Kurumsallaşma ve Etikte Tünelleme: Dünyada Yaşanmış Skandalların İncelemesi

Öz

Amaç: Çalışma işletmelerde tünellemenin nasıl gerçekleştiği, tünellemenin kurumsallaşma ve etik ilkeler açısından hangi sorunları ortaya çıkardığı ve bu sorunların önüne geçilmesi için hangi önlemlerin alınması gerektiğine dikkat çekmeyi amaçlamaktadır. Parmalat, Satyam ve Olympus gibi önemli skandalları inceleyen bu çalışma, tünellemenin bu skandallarda oynadığı rolü ortaya koymaktadır. Metodoloji: Bu çalışma, tünelleme kavramını ve işletmelerdeki etik dışı uygulamaları incelemiştir. Karşılaştırmalı vaka analizi yöntemi ile Parmalat, Satyam ve Olympus gibi önemli skandalları incelenmiş ve tünellemenin kurumsal yönetim ve etik ilkeler üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. İşletmelerdeki tünelleme süreci, ortaya çıkan sorunlar ve etik dışı uygulamaların önlenmesi için gerekli iç denetim sistemleri tartışılmıştır. Bulgular: Vaka analizleri, tünellemenin çeşitli yöntemlerle yapılabileceği ve bu yöntemler arasında belirli ortak özellikler olduğunu göstermektedir. Parmalat, Satyam ve Olympus skandalı incelemesi, tünellemenin çeşitli yöntemlerle gerçekleştirildiği ortaya koymakta ve bu türler arasında finansal tabloların manipülasyonu, düşük faiz oranlarıyla kredi verilmesi, mal ve hizmetlerin fahiş fiyatlarla veya piyasa değerinin altında satışı ve işletme kârlarının yapay olarak düşük gösterilmesi yer almaktadır. Tünelleme türleri işletmenin yapısına, sektörüne ve yerel yasalara göre değişiklik göstermektedir. Vaka analizleri, zayıf kurumsal yönetim yapıları ve eksik denetim mekanizmaları olan işletmelerde daha sık tünelleme olduğunu göstermiştir. Etik dışı uygulamalar, denetim süreçlerinin yetersiz olması, yönetim kurullarının bağımsızlığı ve işletme etik ilkelerin yeterince benimsenmemesi nedeniyle ortaya çıkar. Sonuç ve Katkılar: Çalışma tünellemenin önlenmesinde etik standartların eşlik ettiği güçlü kurumsal yönetişim yapılarının gerekli olduğu, şeffaflık, hesap verebilirlik ve güçlü iç kontrol sistemlerinin tünelleme ilgili riskleri azaltmada önem arz ettiğini ortaya koymaktadır. Buna ek olarak hem çalışanlar hem de yöneticiler için düzenli etik eğitim ve kapsayıcı risk değerlendirmesi, tünelleme vakalarının azaltılmasına yardımcı olabilir. Çalışma, tünelleme kavramını Türkçe literatüre kazandırarak, gelecekte yapılacak araştırmalar için bir referans noktası oluşturmayı hedeflemektedir. Sınırlamalar: Çalışma yalnızca Parmalat, Satyam ve Olympus skandalları ile sınırlı kalmıştır. Farklı sektörlerde ve coğrafyalarda yaşanan diğer skandalların incelenmesi, bulguların genellenebilirliği açısından önemlidir. Karşılaştırmalı vaka analizi yöntemiyle yapılan bu çalışmada, bulguların nicel veri ile desteklenmesi sınırlı kalmıştır. Gelecekte yapılacak araştırmaların, nicel analizlerle bu bulguları desteklemesi, çalışmanın sonuçlarının genellenebilirliğini artırabilir.

