Araştırma Makalesi

Uluslararası Lojistikte Verimlilik: Ticaret, Emisyonlar ve Türkiye Örneği

Cilt: 9 Sayı: 2 25 Eylül 2025
PDF İndir
TR EN

Uluslararası Lojistikte Verimlilik: Ticaret, Emisyonlar ve Türkiye Örneği

Öz

Amaç: Bu çalışma, ülkeler arasında ticaret hacmi, liman altyapısı, enerji yoğunluğu ve sera gazı emisyonları arasındaki ilişkileri inceleyerek uluslararası lojistiğin çevresel verimliliğini incelemektedir. Çalışma, lojistik tipolojilerini sınıflandırmayı ve Türkiye'yi odak noktası olarak alarak ticaret odaklı operasyonların çevresel etkilerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Ülkeler arası ampirik bir çerçeve kullanarak, kişi başına düşen CO₂, metan, toplam sera gazı emisyonları, enerji yoğunluğu ve ticaret hacimleri hakkındaki verileri entegre ediyoruz. Dünya Liman Endeksi (2019), TradeMap (2024) ve Verilerle Dünyamız (2024) verilerini kullanan çalışma, çevresel lojistik tipolojilerini belirlemek için K-ortalama kümeleme yöntemini ve ticaret ve enerji yoğunluğunun CO₂ emisyonları üzerindeki etkilerini incelemek için OLS regresyonunu uyguluyor. Türkiye, karşılaştırmalı bir referans noktası olarak belirlenmiştir. Bulgular: Çalışma, üç lojistik tipolojisini tanımlamaktadır: çevresel olarak verimli, geçişli ve emisyon yoğun. Regresyon sonuçları, enerji yoğunluğunun CO₂ emisyonlarının en güçlü belirleyicisi olduğunu göstermektedir (p < 0,001), ticaret hacmi ve etkileşimi ise anlamlı değildir. Türkiye, önemli ticaret faaliyetlerine rağmen orta düzeyde enerji kullanımı ve nispeten düşük emisyonlarla geçişli küme içerisinde yer almaktadır. Sonuç ve Katkılar: Sonuçlar, sürdürülebilir ticaretin, ticaret hacimlerinin azaltılmasından ziyade enerji verimli lojistik faaliyetlerine dayandığını vurgulamaktadır. Karar vericiler, enerji kullanımını optimize etmeye ve altyapıyı modernize etmeye odaklanmalıdır. Emisyon ölçümlerinin lojistik ve ticaret stratejilerine entegre edilmesi, özellikle gelişmekte olan ekonomilerde daha yeşil dönüşümleri destekleyebilir. Sınırlılıklar: Ülke düzeyindeki verilerin kullanımı, bölgesel eşitsizlikleri ve sektöre özgü emisyonları gizleyebilir. Ayrıca, kümeleme, karmaşık lojistik sistemlerini basitleştirebilir. Gelecekteki araştırmalar, daha fazla hassasiyet için yerel ve lojistik sektörüne özgü verileri içerebilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acciaro, M., Hoffmann, P. N., & Eide, M. S. (2013). The energy efficiency gap in maritime transport. Journal of Shipping and Ocean Engineering, 3(1-2), 1.
  2. Arya, P., Srivastava, M. K., & Jaiswal, M. P. (2020). Modelling environmental and economic sustainability of logistics. Asia-Pacific Journal of Business Administration, 12(1), 73-94.
  3. Chang, Y. T. (2017). Environmental efficiency of ports: a data envelopment analysis approach. In Ports and the Environment (pp. 77-88). Routledge.
  4. Cristea, A., Hummels, D., Puzzello, L., & Avetisyan, M. (2013). Trade and the greenhouse gas emissions from international freight transport. Journal of environmental economics and management, 65(1), 153-173.
  5. Dharmapriya, N., Gunawardena, V., Methmini, D., Jayathilaka, R., & Rathnayake, N. (2025). Carbon emissions across income groups: exploring the role of trade, energy use, and economic growth. Discover Sustainability, 6(1), 1-19.
  6. Dinwoodie, J., Tuck, S., Knowles, H., Benhin, J., & Sansom, M. (2012). Sustainable development of maritime operations in ports. Business Strategy and the environment, 21(2), 111-126.
  7. Figueira, J., Greco, S., & Ehrgott, M. (Eds.). (2005). Multiple criteria decision analysis: state of the art surveys.
  8. Fulzele, V., & Shankar, R. (2023). Performance measurement of sustainable freight transportation: a consensus model and FERA approach. Annals of Operations Research, 324(1), 501-542.

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

Uluslararası İşletmecilik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

17 Eylül 2025

Yayımlanma Tarihi

25 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

27 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

12 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1970 Cilt: 9 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Ergün, M. (2025). Efficiency in International Logistics: Trade, Emissions and the Case of Türkiye. Başkent Üniversitesi Ticari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(2), 198-220. https://izlik.org/JA28ER64UX