Batı Anadolu’nun Koluviyal Depozitlerinde Toprak Özelliklerinin ve Tarımsal Sürdürülebilirliğin Araştırılması

Öz

Kolüvyal arazilerin eğimli, sığ toprak yapısı ve besin yetersizliği nedeniyle genellikle tarıma uygun olmadığı ileri sürülmektedir. Ancak artan nüfus nedeniyle normal tarım alanları sınırlı olduğundan marjinal kabul edilen kolüvyal arazilerde tarım yapmak zorunluluk haline gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, Batı Anadolu'daki kolüviyal arazilerin toprak özelliklerini, özellikle zeytin, incir ve üzüm yetiştiriciliği için tarımsal potansiyellerine odaklanarak karakterize etmektir. Öncelikle kolüvyalin jeolojik kökeni ve topoğrafik özellikleri değerlendirilmiş, ardından doğal ve tarımsal alanlardan toprak örnekleri alınmıştır. Hem kolüviyal materyaller hem de üzerindeki topraklarda analizler yapılmıştır. Bulgular, temel bileşen analizi kullanılarak istatistiksel olarak değerlendirilmiş ve ardından seçilen bitkiler için toprakların tarımsal sürdürülebilirliği hakkında tartışılmıştır. Sonuçlar, kolüviyal arazilerin eğim, erozyon riski, sığ toprak derinliği, düşük toprak organik madde ve sınırlı besin kapasitesi gibi faktörler nedeniyle genel olarak tarıma uygun olmadığını göstermektedir. Ancak uygun iklim koşulları altında zeytin ve incir gibi bazı özel ürünler gelişerek yerel halka ekonomik faydalar sağlayabilir. Geleneksel tarımın genel sınırlamalarına rağmen, bu özel bitkilerin yetiştirilmesi hem bölgenin ekonomik refahına, hem de bölgedeki tarımın genel sürdürülebilirliğine katkıda bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• koluviyaller
• sürdürülebilirlik
• tarım

Exploring Soil Characteristics and Agricultural Sustainability in Western Anatolia's Colluvial

Abstract

It is claimed that colluvial lands are generally unsuitable for agriculture due to slope, shallow soil and nutritional deficiency. However, due to increasing population pressure, agriculture in colluvial lands, which are considered marginal, becomes a necessity as normal agricultural areas are limited in agricultural production. This study aims to characterize the soil properties of colluvial in western Anatolia, specifically focusing on their agricultural potential for olive, fig, and grape cultivation. Geological origins and topographic features of colluvial were initially assessed, followed by the collection of soil samples from both natural and agricultural areas. Comprehensive analyses were conducted on both colluvial materials and the corresponding soil samples. The findings were statistically evaluated using principal component analysis, with a subsequent discussion on the agricultural sustainability of the soils for the selected plants. The results indicate that the colluvial lands in the study area are generally unsuitable for agriculture due to factors such as slope, erosion risk, shallow soil depth, low soil organic matter, and limited nutritional capacity. However, under favorable climatic conditions, certain specialty crops, such as olives and figs, can thrive, offering economic benefits to the local population. Despite the overall limitations for traditional agriculture, the cultivation of these specific plants contributes to both the economic well-being of the region and the overall sustainability of agriculture in the area.

