Borsa İstanbul Dayanıklı Tüketim Ürünleri Sektörü Finansal Risk Analizi

Öz

Dayanıklı Tüketim Ürünleri Sektörü, ekonomik dalgalanmalara karşı duyarlılığı ve yüksek sermaye ihtiyacı nedeniyle finansal istikrar açısından kritik bir öneme sahiptir. Bu çalışmada, Borsa İstanbul’da işlem gören sekiz şirketin 2020–2024 dönemi finansal verileri kullanılarak Altman Z ve Springate S-Skor modelleriyle iflas riski analizi yapılmıştır. Her iki modelin finansal başarısızlık riskini ölçme yetkinliği karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Analiz sonuçlarına göre, bazı firmalar Altman modelinde gri veya stresli bölgede sınıflandırılırken, Springate modelinde düşük riskli olarak değerlendirilmiştir. Modellerin farklı duyarlılık düzeylerine sahip olması, birlikte kullanımının daha kapsamlı risk öngörüsü sağladığını göstermektedir. Araştırma, yatırım kararlarının rasyonelleştirilmesi ve erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesi açısından çoklu model yaklaşımının önemini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Altman Z-Skoru
• Springate S-Skoru
• Finansal Risk Analizi
• İflas Tahmin Modelleri
• Dayanıklı Tüketim Ürünleri Sektörü

Financial Risk Analysis of the Borsa İstanbul Consumer Durables Sector

Öz

The Durable Consumer Goods sector holds critical importance for financial stability due to its sensitivity to economic fluctuations and high capital requirements. In this study, the bankruptcy risk of eight companies listed on Borsa Istanbul for the period 2020–2024 was analyzed using the Altman Z-Score and Springate S-Score models. The effectiveness of both models in measuring financial distress risk was evaluated comparatively. According to the analysis results, while some firms were classified in the grey or distress zones by the Altman model, they were assessed as low-risk by the Springate model. The different sensitivity levels of the models indicate that their combined use provides a more comprehensive risk prediction. This research highlights the importance of a multi-model approach in rationalizing investment decisions and strengthening early warning systems.

Anahtar Kelimeler

• Altman Z-Score
• Springate S-Score
• Financial Risk Analysis
• Bankruptcy Prediction Models
• Durable Consumer Goods Sector

Kaynakça

1. Akdeniz, F., ve Güven, B. (2023). Altman Z ve Springate S skor modelleri ile finansal başarısızlık tahmini: Çimento sektörü üzerine Borsa İstanbul’da bir araştırma. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2): 728–738.
2. Altman, E.I., Haldeman, R.G. and Narayanan, P. (1977). ZETA analysis: A new model to identify bankruptcy risk of corporations. Journal of Banking and Finance, 1(1): 29–54. https://doi.org/10.1016/0378-4266(77)90017-6
3. Altman, E.I. (1968). Financial ratios, discriminant analysis and the prediction of corporate bankruptcy. The Journal of Finance, 23(4): 589–609. https://doi.org/10.1111/j.1540-6261.1968.tb00843.x
4. Altman, E.I., Iwanicz-Drozdowska, M., Laitinen, E.K. and Suvas, A. (2017). Financial distress prediction in an international context: A review and empirical analysis of Altman’s Z-score model. Journal of International Financial Management and Accounting, 28(2): 131–171. https://doi.org/10.1111/jifm.12053
5. Ayvaz, R.N. and Erkan, M.K. (2023). A review on financial failure models: The case of manufacturing industry. Business and Management Studies: An International Journal, 11(1): 375–399. https://doi.org/10.15295/bmij.v11i1.2187
6. Bağcı, H. ve Sağlam, Ş. (2020). Sağlık ve spor kuruluşlarında finansal başarısızlık tahmini: Altman, Springate ve Fulmer modeli uygulaması. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 23(1): 149–164.
7. Beaver, W.H. (1966). Financial ratios as predictors of failure. Journal of Accounting Research, 4: 71–111. https://doi.org/10.2307/2490171
8. Büyükarıkan, U. ve Büyükarıkan, B. (2014). Bilişim sektöründe faaliyet gösteren firmaların finansal başarısızlık tahmin modelleriyle incelenmesi. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, 46: 160-172.

9. Gülal, Ö.S., Seçme, G. ve Köse, E. (2023). Predicting financial distress in the BIST Industrials Index: Evaluating traditional models and clustering techniques. Ekonomi, Politika & Finans Araştırmaları Dergisi, 8(4): 660–680. https://doi.org/10.30784/epfad.1370893
10. Kulalı, İ. (2016). Altman Z-skor modelinin BIST şirketlerinin finansal başarısızlık riskinin tahmin edilmesinde uygulanması. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 12(27): 283–291.
11. Ohlson, J.A. (1980). Financial ratios and the probabilistic prediction of bankruptcy. Journal of Accounting Research, 18(1): 109–131. https://doi.org/10.2307/2490395
12. Selimoğlu, S. ve Orhan, A. (2015). Finansal başarısızlığın oran analizi ve diskriminant analizi kullanılarak ölçümlenmesi: BIST’de işlem gören dokuma, giyim eşyası ve deri işletmeleri üzerine bir araştırma. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 66: 21–40. https://doi.org/10.25095/mufad.396529
13. Springate, G.L.V. (1978). Predicting the possibility of failure in a Canadian firm: A discriminant analysis (Unpublished master’s thesis). Simon Fraser University.
14. Tekin, B. ve Gör, Y. (2022). Finansal başarısızlık tahmin modelleri ve bankacılık sektörü mali tabloları üzerinden bir uygulama: Altman ve Springate modelleri. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(40): 374–405. https://doi.org/10.14520/adyusbd.992296
15. Yıldız, Ş. ve Gürkan, S. (2022). Finansal başarısızlık tahmin modellerinin karşılaştırılması: Borsa İstanbul turizm şirketlerinde bir araştırma. Ekonomi İşletme ve Yönetim Dergisi, 6(2): 235–262. https://doi.org/10.7596/jebm.31122022.005
16. Yılmaz, H. (2024). Altman Z ve Springate S skor modelleri ile finansal başarısızlık tahmini: BIST tekstil, giyim eşyası ve deri sektörü işletmeleri üzerine uygulama. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(3): 971–991. https://doi.org/10.33206/mjss.1405395
17. Zmijewski, M.E. (1984). Methodological issues related to the estimation of financial distress prediction models. Journal of Accounting Research, 22: 59–82. https://doi.org/10.2307/2490859