Gifted Education Program in Enderun System
Yıl 2017,
Cilt: 5 Sayı: 3, 49 - 69, 01.08.2017
Osman Sabancı
,
Safiye Sarıcı Bulut
,
H. Elif Dağlıoğlu
Öz
This study aims to interpret the organizational structure, the determination of the students, the curriculums and the content of all by associating them with the educational conditions of today's gifted students and taking the general approaches into consideration. The Enderun school in the Ottoman period is the first systematic approach when considering the education of talented people. Enderun schools are a system based on the recruitment of non-Muslim children regarded as superior in body and mind. In this study, Enderun education was compared with today's gifted education by examining the Enderun Schools' history, theoretical and practical approaches in accordance with the aims stated above. The method of this study is the literature review. Primary and secondary sources were used in the literature search. The summary, synthesis, and examination of the information about the Enderun with the support of the literature have been influential in the selection of this method. The result of the literature study shows that Enderun Schools have similar characteristics in terms of cognitive, emotional and behavioral factors when compared to subsequent and today's high talent education institutions and practices. Applications in Enderun education system were not based on only academic skills, the system was established taking into consideration interests, abilities, and values of the students.
Kaynakça
- Akgündüz, A. (2000). Bilinmeyen Osmanlı [The unknown of the Ottoman]. İstanbul: Osmanlı Araştırmaları Vakfı.
- Akkutay, Ü. (1984). Enderun mektebi [Enderun school]. Ankara: Gazi Üniversitesi Basımevi.
- Akkutay, Ü. (1999). Osmanlı eğitim sisteminde enderun mektebi [Enderun school in the Ottoman education system]. Osmanlı 5 Toplum. G. Eren (Ed.). Ankara: Yeni Türkiye Yayınları.
- Akyüz, Y. (2008). Türk eğitim tarihi [History of Turkish education]. Ankara: Pegem Akademi.
- Aral, N. & Gürsoy, F. (2007). Özel eğitim gerektiren çocuklar ve özel eğitime giriş [Children who need special education and introduction to special education]. Ankara: Morpa.
- Ataman, A. (2003). Üstün zekalı ve yetenekli çocuklar [Gifted and talented children]. A. Ataman (Ed.). Özel gereksinimli çocuklar ve özel eğitime giriş (p. 175-197). Ankara: Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.
- Ataman, A. (2014). Üstün zekalılar ve üstün yetenekliler konusunda bilinmesi gerekenler [What you should know about the gifted and the talented]. Ankara: Vize.
- Ataman, A. G. (1974). Ankara ili resmi şehir ilkokullarındaki üstün yetenekli çocukların fiziksel gelişim özelliklerinin değerlendirilmesi [Assessment of the physical developmental characteristics of gifted children in official city primary schools in Ankara]. Ankara: Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Yayınları.
- Baykal, İ. H. (1953). Enderun mektebi tarihi. [The history of the Enderun School]. İstanbul: Halk Basımevi.
- Bobovius, A. (2013). Saray-ı Enderun, Topkapı Sarayında yaşam [Saray-ı Enderun, living in Topkapi Palace]. (Çev. Türkis Noyan), İstanbul: Kitap Yayınevi.
- Borland, J. H. (Ed.). (2003). Rethinking gifted education. New York: Teachers College Press.
- Chih, H. C. (2015). Üstün zekalı olarak büyümek [Growing up as a gifted]. F. Kaya, Ü. Ogurlu (Çev. Ed). Ankara: Nobel.
- Çorlu, M. S. (2010). The Ottoman Place School Enderun and the Man with Multiple Talents, Matrakçı Nasuh, Journal of the Korea Society of Mathematical Education Series D: Research in Mathematical Education, 14(1), 19-31.
- Danışman, Z. (1985). (Sad.). Koçi Bey Risalesi [Tractate of the Koci Bey]. Ankara: Sevinç Matbaası.
- Davaslıgil, Ü. (2009). Üstün zekalı ve yetenekli çocukların eğitimi [Education of the gifted and talented children]. G. Akçamete (Ed.) Genel eğitim okullarında özel gereksinimi olan öğrenciler ve özel eğitim içinde (pp. 545-589). Ankara: Kök Yayıncılık.
- Davis, G. A. & Rimm, S. B. (2004). Education of the gifted and talented. (5th Ed.) America: Pearson Education Inc.
- Dowland, H. (2002). Helping gifted preschoolers. Retriewed from: www.helendowland.com Accessed date: 10.05.2010.
