API Ecosystem and Open Banking: Assessment of the Current Situation in Türkiye

Yıl 2025, Cilt: 7 Sayı: 2, 218 - 240, 30.12.2025

Teoman Tağtekin

https://doi.org/10.56668/jefr.1771916

Öz

The availability of digital financial services to customers, independent of devices and without time or location constraints, can be defined as the pinnacle of financial access freedom. Banking services have evolved with the inclusion of non-bank institutions in the process. These businesses, defined as fintech, access bank information through Application Programming Interfaces (APIs), process this data, and make it available to customers, thereby supporting increased financial inclusion. Fintechs can develop and offer various innovative financial products and services thanks to open banking (API banking). The study utilized API data from banks operating in Turkey between 2020 and 2025. A correlation analysis method was applied to determine the statistical relationship between the year-on-year change in bank profit figures and the change in the number of API services provided by banks. The analysis revealed that there were relationships at different levels and in different directions, but no common standard relationship.

Anahtar Kelimeler

Open Banking , API Banking , Fintech

UPA Ekosistemi ve Açık Bankacılık: Türkiye’de Mevcut Durum Değerlendirmesi

Öz

Dijital finansal hizmetlerin, cihazlardan bağımsız, zaman ve mekân kısıtı olmaksızın müşterilerin kullanımına açık olması, finansal erişim özgürlüğünün üst noktası olarak tanımlanabilir. Banka dışı kuruluşların da sürece dahil olmasıyla bankacılık hizmetleri gelişmiştir. Fintech olarak tanımlanan bu işletmeler banka bilgilerine Uygulama Programlama Arayüzleri (UPA) aracılığıyla erişip, bu verileri işleyip müşteri kullanımına sunarak finansal kapsayıcılığın artmasını desteklemektedir. Fintech şirketleri, açık bankacılık sayesinde çeşitli yenilikçi finansal ürün ve hizmetler geliştirebilir ve sunabilir. Çalışmada Türkiye’de faaliyette bulunan bankaların 2020-2025 yılları arası UPA bilgileri kullanılmıştır. Yıl bazlı banka kâr rakamı değişimi ile banka UPA hizmet sayısı değişimi arasında istatistiki olarak ilişkinin tespiti amaçlı korelasyon analizi yöntemi uygulanmıştır. İnceleme sonucu farklı yön ve seviyelerde ilişki olduğu, ortak standart bir ilişki olmadığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Açık Bankacılık , UPA Bankacılığı , Fintech