Anahtar Kelimeler

• Kurumsal Etik
• Muhasebe
• İşletme Finansı
• Yolsuzluk
• Tünelleme

Tunneling in Institutionalization and Ethics: A Review of Scandals Around the World

Öz

Purpose: The study aims to draw attention to how tunneling occurs in businesses, what problems tunneling creates in terms of institutionalization and ethical principles, and what precautions should be taken to prevent these problems. Examining important cases such as Parmalat, Satyam, and Olympus, this study reveals the role tunneling plays in these scandals. Methodology: This study examined the concept of tunneling and unethical practices in businesses. Using the comparative case analysis method, important scandals such as Parmalat, Satyam, and Olympus were examined and the effects of tunneling on corporate governance and ethical principles were analyzed. The tunneling process in businesses, the problems that arise, and the internal audit systems necessary to prevent unethical practices were discussed. Findings: The case studies show that tunneling can be done with various methods and that there are certain common features among these methods. The Parmalat, Satyam and Olympus case studies reveal that tunneling is carried out through various methods, including manipulation of financial statements, granting loans at low interest rates, selling goods and services at exorbitant prices or below market value, and artificially understating company profits. Types of tunneling vary depending on the structure of the business, its sector, and local laws. Case studies have shown that tunneling activities are more frequent in businesses with weak corporate governance structures and inadequate audit mechanisms. Unethical practices occur due to inadequate audit processes, lack of independence of boards of directors, and inadequate adoption of business ethics principles. Conclusion and Contributions: The study reveals that strong corporate governance structures accompanied by ethical standards are necessary to prevent tunneling, and transparency, accountability, and strong internal control systems are important in reducing tunneling-related risks. In addition, regular ethics training and comprehensive risk assessment for both employees and managers can help reduce tunneling cases. The study aims to introduce the concept of tunneling to Turkish literature and create a reference point for future research. Limitations: The study was limited to the Parmalat, Satyam and Olympus scandals only. Examining other scandals that occurred in different sectors and geographies is important for the generalizability of the findings. In this study, which was conducted with the comparative case analysis method, the support of the findings with quantitative data was limited. Future research supporting these findings with quantitative analyses may increase the generalizability of the results of the study.

Anahtar Kelimeler

• Corporate Ethics
• Accounting
• Corporate Finance
• Fraud
• Tunnelling

Kaynakça

1. Atanasov, V., Black, B., & Ciccotello, C. S. (2011). Law and tunneling. J. Corp. L., 37, 1.
2. Atanasov, V., Black, B., & Ciccotello, C. S. (2014). Unbundling and measuring tunneling. U. Ill. L. Rev., 1697.
3. Aydın, İ. P. (2014). Yönetsel mesleki ve örgütsel etik. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
4. Bae, K. H., & Kim, K. (2021). Value‐destroying mergers: Evidence from Korean business groups. Asia‐Pacific Journal of Financial Studies, 50(6), 589-622.
5. Bae, K., Kang, J., & Kim, J. (2002). Tunneling or value added? evidence from mergers by korean business groups. The Journal of Finance, 57(6), 2695-2740. https://doi.org/10.1111/1540-6261.00510
6. Baek, J., Kang, J., & Lee, I. (2005). Business groups and tunneling: evidence from private securities offerings by korean chaebols. SSRN Electronic Journal. https://doi.org/10.2139/ssrn.702042
7. Bhasin, M. (2013). Corporate accounting fraud: a case study of satyam computers limited. Open Journal of Accounting, 02(02), 26-38. https://doi.org/10.4236/ojacct.2013.22006
8. Bhasin, M. (2016). Creative accounting practices at satyam computers limited: a case study of india’s enron. International Journal of Business and Social Research, 6(6), 24. https://doi.org/10.18533/ijbsr.v6i6.948