- Enç, M. (1979). Üstün beyin gücü [Superior brain power]. Ankara Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Yayınları No: 83.
- Enç, M. (2005). Üstün beyin gücü gelişim ve eğitimleri [Superior brain power development and training]. Ankara: Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.
- Enç, M., Çağlar, D. & Özsoy, Y. (1975). Özel eğitime giriş [Introduction to special education]. Ankara: Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yayınları.
- Ergin, O. (1977). Türkiye maarif tarihi [History of the Turkish instruction] (Cild. 1-2). İstanbul: Eser Matbaası.
- Friend, M. (2008). Students who are gifted and talented. Special education. Contemporary perspectives for school prefessionals. (2nd Ed.) (pp. 478-509). Boston: Pearson Educational Inc.
- Gökbilgin, M. T. (1977). Osmanlı müessseseleri teşkilatı ve medeniyeti tarihine genel bakış [.An overview of the history of the organization and civilizations of the Ottoman period]. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Matbaası.
- Gülen, S. (2012). Bilinmeyen Yönleriyle Topkapı Sarayı [Topkapi Palace with its unknown aspects]. İstanbul: Kaynak Yayınları.
- Güler, İ. (2014). Osmanlı Devleti’nde Yetiştirilmek İstenen Üstün Yetenekli İnsan Tipinin Kodlarının Çözümünde, Mimar Sinan’ın Eğitim Sürecinden Hareketle Dönemin Tarihsel ve Eğitimsel Analizi [Based on Mimar Sinan’s educational process, the historical and educational analysis of the period in the code reconstruction of the talented person type to be trained in the Ottoman State]. Genç Bilim İnsanı Eğitimi ve Üstün Zeka Dergisi [Journal for the Education of Gifted Young Scientists], 2(1), 1-10.
- Gündüz, M. (2016). Enderun mektebi ve üstün yeteneklilerin eğitimi [Enderun school and education of the talented] , Eğitime Bakış Eğitim-Öğretim ve Bilim Araştırma Dergisi, 37, 11-20.
- Güven, İ. (2012). Türk eğitim tarihi [History of Turkish education]. Edirne: Paradigma Kitabevi Yayınları.
- İnalcık, H. & Renda, G. (2003). Osmanlı uygarlığı 1[Ottoman civilization 1]. İstanbul: Mas Matbaacılık.
- İpşirli, M. (1995). Osmanlılar’da idarî ve askerî kadronun yetiştirilmesi için teşkil edilen saray eğitim kurumu [The palace educational institution established for the training of administrative and military personnel in the Ottomans]. İslam Ansiklopedisi [Islamic Encyclopedia] Cilt 11, 185-187.
- Kayra, C. (1987). (Çev.). Tarih-i Enderun, Letaif-i Enderun [Hafız Hızır İlyas Ağa]. İstanbul: Güneş Yayınları.
- Kazıcı, Z. (2014). Osmanlı’da eğitim öğretim [Education and training in the Ottoman Empire]. İstanbul: Kayıhan.
- Kırpık, G., Ünal, U., Işık, H., Demirtaş, B., Tokdemir, M. A., Birbudak, T. S. & Akyol, H. (2016). Türk eğitim tarihi el kitabı [Handbook of the Turkish education history]. Ankara: Grafiker Yayınları.
- Köç, A. (2013). (Neş. Haz.). Enderunlu Abdüllatif Ayine-i Derûn [Osmanlı’ya Devlet Adamı Yetiştiren Mektep: Enderûn-ı Hümâyûn]. İstanbul: Çamlıca.
- Kömür, E. (2010). Osmanlı Devleti Enderun Mektebi’nde eğitim sistemi ve Türk eğitim sistemine etkileri [Education system in the Ottoman State Enderun school and its effects on the Turkish education system]. İstanbul: Beykent Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
- MEB [Ministry of National Education-MoNE] (2015). Bilim ve Sanat Merkezleri Yönergesi [Directive for Science and Art Centers]. Tebliğler Dergisi, 2593.
- MEB [Ministry of National Education-MoNE] (2017). Bilim ve Sanat Merkezlerine Öğretmen Seçme ve Atama Kılavuzu [Teacher Selection and Appointment Guide to Science and Art Centers]. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı.
- Merrill, C. E. & Orlansky, M. D. (1984). Exceptional children (2nd Edition). Ohio: Merrill and Hoell Comp.
- Miller, B. (1941). The palace school of Muhammad the conqueror. Cambridge: Harvard University Press MCMXLI.