Keywords

• colluvials
• sustainibility
• agriculture

Kaynakça

1. Anabousi, O.A.N., Hattar, B.J., & Suwwan, M.A. (1997). Effect of Rate and Source of Nitrogen on Growth, Yield and Quality of Potato (Solanum tuberosum) Under Jordon Valley Conditions. Agricultural Sciences, 24 (2), 242-259.
2. Anonymous, (2000). Niğde Patates Araştırma enstitüsü Müdürlüğü yıllık araştırma raporları.
3. Arıoğlu, H.H. (1986). Çukurova Turfanda Patates Yetiştiriciliğinde Farklı Kökenli Patates Çeşitlerinin Verim ve Tarımsal Özelliklerinin Belirlenmesi Üzerinde Bir Araştırma DOGA, Tr. Tar. Or. D., 10 (2) , 141-148.
4. Arslan, B., & Kevseroğlu, K. (1991). Bitki sıklığının bazı patates (Solanum tuberosum L.) çeşitlerinin verimi ve önemli özelliklerine etkileri. Yüzüncü Yıl Üniv. Ziraat Fak. Der. 1/3, 89-111.
5. Arslan, B., Tunctürk, M., Eryiğit, T., Ekin, Z., & Kaya, A.R. (2002). Van-Erciş’de bazı patates genotiplerinin verim ve verim komponentlerinin belirlenmesi. III. Ulusal Patates Kongresi, 23-27 Eylül 2002, 381-391. Bornova İzmir.
6. Brown, P.H. (2007). The canon of potato science: 37. stolonization, tuber induction and tuberization. Potato Res. 50, 363-365.
7. Bundy, L.G., Wolkowski, R.P., & Weis, G.G. (1986). Nitrogen Sources Evaluation for Potato Production on Irrigated Sandy Soils. Am. Potato J., 63: 385-397.
8. Chang, D.C., Park, C.S., Kim, S.Y. & Lee, Y.B. (2012). Growth and tuberization of hydroponically grown potatoes. Potato Res. 55, 69-81.

