Araştırma Makalesi

AR-GE, PATENT VE EĞİTİMİN EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: BİLGİ EKONOMİSİ PERSPEKTİFİNDEN MAKİNE ÖĞRENMESİ (CART) ANALİZİ

Cilt: 8 Sayı: 2 24 Ekim 2026
PDF İndir
EN TR

AR-GE, PATENT VE EĞİTİMİN EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: BİLGİ EKONOMİSİ PERSPEKTİFİNDEN MAKİNE ÖĞRENMESİ (CART) ANALİZİ

Öz

Bu çalışma, Türkiye’de bilgi ekonomisinin temel bileşenleri olan Ar-Ge harcamaları, patent üretimi ve eğitim düzeyinin ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda 1996-2022 dönemine ait yıllık veriler kullanılmış ve analiz sürecinde makine öğrenmesi temelli regresyon ağacı (CART) yöntemi uygulanmıştır. Söz konusu yöntem, değişkenler arasındaki doğrusal olmayan ilişkileri ve etkileşimleri ortaya koyabilme özelliği sayesinde ekonomik büyüme dinamiklerinin daha kapsamlı bir biçimde değerlendirilmesine olanak sağlamaktadır. Elde edilen bulgular, Türkiye’de ekonomik büyümenin sabit ve doğrusal bir yapıdan ziyade, belirli eşik değerleri ve değişkenler arası etkileşimler çerçevesinde şekillendiğini göstermektedir. Analiz sonuçlarına göre Ar-Ge harcamaları büyümenin temel belirleyicisi olarak öne çıkarken, bu değişkene bağlı olarak patent ve eğitim faktörlerinin etkisi farklılaşmaktadır. Düşük Ar-Ge düzeylerinde patent üretimi, yüksek düzeylerde ise eğitim değişkeni daha belirleyici hale gelmektedir. Bulgular, bilgi temelli unsurların birbirini tamamlayan bir yapı içerisinde büyümeyi desteklediğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abid, I. (2025). Revisiting growth dynamics in G7: An econometric critique of AI, education and industrialization interactions. Journal of Economic and Administrative Sciences, 1-18.
  2. Akgül, S. (2025). 21. yüzyıl ekonomisinin yeni paradigması: Bilgi temelli büyümenin mikro ve makro etkileri ve Türkiye üzerine bir değerlendirme. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, (19), 195-222.
  3. Aljneibi, R. S., Zervopoulos, P. D., & Kanas, A. (2024). Investigating the effects of ICT, education, and R&D on economic efficiency and technology heterogeneity: A cross-country analysis. Heliyon, 10(7).
  4. Badshah, A., Daud, A., Alharbey, R., Banjar, A., Bukhari, A., & Alshemaimri, B. (2024). Big data applications: Overview, challenges and future. Artificial Intelligence Review, 57(11), 290.
  5. Barkhordari, S., Fattahi, M., & Azimi, N. A. (2019). The impact of knowledge-based economy on growth performance: Evidence from MENA countries. Journal of the Knowledge Economy, 10(3), 1168-1182.
  6. Berisha, B., Mëziu, E., & Halili, A. (2022). Big data analytics in cloud computing: An overview. Journal of Big Data, 9(1), 1-21.
  7. Boţoroga, C. A., Horobeţ, A., Belaşcu, L., Popoviciu, A. S., & Gîrlovan, A. (2022). Assessing the nexus between education, economic growth, and innovation: An empirical analysis. Studies in Business and Economics, 17(3), 18-34.
  8. Breiman, L., Friedman, J., Olshen, R. A., & Stone, C. J. (2017). Classification and regression trees. Chapman and Hall/CRC.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Büyüme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

24 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

3 Nisan 2026

Kabul Tarihi

4 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 8 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Kapçak, S. (2026). AR-GE, PATENT VE EĞİTİMİN EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: BİLGİ EKONOMİSİ PERSPEKTİFİNDEN MAKİNE ÖĞRENMESİ (CART) ANALİZİ. Uygulamalı Ekonomi ve Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 1-15. https://doi.org/10.46959/jeess.1922449
AMA
1.Kapçak S. AR-GE, PATENT VE EĞİTİMİN EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: BİLGİ EKONOMİSİ PERSPEKTİFİNDEN MAKİNE ÖĞRENMESİ (CART) ANALİZİ. Uygulamalı Ekonomi ve Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;8(2):1-15. doi:10.46959/jeess.1922449
Chicago
Kapçak, Servet. 2026. “AR-GE, PATENT VE EĞİTİMİN EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: BİLGİ EKONOMİSİ PERSPEKTİFİNDEN MAKİNE ÖĞRENMESİ (CART) ANALİZİ”. Uygulamalı Ekonomi ve Sosyal Bilimler Dergisi 8 (2): 1-15. https://doi.org/10.46959/jeess.1922449.
EndNote
Kapçak S (01 Ekim 2026) AR-GE, PATENT VE EĞİTİMİN EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: BİLGİ EKONOMİSİ PERSPEKTİFİNDEN MAKİNE ÖĞRENMESİ (CART) ANALİZİ. Uygulamalı Ekonomi ve Sosyal Bilimler Dergisi 8 2 1–15.
IEEE
[1]S. Kapçak, “AR-GE, PATENT VE EĞİTİMİN EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: BİLGİ EKONOMİSİ PERSPEKTİFİNDEN MAKİNE ÖĞRENMESİ (CART) ANALİZİ”, Uygulamalı Ekonomi ve Sosyal Bilimler Dergisi, c. 8, sy 2, ss. 1–15, Eki. 2026, doi: 10.46959/jeess.1922449.
ISNAD
Kapçak, Servet. “AR-GE, PATENT VE EĞİTİMİN EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: BİLGİ EKONOMİSİ PERSPEKTİFİNDEN MAKİNE ÖĞRENMESİ (CART) ANALİZİ”. Uygulamalı Ekonomi ve Sosyal Bilimler Dergisi 8/2 (01 Ekim 2026): 1-15. https://doi.org/10.46959/jeess.1922449.
JAMA
1.Kapçak S. AR-GE, PATENT VE EĞİTİMİN EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: BİLGİ EKONOMİSİ PERSPEKTİFİNDEN MAKİNE ÖĞRENMESİ (CART) ANALİZİ. Uygulamalı Ekonomi ve Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;8:1–15.
MLA
Kapçak, Servet. “AR-GE, PATENT VE EĞİTİMİN EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: BİLGİ EKONOMİSİ PERSPEKTİFİNDEN MAKİNE ÖĞRENMESİ (CART) ANALİZİ”. Uygulamalı Ekonomi ve Sosyal Bilimler Dergisi, c. 8, sy 2, Ekim 2026, ss. 1-15, doi:10.46959/jeess.1922449.
Vancouver
1.Servet Kapçak. AR-GE, PATENT VE EĞİTİMİN EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: BİLGİ EKONOMİSİ PERSPEKTİFİNDEN MAKİNE ÖĞRENMESİ (CART) ANALİZİ. Uygulamalı Ekonomi ve Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Ekim 2026;8(2):1-15. doi:10.46959/jeess.1922449