- Necipoğlu, G. (2007). 15. ve 16. yüzyılda Topkapı Sarayı: Mimari, tören ve iktidar [Topkapi Palace in the 15th and 16th centuries: Architecture, ceremony and power]. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
- Noyan, T. (2013). (Çev.). Saray-ı Enderun: Topkapı Sarayı’nda yaşam [Saray-ı Enderun: Life in the Topkapi Paclace] [Ali Ufki Bey/Albertus Bobovius]. İstanbul: Kitap Yayınevi.
- Ortaylı, İ. (2012). Osmanlıyı yeniden keşfetmek [To rediscover the Ottoman]. İstanbul: Timaş.
- Osmanlı Ansiklopedisi/Tarih/Medeniyet/Kültür 2 [Ottoman Encyclopedia / History / Civilization / Culture 2.]. (1993). Osmanlı eğitim sistemi. İstanbul: Ağaç Yayıncılık.
- Özbilgen, E. (2007). Bütün yönleriyle Osmanlı Adab-ı Osmaniyye [Ottoman Adab-ı Osmaniyye in all directions]. İstanbul: İz Yayıncılık.
- Özkan, S. (2014). Türk eğitim tarihi [History of Turkish education] (6. Basım). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
- Renzulli, J. S. (1986). The treering conception of giftedness: A developmental model for creative productivity. Conception of giftedness press Syndicate of University of Cambridge. Cambridge.
- Ricaut, P. (2004). Türklerin siyasi düsturları [Political principles of the Turks]. Ankara: Kesit Tanıtım Ltd. Şti.
- Ricaut, P. (2012). Osmanlı İmparatorluğu’nun hâlihazırının tarihi (XVII. Yüzyıl). [The present history of the Ottoman Empire (XVIIth Century)]. (Ter. H. İnalcık and N. Özyıldırım). Ankara: Türk Tarih Kurumu Baskıevi.
- Sak, U. (2013). Üstün zekâlilar [Giftedness]. Ankara: Vize.
- Sak, U.; Ayas, M. B.; Sezerel, B. B.; Öpengin, E.; Özdemir, N N. & Demirel Gürbüz, Ş. (2015). Türkiye'de üstün yeteneklilerin eğitiminin eleştirel bir değerlendirmesi [Gifted and talented education in Turkey: Critics and prospects]. Türk Üstün Zekâ ve Eğitim Dergisi [Turkish Journal of Giftedness and Education], 5(2), 110-132.
- Sakaoğlu, N. (2002). Tarihi, mekânları, kitabeleri ve anıları ile Saray-ı Humayun: Topkapı Sarayı [Saray-i Humayun with its history, places, inscriptions and memorials: Topkapi Palace]. İstanbul: Denizbank Yayınları.
- Sönmez, S. (2006). Toplumsal değişme ve öğretmen [Societal change and the teacher], Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi [Journal of Kazım Karabekir Education Faculty], 13, 301-310.
- Şahin, F. (2015). Üstün zekalı ve yetenekli öğrencilerin eğitimi [Education of the gifted and the talented students]. Ankara: Pegem Akademi.
- Şimşirgil, A. (2005). Taşa yazılan tarih Topkapı Sarayı [The history written on the stone; the Topkapi Palace]. İstanbul: Tarih Düşünce Kitapları.
- Tekeli, İ. & İlkin, S. (1999). Osmanlı İmparatorluğu’nda eğitim ve bilgi üretim sisteminin oluşumu ve dönüşümü [The formation and transformation of the education and information production system in the Ottoman Empire] (İkinci baskı). Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.
- Terman, L. M. (1925). Mental and Physical Traits of a Thousand Gifted Children: Genetic Studies of Genius, vol. 1, Standfort University Press, Standfort, Calif, USA.
- Türkiye Diyanet Vakfı [Turkish Religious Foundation]. (1995). İslam Ansiklopedisi [Islamic Encyclopedia] Cilt 11. Enderun. İstanbul: Güzel Sanatlar Matbaası.
- Uzunçarşılı, İ. H. (2014). Osmanlı devleti’nin saray teşkilatı [The palace organization of the Ottoman state]. Ankara: Türk Tarih Kurumu.
- Vaivre-Douret, L. (2004). “Les caract´eristiques d´eveloppementales d’un ´echantillon d’enfants tout venant `a “hautes potentialit ´es” (surdou´es): suivi prophylactique,” Neuropsychiatrie de l’Enfance et de l’Adolescence, 52, 129–141.
