Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Libya Devleti Ulusal Mutabakat Hükümeti Arasında İmzalanan Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılması Mutabakatının Hukuki Statüsü ve Geleceği

Filiz Değer

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Libya Devleti Ulusal Mutabakat Hükümeti Arasında İmzalanan Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılması Mutabakatının Hukuki Statüsü ve Geleceği

Öz

Bir kıyı devletin deniz kuşağı üzerindeki egemenliği, yukarıdaki hava sahasına ve deniz tabanına ve onun alt toprağına kadar uzanır ve bu nedenle çok kapsamlıdır.1982 Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi (BMDHS) deniz alanlarının sınırlarının çizilmesinin kurallarını ve tabi olacakları hukuki rejimi belirlenmesiyle birlikte Libya Akdeniz’deki en büyük Münhasır Ekonomik Bölgelerden birine sahip bir devlet olarak jeopolitik dengeleri değiştirme gücüyle büyük bir önem kazanmıştır. Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Libya Devleti Ulusal Mutabakat Hükümeti arasında 27 Kasım 2019’da imzalanan deniz yetki alanları sınırlandırmasına dair mutabakat, Doğu Akdeniz’deki diğer devletlerin tepkisini çeken ve enerji jeopolitiğini değiştiren önemli bir adım atmıştır. Ancak Libya’da silahlı çatışmaların devamı ile Libya Ulusal Ordusu (LNA-Libya National Army)’nun kontrol bölgelerinin de sürekli olarak değişmesiyle meşru hükümetin ülke üzerinde hâlihazırda zayıf olan kontrolü kaybetmesi veya değişmesi riskiyle karşı karşıyadır. Berlin Konferansı’nda alınan kararlar Libya Siyasi Anlaşması’na atıf yapmakta bu durum Türkiye ile Libya arasındaki antlaşma ile ilgili soruları da beraberinde getirmektedir. Bu bağlamda çalışmada deniz yetki alanlarının sınırlandırılması mutabakatı uluslararası antlaşmalarda yetki konusu, antlaşmaların geçersizliği ve sona erdirilmesinin olası sonuçları, hükümetlerin tanınması başlıklarıyla uluslararası hukuk kuralları ve güncel gelişmeler ışığında değerlendirilecek mutabakatın kısaca hukuki statüsünün analizi yapılacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Aawsat. Libya: “UMH Suheyrat Anlaşması’na Göre Meşruiyetini Koruyor”,https://aawsat.com/turkish/home/article/2072811/libya-umh-suheyrat-anla%C5%9Fmas%C4%B1nag%C3%B6re-me%C5%9Fruiyetini-koruyor, (e.t. 06. 03. 2020)
Ap News. “Italy, Cyprus Say Turkey-Libya Maritime Deal ‘Unacceptable”,https://apnews.com/3dae19f4097d0591478ec716831043b3, (e.t. 31. 01. 2020)
Aslantaş, A. (2019). BM Barışı Koruma Operasyonları’nın Yerel Polis Kapasitesinin Geliştirilmesine Etkisinin Analizi: Haiti Örneği. The Journal of Diplomatic Research, Vol 1, No. 1, 61-84.
Azarkan, E. (2016). Devletlerin Tanınması ve 1933 Montevideo Sözleşmesi. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 15(4).
Başeren, S. H. (2011). Doğu Akdeniz Deniz Yetki Alanları UyuşmazlığıDisputeOverEasternMediterraneanMaritimeJurisdictionAreas. İstanbul: İlke Yayınevi.
Briggs, H. W. (1949). Recognition of states: Some reflections on doctrine and practice. American Journal of International Law, 43(1), 113-121.
Constitutionnet. Libya: “The 7th Amendmentto the Constitutional Declaration”, http://constitutionnet.org/vl/item/libya-7th-amendment-constitutional-declaration, (e.t. 05. 03. 2020)
Fuat, A. (2013). Doğu Akdeniz Deniz Yetki Alanları Sorunu ve Türkiye—AB İlişkileri: Doğu Akdeniz’de Hukuk ve Siyaset,Sertaç Hami Başeren (Y. Haz.), Ankara: A.Ü. SBF Yay., 2013, 159-196