9. Bloomberg. (2011, October 26). Olympus chairman Kikukawa quits after takeover allegations hammer shares. Archived from the original on April 11, 2014.
10. Bursalı, Y. M. (2018). kurumsal yönetim ilkeleri ışığında etik kurallar ve sosyal sorumluluk. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 32(2), 505-531.
11. Business Standard. (2015, April 8). Satyam scam hits Maytas firms. Retrieved from https://www.business-standard.com/article/companies/satyam-scam-hits-maytas-firms-115040801044_1.html Erişim Tarihi: 10.08.2024
12. Celayir, D., & Başar, P. (2021). Kurumsal Yönetişim İlkeleri Ve Etik Karar Alma: Bir Vaka Çalışması. Uluslararası Beşerî ve Sosyal Bilimler İnceleme Dergisi, 5(1), 70-80.
13. Chen, C., Wan, W., & Wei, Z. (2018). Board independence as a panacea to tunneling? an empirical study of related‐party transactions in hong kong and singapore. Journal of Empirical Legal Studies, 15(4), 987-1020. https://doi.org/10.1111/jels.12197
14. Dow, S. and McGuire, J. (2009). Propping and tunneling: empirical evidence from japanese keiretsu. Journal of Banking & Finance, 33(10), 1817-1828. https://doi.org/10.1016/j.jbankfin.2009.05.012
15. Econ Crises. (2016, November 29). Parmalat. https://www.econcrises.org/2016/11/29/parmalat/
16. Economic Crises. (2016, November 29). Parmalat. Retrieved from https://www.econcrises.org/2016/11/29/parmalat/ Erişim Tarihi: 10.08.2024
17. Hindustan Times. (2015, April 9). Satyam scam: All you need to know about India's biggest accounting fraud. https://www.hindustantimes.com/business/satyam-scam-all-you-need-to-know-about-india-s-biggest-accounting-fraud/story-YTfHTZy9K6NvsW8PxIEEYL.html
18. Hussain, S. and Safdar, N. (2018). Tunneling: evidence from family business groups of pakistan. Business & Economic Review, 10(2), 97-122. https://doi.org/10.22547/ber/10.2.5 Johnson, S., La Porta, R., Lopez-de-Silanes, F., & Shleifer, A. (2000). Tunneling. American Economic Review, 90(2), 22-27.
19. Juliarto, A., Tower, G., Zahn, M., & Rusmin, R. (2013). Managerial ownership influencing tunnelling behaviour. Australasian Accounting Business and Finance Journal, 7(2), 25-46. https://doi.org/10.14453/aabfj.v7i2.3
20. Juliarto, A., Tower, G., Zahn, M., & Rusmin, R. (2013). Managerial ownership influencing tunnelling behaviour. Australasian Accounting Business and Finance Journal, 7(2), 25-46. https://doi.org/10.14453/aabfj.v7i2.3
21. Karpuzoğlu, E. (2001). Büyüyen ve gelişen aile şirketlerinde kurumsallaşma. İstanbul: Hayat Yayınları.
22. Küçükoğlu M.T. (2012). Etik değerler ve etiğin kurumsallaşması. Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi, 4(1), 177-185.
23. Öğüt, E. (2024). Yeni TTK ışığında kurumsallaşma, kurumsal girişimcilik ve firma performansı. İstanbul: Eğitim Yayınevi.
24. Sari, R., Fatimah, P., & Djajadikerta, H. (2016). Development of tunneling detection model: a new corporate performance improvement. Jurnal Pengurusan, 48, 33-46. https://doi.org/10.17576/pengurusan-2016-48-03
25. Sari, R., Fatimah, P., & Djajadikerta, H. (2016). Development of tunneling detection model: a new corporate performance improvement. Jurnal Pengurusan, 48, 33-46. https://doi.org/10.17576/pengurusan-2016-48-03
26. Shipping and Commodity Academy. (n.d.). Parmalat scandal 2003: The complete story. https://shippingandcommodityacademy.com/blog/parmalat-scandal-2003-the-complete-story/
27. Shirur, S. (2011). Tunneling vs agency effect: a case study of enron and satyam. Vikalpa the Journal for Decision Makers, 36(3), 9-20. https://doi.org/10.1177/0256090920110302
28. Tabuchi, H., & Protess, B. (2011, October 26). At Olympus, Western questions for old-school way. The New York Times. Archived from the original on November 16, 2011.
29. Tang, T. (2016). Privatization, tunneling, and tax avoidance in chinese soes. Asian Review of Accounting, 24(3), 274-294. https://doi.org/10.1108/ara-08-2014-0091
30. The Hindu. (n.d.). Satyam scandal: Who, what and when. https://www.thehindu.com/specials/timelines/satyam-scandal-who-what-and-when/article10818226.ece
31. The Wall Street Journal. (2011, November 7). Olympus president: Will do utmost to avoid delisting. Dow Jones. Retrieved November 8, 2011, from https://www.wsj.com/articles/BT-CO-20111107-719199
32. Yalçın, B. (2024). İşletmelerin başarı dinamikleri: sürdürülebilirlik, etik ve kurumsal sosyal sorumluluk. In Sürdürülebilirlik Odaklı İş Modelleri: İşletmeler İçin Çevresel ve Ekonomik Stratejiler (pp. 41).
33. La Porta, Rafael, Florencio Lopez-de-Silanes, and Andrei Shleifer. “Corporate Ownership around the World.” Journal of Finance, 1999, 54, pp. 471-517.