- Vytgotsky, L. S. (1985). Düşünce ve dil [Thought and language]. S. Koray (Çev.). İstanbul: Kaynak.
- Whitmore, J. (1980). Giftedness, conflict and underachivement. Boston: Allyn & Bacon.
- Yakuboğlu, K. (2006). Osmanlı medrese eğitimi ve felsefesi [Ottoman madrasah education and philosophy]. İstanbul: Bilimevi Basın Yayın.
Yıl 2017,
Cilt: 5 Sayı: 3, 49 - 69, 01.08.2017
Osman Sabancı
,
Safiye Sarıcı Bulut
,
H. Elif Dağlıoğlu
Kaynakça
- Akgündüz, A. (2000). Bilinmeyen Osmanlı [The unknown of the Ottoman]. İstanbul: Osmanlı Araştırmaları Vakfı.
- Akkutay, Ü. (1984). Enderun mektebi [Enderun school]. Ankara: Gazi Üniversitesi Basımevi.
- Akkutay, Ü. (1999). Osmanlı eğitim sisteminde enderun mektebi [Enderun school in the Ottoman education system]. Osmanlı 5 Toplum. G. Eren (Ed.). Ankara: Yeni Türkiye Yayınları.
- Akyüz, Y. (2008). Türk eğitim tarihi [History of Turkish education]. Ankara: Pegem Akademi.
- Aral, N. & Gürsoy, F. (2007). Özel eğitim gerektiren çocuklar ve özel eğitime giriş [Children who need special education and introduction to special education]. Ankara: Morpa.
- Ataman, A. (2003). Üstün zekalı ve yetenekli çocuklar [Gifted and talented children]. A. Ataman (Ed.). Özel gereksinimli çocuklar ve özel eğitime giriş (p. 175-197). Ankara: Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.
- Ataman, A. (2014). Üstün zekalılar ve üstün yetenekliler konusunda bilinmesi gerekenler [What you should know about the gifted and the talented]. Ankara: Vize.
- Ataman, A. G. (1974). Ankara ili resmi şehir ilkokullarındaki üstün yetenekli çocukların fiziksel gelişim özelliklerinin değerlendirilmesi [Assessment of the physical developmental characteristics of gifted children in official city primary schools in Ankara]. Ankara: Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Yayınları.
- Baykal, İ. H. (1953). Enderun mektebi tarihi. [The history of the Enderun School]. İstanbul: Halk Basımevi.
- Bobovius, A. (2013). Saray-ı Enderun, Topkapı Sarayında yaşam [Saray-ı Enderun, living in Topkapi Palace]. (Çev. Türkis Noyan), İstanbul: Kitap Yayınevi.
- Borland, J. H. (Ed.). (2003). Rethinking gifted education. New York: Teachers College Press.
- Chih, H. C. (2015). Üstün zekalı olarak büyümek [Growing up as a gifted]. F. Kaya, Ü. Ogurlu (Çev. Ed). Ankara: Nobel.
- Çorlu, M. S. (2010). The Ottoman Place School Enderun and the Man with Multiple Talents, Matrakçı Nasuh, Journal of the Korea Society of Mathematical Education Series D: Research in Mathematical Education, 14(1), 19-31.
- Danışman, Z. (1985). (Sad.). Koçi Bey Risalesi [Tractate of the Koci Bey]. Ankara: Sevinç Matbaası.
- Davaslıgil, Ü. (2009). Üstün zekalı ve yetenekli çocukların eğitimi [Education of the gifted and talented children]. G. Akçamete (Ed.) Genel eğitim okullarında özel gereksinimi olan öğrenciler ve özel eğitim içinde (pp. 545-589). Ankara: Kök Yayıncılık.
- Davis, G. A. & Rimm, S. B. (2004). Education of the gifted and talented. (5th Ed.) America: Pearson Education Inc.
- Dowland, H. (2002). Helping gifted preschoolers. Retriewed from: www.helendowland.com Accessed date: 10.05.2010.
- Enç, M. (1979). Üstün beyin gücü [Superior brain power]. Ankara Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Yayınları No: 83.
- Enç, M. (2005). Üstün beyin gücü gelişim ve eğitimleri [Superior brain power development and training]. Ankara: Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.
- Enç, M., Çağlar, D. & Özsoy, Y. (1975). Özel eğitime giriş [Introduction to special education]. Ankara: Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yayınları.