9. Çalışkan, M.E. (2001). Farklı Olgunlaşma Grubuna Giren Bazı Patates Çeşitlerinin Hatay Ekolojik Koşullarındaki Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi. MKÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, 6(1-2), 39-50.
10. Davis, J.M., Loescher, W.H, Hammond, M.W., & Thornton, R.E. (1986). Response of potatoes to nitrogen form and to change in nitrogen form at tuber initiation. Journal of the American Society for Horticultural Science, 111, 70–72.
11. Dean, B.B. (1994). Managing The Potato Production System. Food Products Pres, USA, 59-61.
12. Dede, Ö. (2004). Ordu Ekolojik Koşullarında Değişik Olumlu Patates Çeşitlerinin (Solanum tuberosum L.) Bazı Agronomik ve Teknolojik Özelliklerinin Belirlenmesi. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 35(3-4), 159-164.
13. Ekin, Z. (2009). Bazı Patates (Solanum tuberosum L.) Çeşitlerinin Ahlat Ekolojik Koşullarındaki Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi. HR.Ü.Z.F.Dergisi, 13(3), 1- 10.
14. Elgharably, A., Marschner, P., & Rengasamy, P. (2010). Wheat growth in a saline sandy loam soil as affected by N form and application rate. Plant and Soil 328, 303–312.
15. Errebhi, M., Rosen, C.J., Gupta, S.C., & Birong, D.E. (1998). Potato yield response and nitrate leaching as influenced by nitrogen management. Agronomy Journal ,90, 10-12.
16. Errebhi, M., Rosen, C.J., Lauer, F.I., Martin, M.W., & Bamberg, J.B. (1999). Evaluation of tuber-bearing Solanum species for nitrogen use efficiency and biomass partitioning. American Journal of Potato Research ,76, 143-151.
17. Ewing, E.E., & Wareing, P.F. (1978). Shoot, stolon, and tuber formation on potato (Solanum tuberosum L.) cuttings in response to photoperiod. Plant Physiol. 61, 348-353.
18. Gao, Y., Jia, L., Hu, B., Alva, A., & Fan, M. (2014). Potato stolon and tuber growth influenced by nitrogen form. Plant Production Science, 17, 138–143.
19. Gou, J., Sun, R., He, J., Qin, S., Xiao, H., Zhou, R., & Yuan, L. (2011). Effect of different cropping patterns and nitrogenous fertilizer forms on potato yield and quality. Chinese Potato Journal, 25, 36–41.(in Chinese with English abstract).
20. Günel, E., & Karadoğan, T. (1992). Bazı patates çeşitlerin Erzurum ekolojik koşullarına adaptasyonu ile verim ve verim unsurları üzerine bir araştırma. Atatürk Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Dergisi, 23(1):2-15, Erzurum.
21. Haverkort, A.J., Van de Waart, M., & Bodlaender, K.B.A. (1990). The effect of early drought stress on numbers of tubers and stolons of potato in controlled and field conditions. Potato Res. 33, 89-96.
22. Helder, H., Van der Maarl, A., Vreugdenhil, D., & Struik, P.C. (1993). Stolon characteristics and tuber initiation in a wild potato species (Solanum demissum Lindl.). Potato Res. 36, 317-326.
23. Jiao, F., Wang, P., & Zhai, R. (2012). Effects of forms of nitrogen fertilizer on N accumulation and distribution of potato. Soil and Fertilizer Sciences in China, 2, 39–44 (in Chinese with English abstract).
24. Kara, K., Günel E., & Oral, E. (1986). Erzurum Ekolojik Koşullarında Bazı Patates Çeşitlerinin Verim ve Adaptasyonu. Atatürk Üniv. Ziraat Fakültesi Dergisi, 17 (1-4), 53-67.
25. Kara, K. (1996). Değişik Sürelerde Depolanan Patates Çeşitlerinin Bazı Özellikleri Üzerine Bir Araştırma. Gıda, 21(3), 215-225.
26. Karadogan, T. (1994). Bazı Patates Çeşitlerinin Cips ve Parmak (Kızarmış) Patates Kalitesi Üzerinde Bir Araştırma. Atatürk Üni. Zir. Fak. Der. 25(l), 30-38.
27. Karadoğan, T., Arpaçoğlu K., & Özer, H. (1997). Bazı Patates Çeşitlerinin Üretim Gayesine Göre Uygun Hasat Zamanlarının Belirlenmesi. Türkiye II. Tarla Bitkileri Kongresi, 295-299, 22-25, Samsun.
28. Kleinkopf, G.E., Westermann, D.T., & Dwelle, R.B. (1981). Dry-Matter Production and Nitrogen-Utilization by 6 Potato Cultivars. Agronomy Journal, 73, 799-803.
29. Lorenz, O.A., Weir, B.L., & Bishop, J.C. (1974). Effect of sources of nitrogen on yield and nitrogen absorption of potatoes. Am Potato J., 52, 56-65.
30. Marschner, H. (1995). Mineral Nutrition of Higher Plants, p. 64. London, UK: Academic Press.
31. Mohamedali, G. H. (1989). The erformance of Several Dutch Potato Cultivars in the Arid Tropics of Northern Sudan. Potato Research, 32 (4), 471-475.
32. Öztürk, E. (2001). Değişik Zamanlarda ve Miktarlarda Farklı Formlarda Uygulanan Gübrelerin Patates (Solanum tuberosum L.)’in Verim ve Verim Unsurlarına Etkileri. Atatürk Üniv. Ziraat Fak. Tarla Bitkileri Bölümü (Yüksek Lisans Tezi).
