. R., Crumpei-Tanasă, I., Măirean, C., Sălăvăstru, D., & Labăr, A. V. (2023). Children's peer relationships, well-being, and academic achievement: The mediating role of academic competence. Frontiers in Psychology, 14, 1174127. doi:10.3389/fpsyg.2023.1174127
31. 31 Türkiye İstatistik Kurumu. (2023). İstatistiklerle çocuk, 2023. Ankara: Türkiye İstatistik Kurumu. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Cocuk-2023-xxxx Erişim tarihi: 10.10.2024.
32. 32 Wang, P., Wang, Z., & Qiu, S. (2024). Universal, school-based transdiagnostic interventions to promote mental health and emotional wellbeing: A systematic review. Child and Adolescent Psychiatry and Mental Health, 18, 47. doi:10.1186/s13034-024-00735-x.
33. 33 Zhang Q, Wang J, Neitzel A. (2023). School-based mental health interventions targeting depression or anxiety: A meta-analysis of rigorous randomized controlled trials for school-aged children and adolescents. Journal of Youth and Adolescence, 52(1), 195–217. doi:10.1007/s10964-022-01684-4.
34. 34 Zhang, P., Gu, H., & Li, J. (2024). The effect of self-esteem on depressive symptoms among adolescents: The mediating roles of hope and anxiety. Palgrave Communications, 11(1), 1–10. doi:10.1057/s41599-024-03249-1.
35. 35 Zeidabadi, B., Khodayarian, M., Sadeghi, R., & Jambarsang, S. (2025). Evaluating the effect of mental health curriculum on secondary school students' mental health literacy and knowledge and attitude to mental illness. Scientific Reports, 15(1), 12345. doi:10.1038/s41598-025-08074-3.