- Ergin, O. (1977). Türkiye maarif tarihi [History of the Turkish instruction] (Cild. 1-2). İstanbul: Eser Matbaası.
- Friend, M. (2008). Students who are gifted and talented. Special education. Contemporary perspectives for school prefessionals. (2nd Ed.) (pp. 478-509). Boston: Pearson Educational Inc.
- Gökbilgin, M. T. (1977). Osmanlı müessseseleri teşkilatı ve medeniyeti tarihine genel bakış [.An overview of the history of the organization and civilizations of the Ottoman period]. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Matbaası.
- Gülen, S. (2012). Bilinmeyen Yönleriyle Topkapı Sarayı [Topkapi Palace with its unknown aspects]. İstanbul: Kaynak Yayınları.
- Güler, İ. (2014). Osmanlı Devleti’nde Yetiştirilmek İstenen Üstün Yetenekli İnsan Tipinin Kodlarının Çözümünde, Mimar Sinan’ın Eğitim Sürecinden Hareketle Dönemin Tarihsel ve Eğitimsel Analizi [Based on Mimar Sinan’s educational process, the historical and educational analysis of the period in the code reconstruction of the talented person type to be trained in the Ottoman State]. Genç Bilim İnsanı Eğitimi ve Üstün Zeka Dergisi [Journal for the Education of Gifted Young Scientists], 2(1), 1-10.
- Gündüz, M. (2016). Enderun mektebi ve üstün yeteneklilerin eğitimi [Enderun school and education of the talented] , Eğitime Bakış Eğitim-Öğretim ve Bilim Araştırma Dergisi, 37, 11-20.
- Güven, İ. (2012). Türk eğitim tarihi [History of Turkish education]. Edirne: Paradigma Kitabevi Yayınları.
- İnalcık, H. & Renda, G. (2003). Osmanlı uygarlığı 1[Ottoman civilization 1]. İstanbul: Mas Matbaacılık.
- İpşirli, M. (1995). Osmanlılar’da idarî ve askerî kadronun yetiştirilmesi için teşkil edilen saray eğitim kurumu [The palace educational institution established for the training of administrative and military personnel in the Ottomans]. İslam Ansiklopedisi [Islamic Encyclopedia] Cilt 11, 185-187.
- Kayra, C. (1987). (Çev.). Tarih-i Enderun, Letaif-i Enderun [Hafız Hızır İlyas Ağa]. İstanbul: Güneş Yayınları.
- Kazıcı, Z. (2014). Osmanlı’da eğitim öğretim [Education and training in the Ottoman Empire]. İstanbul: Kayıhan.
- Kırpık, G., Ünal, U., Işık, H., Demirtaş, B., Tokdemir, M. A., Birbudak, T. S. & Akyol, H. (2016). Türk eğitim tarihi el kitabı [Handbook of the Turkish education history]. Ankara: Grafiker Yayınları.
- Köç, A. (2013). (Neş. Haz.). Enderunlu Abdüllatif Ayine-i Derûn [Osmanlı’ya Devlet Adamı Yetiştiren Mektep: Enderûn-ı Hümâyûn]. İstanbul: Çamlıca.
- Kömür, E. (2010). Osmanlı Devleti Enderun Mektebi’nde eğitim sistemi ve Türk eğitim sistemine etkileri [Education system in the Ottoman State Enderun school and its effects on the Turkish education system]. İstanbul: Beykent Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
- MEB [Ministry of National Education-MoNE] (2015). Bilim ve Sanat Merkezleri Yönergesi [Directive for Science and Art Centers]. Tebliğler Dergisi, 2593.
- MEB [Ministry of National Education-MoNE] (2017). Bilim ve Sanat Merkezlerine Öğretmen Seçme ve Atama Kılavuzu [Teacher Selection and Appointment Guide to Science and Art Centers]. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı.
- Merrill, C. E. & Orlansky, M. D. (1984). Exceptional children (2nd Edition). Ohio: Merrill and Hoell Comp.
- Miller, B. (1941). The palace school of Muhammad the conqueror. Cambridge: Harvard University Press MCMXLI.
- Necipoğlu, G. (2007). 15. ve 16. yüzyılda Topkapı Sarayı: Mimari, tören ve iktidar [Topkapi Palace in the 15th and 16th centuries: Architecture, ceremony and power]. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
- Noyan, T. (2013). (Çev.). Saray-ı Enderun: Topkapı Sarayı’nda yaşam [Saray-ı Enderun: Life in the Topkapi Paclace] [Ali Ufki Bey/Albertus Bobovius]. İstanbul: Kitap Yayınevi.