33. Öztürk, E., Kara, K. & Polat, T. (2007). Azotlu Gübre Formları ve Uygulama Zamanlarının Patatesin Verimi ile Yumru Büyüklüğü Üzerine Etkisi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 4 (2), 127-135.
34. Öztürk, E., Polat, T., Kavurmacı, Z. & Kara, K. (2008). Bazı Patates (Solanum tuberosum L.) Çeşitlerinin Erzurum Koşullarında Yumru Verimi ve Verim Unsurlarının Belirlenmesi. Tarım Bilimleri Araştırma Dergisi 1 (1), 15-18.
35. Pavek, M.J., & Thornton, R.E. (2009). Planting depth influences potato plant morphology and economic value. Am. J. Potato Res., 86, 56-67.
36. Pelacho, A.M., & Mingo-Castel, A.M. (1991). Effects of photoperiod on kinetin-induced tuberization of isolated potato stolons cultured in vitro. Am. Potato J., 68, 533-541.
37. Polat, T., Öztürk, E., Kavurmacı, Z., & Kara, K. (2008). Erzurum Ekolojik Koşullarında Bazı Patates (Solanum tuberosum) Çeşitlerinin Kalıntı Özeliklerinin Belirlenmesi. Alınteri, 15 (13), 33-39.
38. Randhawa, K.S., & Kooner, K.S. (1994). Evalution of New Cultivars of Potato (Solanum tuberosum L.) in Relation to Time of Sowing and Harvesting Acta Horticulturae, 371 ,227-233.
39. Sattelmacher, B., Klotz, F., & Marschner, H. (1990). Influence of the nitrogen level on root growth and morphology of two potato varieties differing in nitrogen acquisition. Plant and Soil, 123, 131-137.
40. Sezen, Y. (1991). Gübreler ve Gübreleme Ders Notları. Atatürk Üniv. Ziraat Fakültesi. Toprak Bölümü; Erzurum, 39-41.
41. Sharifi, M., Zebarth, B.J., & Coleman, W. (2007). Screening for nitrogen-use efficiency in potato with a recirculating hydroponic system. Communications in Soil Science and Plant Analysis, 38, 359-370.
42. Sharma, U.C., & Grewal, J.S. (1987). Effect of sources, levels and methods of nitrogen application on the yield and nitrogen uptake of potato. Indian J. Agric. Sci., 57 (9), 640-645.
43. Sharma, U.C. (1990). Effect of Sources and Methods of Nitrogen Application on Yield and Nitrogen Uptake of Potato (Solanum tuberosum) in Meghalaya. Indian J. of Agricultural Sci., 60 (2) 119-122.
44. Singh D., Singh, M., & Sandhu, H.S. (1979). Effects of Different Nitrogen Sources and of Biuret in Urea on The Growth and Yield of Potato and Its Nutrient Uptake. Indian J. Agric. Sci., 49, 641-648, Processing.
45. Struik, P.C., Geertsema, J., & Custers, C.H.M.G. (1989). Effects of shoot, root and stolon temperature on the development of the potato (Solanum tuberosum L.) plant. II. Development of stolons. Potato Res., 32, 143-149.
46. Susnochi M. (1982). Growth and Yield Studies of Potatoes Developed in a Semi-arid Region. 1. Yield Response of Several Varieties Grown as a Double Crop, Potato Research, 25 (1), 59-69.
47. Şenol, S., & Arıoğlu, H.H. (1991). Farklı Kökenli Patates Çeşitlerinin Çukurova Bölgesinde Turfanda Olarak Yetiştirilebilme Olanakları. Ç.Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi, 6 (2), 97-110.
48. Tekalign, T., Hammes, P.S. (2005). Growth and Productivity of Potato as Influenced By Cultuvar and Reproductive Growth: II. Growth Analysis, Tuber Yield and Quality. Scentia Horticulturae, 105, 29-44.
49. Van der Veeken, A.J.H., & Lommen, W.J.M. (2009). How planting density affects number and yield of potato minitubers in a commercial glasshouse production system. Potato Res., 52, 105-119.
50. Wurr, D.C.E., Hole, C.C., Fellows, J.R., Milling, J., Lynn, J.R., & O’Brien, P.J. (1997). The effect of some environmental factors on potato tuber numbers. Potato Res., 40, 297-306.
51. Yılmaz, G., & Tuğay, M.E. (1999). Patateste Çeşit x Çevre Etkileşimleri. II. Çevresel Faktörler Yönünden İrdeleme. Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 23, 107-118.
52. Yılmaz, H.A., & Güllüoğlu., L, (2002). Harran Ovası Koşullarında Yetiştirilen Kimi Patates Çeşitlerinin Tarımsal Ve Bazı Kalite Özellikleri Üzerinde Bir Araştırma. III. Ulusal Patates Kongresi, Bornova, İzmir, 179- 192.
53. Yılmaz, G., & Karan, Y.B. (2007). Harika Bir Yerel Patates Çeşidi: Başçiftlik Beyazı. Türkiye VII. Tarla Bitkileri Kongresi, 25-27 Haziran, Erzurum, s. 728-731.
54. Zabuncuoğlu, N., & Karaçal, İ. (1986). Gübreler ve Gübreleme. Ankara Üniv. Zir. Fak. Yay. 993, 329, Ankara. Zebarth, B.J., Leclerc, Y., & Moreau, G. (2004). Rate and timing of nitrogen fertilization of Russet Burbank potato: Nitrogen use efficiency. Canadian Journal of Plant Science, 84, 845-854.