Kaynakça

• Akbaş, F. (2023). Bankacılıkta dijital dönüşüm ve fintech. Uluslararası Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 9(2): 1-12.
• Aksoy, B. ve Bilgel, D. (2019). Finansal teknoloji şirketleri ve geleceğin bankacılığı: Açık Bankacılık. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 17: 1097-1105. https://doi.org/10.31590/ejosat.646196
• Baş Kutlu, K. (2025). Açık bankacılık ekosisteminin avantajları. Parion Akademik Bakış Dergisi, 4(1): 73-87.
• BDDK. (2021). Dijital bankaların faaliyet esasları ile servis modeli bankacılığı hakkında yönetmelik. Erişim adresi: www.bddk.org.tr
• Cate, M. (2025). The role of APIs in driving innovation and efficiency in open banking. Retrieved from https://www.researchgate.net/profile/Mia Cate/publication/392070645_The_Role_of_APIs_ in_Driving_Innovation_and_Efficiency_in_Open_Banking/links/683212946b5a287c30448512/The-Role-of-APIs-in-Driving-Innovation-and-Efficiency-in-Open-Banking.pdf
• Çon, Z. ve Arıca, F. (2024). Dijital bankacılığın geleceği: Türkiye’deki yenilikler ve küresel trendler. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 19(2): 21-32.
• Demirel, Ş. (2025, 14 Haziran). Api bankacılığı ve faydaları. Architect. Retrieved from https://architecht.com/kurumsal/blog/teknoloji/api-bankaciligi-ve-faydalari
• Demirez, D., Gür, D. ve Yaşa Özeltürkay, E. (2021). Bankacılık sektöründe dijital dönüşüm: Açık bankacılık ve uygulamalarına ilişkin kavramsal bir araştırma. Tarsus Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Fakültesi Dergisi, 1(1): 10-28.
• Erdoğan, Ö.C. (2024). Servis modeli bankacılık ve açık bankacılığın bankacılık deneyimimize olası etkileri. BDDK Bankacılık ve Finansal Piyasalar Dergisi, 18(1): 72-81.
• Europan Central Bank. (2018). The revised payment services directive (PSD2) and the transition to stronger payments security. Retrieved from https://www.ecb.europa.eu/press/intro/mip-online/2018/html/1803_revisedpsd.en.html
• Fintechistanbul, (2025). Güncel verileri ile Türkiye’de “dikeylerine göre” fintech şirketleri. Retrieved from https://fintechistanbul.org/2025/04/12/guncel-verileri-ile-turkiyede-dikeylerine-gore-fintech-sirketleri/
• Firisbe. (2025). Türkiye’de açık bankacılık mevzuatı. Erişim adresi: https://www.firisbe.com/tr/turkiyede-acik-bankacilik-mevzuati/
• Fitriana, R. and Judijanto, L. (2025). Open banking Api implementation: Implications for financial services competition and innovation. International Journal of Financial Economics (Ijefe), 2(6): 659-667.
• Frei, C. (2023). Open banking: Opportunities and risks. In The Fintech disruption: how financial innovation is transforming the banking industry (pp. 167-189). Cham: Springer International Publishing.
• Gozman, D., Hedman, J., and Sylvest, K. (2018). Open banking: Emergent roles, risks & opportunities. In ECIS 2018 Proceedings Association for Information Systems. AIS Electronic Library (AISeL).
• IBM. (2025). What is an API? Retrieved from https://www.ibm.com/think/topics/api
• Keskin, M. (2025). Finansal teknoloji: Neo bankacılık ve gömülü finans. Bankacılık ve Finansal Araştırmalar Dergisi, 12(1): 1-13. https://doi.org/10.55026/jobaf.1526668
• Konca, Z. (2025). Bankacılık 5.0 ve Türk bankacılık sektöründe değişen dinamikler. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 8(2): 142-159. https://doi.org/10.59445/ijephss.1631648
• Mohammed, A. (2024). Open Banking and APIs: Research on how open banking frameworks and APIs are reshaping the financial ecosystem. International Journal of Advances in Engineering and Management, 7: 770-784.
• Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi. (2025, 8 Ekim). SPSS'de Çeşitli Regresyon ve Korelasyon Uygulamaları [PowerPoint Slaytları]. https://muweb.mu.edu.tr/Newfiles/84/Content/14_RegresyonVeKorelasyonAnalizi.pdf
• Procompliance. (2022). Açık bankacılık ve servis modeli bankacılığı, Erişim adresi: https://www.procompliance.net/acik-bankacilik-ve-servis-modeli-bankaciligi/
• PWC. (2020). Açık Bankacılık: Dünya ve Türkiye, Erişim adresi: https://www.pwc.com.tr/tr/sektorler/bankacilik/pdf/acik-bankacilik-dunya-ve-turkiye-v2.pdf
• Scribbr, (2025). When should I use the Pearson correlation coefficient? Retrieved from https://www.scribbr.com/frequently-asked-questions/when-to-use-pearson-correlation-coefficient/#
• Sezal, L. (2021). Dünyada ve Türkiye’de açık bankacılık uygulamaları ve yasal düzenlemeler. Journal of Social and Humanities Sciences Research, 8(71), 1512-1525. http://dx.doi.org/10.26450/jshsr.2327
• Stripe. (2024). Financial APIs explained: What they are, how they work, and how they’re changing fintech, Retrieved from https://stripe.com/resources/more/financial-apis-explained-what-they-are-how-they-work-and-how-they-are-changing-fintech Şahin, B.Ş. ve Cantürk, B.C. (2020). Türkiye’deki hukuki altyapı ve ödeme hizmetleri yönergesi 2 bağlamında API teknolojisi ve açık bankacılık. Maliye ve Finans Yazıları, (114): 149-148. https://doi.org/10.33203/mfy.637661
• Tomych, I. (2025, May 30). API in banking the guide to bank apis. Dashdevs. Retrieved from https://dashdevs.com/blog/api-in-banking-the-guide-to-bank-apis/
• Topuzoğlu, T. ve Çevik Tekin, İ. (2024). Türkiye finans sektöründe yapay zekâ etiği ve veri etiği. Fırat Üniversitesi Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 8(2): 151-164. https://doi.org/10.61524/fuuiibfdergi.1526411
• Umarbeyli, Ş. ve Arabacıoğlu, E. (2025). Fintek hizmetlerinin Türkiye Cumhuriyeti’ndeki finansal kuruluşlardaki rolleri. LAÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 16(1): 89-117.
• Uşaklı, B.S. ve Kenç, T. (2022). Alibaba’ların dünyasına hazırlık: Açık bankacılık düzenlemeleri. Bankacılar Dergisi, S, 120: 68-78.
• Yallı, A. (2024). Açık bankacılık uygulamaları, potansiyel etkileri ve denetim modeli önerisi (Yayın no: 355). İstanbul: TBB Yayınları.