- Ortaylı, İ. (2012). Osmanlıyı yeniden keşfetmek [To rediscover the Ottoman]. İstanbul: Timaş.
- Osmanlı Ansiklopedisi/Tarih/Medeniyet/Kültür 2 [Ottoman Encyclopedia / History / Civilization / Culture 2.]. (1993). Osmanlı eğitim sistemi. İstanbul: Ağaç Yayıncılık.
- Özbilgen, E. (2007). Bütün yönleriyle Osmanlı Adab-ı Osmaniyye [Ottoman Adab-ı Osmaniyye in all directions]. İstanbul: İz Yayıncılık.
- Özkan, S. (2014). Türk eğitim tarihi [History of Turkish education] (6. Basım). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
- Renzulli, J. S. (1986). The treering conception of giftedness: A developmental model for creative productivity. Conception of giftedness press Syndicate of University of Cambridge. Cambridge.
- Ricaut, P. (2004). Türklerin siyasi düsturları [Political principles of the Turks]. Ankara: Kesit Tanıtım Ltd. Şti.
- Ricaut, P. (2012). Osmanlı İmparatorluğu’nun hâlihazırının tarihi (XVII. Yüzyıl). [The present history of the Ottoman Empire (XVIIth Century)]. (Ter. H. İnalcık and N. Özyıldırım). Ankara: Türk Tarih Kurumu Baskıevi.
- Sak, U. (2013). Üstün zekâlilar [Giftedness]. Ankara: Vize.
- Sak, U.; Ayas, M. B.; Sezerel, B. B.; Öpengin, E.; Özdemir, N N. & Demirel Gürbüz, Ş. (2015). Türkiye'de üstün yeteneklilerin eğitiminin eleştirel bir değerlendirmesi [Gifted and talented education in Turkey: Critics and prospects]. Türk Üstün Zekâ ve Eğitim Dergisi [Turkish Journal of Giftedness and Education], 5(2), 110-132.
- Sakaoğlu, N. (2002). Tarihi, mekânları, kitabeleri ve anıları ile Saray-ı Humayun: Topkapı Sarayı [Saray-i Humayun with its history, places, inscriptions and memorials: Topkapi Palace]. İstanbul: Denizbank Yayınları.
- Sönmez, S. (2006). Toplumsal değişme ve öğretmen [Societal change and the teacher], Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi [Journal of Kazım Karabekir Education Faculty], 13, 301-310.
- Şahin, F. (2015). Üstün zekalı ve yetenekli öğrencilerin eğitimi [Education of the gifted and the talented students]. Ankara: Pegem Akademi.
- Şimşirgil, A. (2005). Taşa yazılan tarih Topkapı Sarayı [The history written on the stone; the Topkapi Palace]. İstanbul: Tarih Düşünce Kitapları.
- Tekeli, İ. & İlkin, S. (1999). Osmanlı İmparatorluğu’nda eğitim ve bilgi üretim sisteminin oluşumu ve dönüşümü [The formation and transformation of the education and information production system in the Ottoman Empire] (İkinci baskı). Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.
- Terman, L. M. (1925). Mental and Physical Traits of a Thousand Gifted Children: Genetic Studies of Genius, vol. 1, Standfort University Press, Standfort, Calif, USA.
- Türkiye Diyanet Vakfı [Turkish Religious Foundation]. (1995). İslam Ansiklopedisi [Islamic Encyclopedia] Cilt 11. Enderun. İstanbul: Güzel Sanatlar Matbaası.
- Uzunçarşılı, İ. H. (2014). Osmanlı devleti’nin saray teşkilatı [The palace organization of the Ottoman state]. Ankara: Türk Tarih Kurumu.
- Vaivre-Douret, L. (2004). “Les caract´eristiques d´eveloppementales d’un ´echantillon d’enfants tout venant `a “hautes potentialit ´es” (surdou´es): suivi prophylactique,” Neuropsychiatrie de l’Enfance et de l’Adolescence, 52, 129–141.
- Vytgotsky, L. S. (1985). Düşünce ve dil [Thought and language]. S. Koray (Çev.). İstanbul: Kaynak.
- Whitmore, J. (1980). Giftedness, conflict and underachivement. Boston: Allyn & Bacon.
- Yakuboğlu, K. (2006). Osmanlı medrese eğitimi ve felsefesi [Ottoman madrasah education and philosophy]. İstanbul: Bilimevi Basın Yayın.