Gündüz, A. (2015). Milletlerarası Hukuk. İstanbul: Beta Yayınevi.
Icj-cij. (1978, Aralık 19). “Aegean Sea Contınental Shelf Case Greece- Turkey”,https://www.icj-cij.org/files/caserelated/62/9481.pdf, (e.t. 24. 01. 2020)
Jessup, P. C. (1931). The Estrada Doctrine. AmericanJournal of International Law, 25(4), 719-723.
Başeren, S. H. (2010). “Doğu Akdeniz Deniz Yetki Alanları Uyuşmazlığı”, Türk Deniz Araștırmaları Vakfı.
Kaya, İ. (2016). Uluslararası Hukukta Temel Belgeler. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Keep Talking Greece. (Aralık 2, 2019).Turkey “eliminates” Greece’s Kastellorizo in efforttodelineateits EEZ, https://www.keeptalkinggreece.com/2019/12/02/turkey-kastellorizo-greece-eez/, (e.t. 01. 02. 2020)
Kıran, A. (2017). Uluslararası Hukukta Devletleri Tanıma ve Tanıma Teorileri. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(3), 923-945.
MFA (Ocak 30 2020) Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Hami Aksoy’un İtalya ve GKRY Dışişleri Bakanlarının Doğu Akdeniz Konusunda Yaptıkları Ortak Açıklama Hakkındaki Soruya Cevabı,http://www.mfa.gov.tr/sc_-8_-italya-ve-gkry-dblerin-dogu-akdeniz-aciklamalari-hk-sc.tr.mfa, (e.t. 01. 02. 2020)
MFA. (Ocak 19,2020). Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Hami Aksoy’un Yavuz Sondaj Gemimizin KKTC Ruhsat Sahalarındaki 3. Sondaj Faaliyetine İlişkin AB Tarafından Yapılan Açıklama Hakkındaki Soruya Cevabı,http://www.mfa.gov.tr/sc_-4_-yavuz-sondaj-gemimizin-ucuncu-sondaj-faaliyetlerine-iliskin-sc.tr.mfa, (e.t. 30. 01. 2020)
MFA. (Temmuz 15,2011). Fourth Meeting of the Libya Contact Group Chair’s Statement, 15 July 2011,http://www.mfa.gov.tr/fourth-meeting-of-the-libya-contact-group-chair_s-statement_-15-july-2011_- istanbul.en.mfa(e.t. 27. 01. 2020)
Reçber, K., (2018), Uluslararası Hukuk, 3. Baskı, Bursa: Dora Yayınevi.
Scott Carpenter, “New Pipeline Deal Gives Europe Access To Eastern Mediterranean Gas Reserves, Angering Turkey”, https://www.forbes.com/sites/scottcarpenter/2020/01/02/new-gas-pipeline-deal-gives-europe-access-to-easternmediterranean-reserves-angering-turkey/#4bb7693b1c69,(e.t. 01. 02. 2020)
Shaw, M.N. (2018). Uluslararası Hukuk. Ankara: Türkiye Bilimler Akademisi.
Stansifer, C. L. (1967). Application of the to bar Doctrineto Central America. The Americas, 23(3), 251-272.
Sur, Melda. (2016). Uluslararası Hukukun Esasları. İstanbul: Beta Yayınevi.
Toluner, S. (2017). Milletlerarası Hukuk. İstanbul: Beta Yayınevi.
United Nations. Security Council "Press Statement on Libya. https://www.un.org/press/en/2016/sc12313.doc.htm (e.t. 05. 03. 2020)
United Nations. Security Council Press Statement on Libya. https://www.un.org/press/en/2016/sc12313.doc.htm(e.t. 05. 03. 2020)
UNSC. 2259 (2015), http://unscr.com/en/resolutions/doc/2259, (e.t. 05. 03. 2020)
UNSC. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland: draft resolution.
https://unsmil.unmissions.org/sites/default/files/UNSC_RES_2259_Eng_0.pdf, (e.t. 27. 01. 2020)
UNSCR (2015). Resolution 2259 (2015). http://unscr.com/en/resolutions/doc/2259, (e.t. 03. 03. 2020)
UNSMIL.(2015). Libyan Political Agreement, https://unsmil.unmissions.org/sites/default/files/Libyan%20Political%20Agreement%20-%20ENG%20.pdf, (e.t. 05. 03. 2020)

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uluslararası İlişkiler

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Filiz Değer ^* Bu kişi benim
0000-0001-8860-1908
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2020

Gönderilme Tarihi

10 Ocak 2020

Kabul Tarihi

20 Nisan 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 2 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA48RD24BR

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Değer, F. (2020). Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Libya Devleti Ulusal Mutabakat Hükümeti Arasında İmzalanan Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılması Mutabakatının Hukuki Statüsü ve Geleceği. Diplomasi Araştırmaları Dergisi, 2(1), 1-15. https://izlik.org/JA48RD24BR

AMA

1.Değer F. Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Libya Devleti Ulusal Mutabakat Hükümeti Arasında İmzalanan Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılması Mutabakatının Hukuki Statüsü ve Geleceği. JDR. 2020;2(1):1-15. https://izlik.org/JA48RD24BR

Chicago

Değer, Filiz. 2020. “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Libya Devleti Ulusal Mutabakat Hükümeti Arasında İmzalanan Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılması Mutabakatının Hukuki Statüsü ve Geleceği”. Diplomasi Araştırmaları Dergisi 2 (1): 1-15. https://izlik.org/JA48RD24BR.

EndNote

Değer F (01 Haziran 2020) Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Libya Devleti Ulusal Mutabakat Hükümeti Arasında İmzalanan Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılması Mutabakatının Hukuki Statüsü ve Geleceği. Diplomasi Araştırmaları Dergisi 2 1 1–15.

IEEE

[1]F. Değer, “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Libya Devleti Ulusal Mutabakat Hükümeti Arasında İmzalanan Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılması Mutabakatının Hukuki Statüsü ve Geleceği”, JDR, c. 2, sy 1, ss. 1–15, Haz. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA48RD24BR

ISNAD

Değer, Filiz. “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Libya Devleti Ulusal Mutabakat Hükümeti Arasında İmzalanan Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılması Mutabakatının Hukuki Statüsü ve Geleceği”. Diplomasi Araştırmaları Dergisi 2/1 (01 Haziran 2020): 1-15. https://izlik.org/JA48RD24BR.

JAMA

1.Değer F. Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Libya Devleti Ulusal Mutabakat Hükümeti Arasında İmzalanan Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılması Mutabakatının Hukuki Statüsü ve Geleceği. JDR. 2020;2:1–15.

MLA

Değer, Filiz. “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Libya Devleti Ulusal Mutabakat Hükümeti Arasında İmzalanan Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılması Mutabakatının Hukuki Statüsü ve Geleceği”. Diplomasi Araştırmaları Dergisi, c. 2, sy 1, Haziran 2020, ss. 1-15, https://izlik.org/JA48RD24BR.

Vancouver

1.Filiz Değer. Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Libya Devleti Ulusal Mutabakat Hükümeti Arasında İmzalanan Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılması Mutabakatının Hukuki Statüsü ve Geleceği. JDR [Internet]. 01 Haziran 2020;2(1):1-15. Erişim adresi: https://izlik.org/JA48RD24BR