TR
EN
Çevresel Sürdürülebilirlik Açısından Tarımsal Atıkların Değerlendirilmesi
Öz
Tarımsal üretim süreci, gıda ve ham madde sağlama açısından yaşamsal öneme sahip olmakla birlikte, çevresel açıdan önemli miktarda atık üretmektedir. Hasat sonrası bitkisel artıklar, hayvansal dışkılar, işleme yan ürünleri ve tarımsal ambalaj atıkları gibi farklı türlerdeki tarımsal atıklar, geleneksel yöntemlerle yönetildiğinde toprak, su ve hava kalitesi üzerinde olumsuz etkiler yaratmakta, ayrıca sera gazı emisyonlarına katkıda bulunmaktadır. Ancak bu atıklar, uygun teknolojilerle değerlendirildiğinde hem çevresel zararların azaltılmasına hem de ekonomik katma değerin artırılmasına katkı sağlayabilecek nitelikli kaynaklara dönüşebilir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, tarımsal atıkların çevresel sürdürülebilirlik ilkeleri doğrultusunda nasıl değerlendirilebileceğini ortaya koymaktır.
Çalışmada, literatürde tanımlanmış başlıca tarımsal atık türleri incelenmiş; bu atıkların kompostlama, anaerobik çürütme ile biyogaz üretimi, piroliz yoluyla biyokömür eldesi ve biyoplastik gibi yeni nesil ürünlere dönüştürülmesi gibi yöntemlerle değerlendirilme potansiyelleri analiz edilmiştir. Ayrıca farklı ülkelerde uygulanan iyi örnekler üzerinden, atık yönetimi ile çevresel, ekonomik ve sosyal sürdürülebilirlik arasındaki ilişkiler değerlendirilmiştir. Sonuçlar, tarımsal atıkların yalnızca bertaraf edilmesi gereken bir yük değil, döngüsel ekonomi prensipleri çerçevesinde stratejik bir kaynak olarak ele alınması gerektiğini göstermektedir. Politika desteği, çiftçi eğitimi ve uygun teknolojik altyapı ile bu dönüşümün hem kırsal kalkınmaya hem de küresel çevre hedeflerine önemli katkılar sağlayabileceği vurgulanmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Anonim. (2020). Türk-Alman Biyogaz Projesi. https://tuerkei.diplo.de/tr-tr/themen/wirtschaft/-/1798692
- Awasthi, M. K., Pandey, A. K., Khan, J., Bundela, P. S., Jonathan W.C. Wong J. W.C., Selvam, A., (2014). Evaluation of thermophilic fungal consortium for organic municipal solid waste composting. Bioresource Technology, 168, 214–221. https://doi.org/10.1016/j.biortech.2014.01.048
- Bernal, M. P., Alburquerque, J. A., & Moral, R. (2009). Composting of animal manures and chemical criteria for compost maturity assessment: A review. Bioresource Technology, 100(22), 5444–5453. https://doi.org/10.1016/j.biortech.2008.11.027
- Bhupendra, K., Mohammad, Y., & Maulin, P. S. (2022). Agricultural waste management strategies for environmental sustainability. Environmental Research, 206(1), 112285. https://doi.org/10.1016/j.envres.2021.112285
- Cayuela, M. L., Sánchez-Monedero, M. A., Roig, A., Hanley, K., Enders, A., & Lehmann, J. (2014). Biochar and denitrification in soils: When, how much and why does biochar reduce N₂O emissions? Scientific Reports, 4, 3499. https://doi.org/10.1038/srep03499
- European Commission. (2020). A new circular economy action plan. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:52020DC0098
- FAO. (2019). The state of the world’s biodiversity for food and agriculture. Food and Agriculture Organization of the United Nations. http://www.fao.org/3/CA3129EN/ca3129en.pdf
- Gustafsson, M., & Anderberg, S. (2022). Biogas policies and production development in Europe: A comparative analysis of eight countries. Biofuels, 13(8), 931–944. https://doi.org/10.1080/17597269.2022.2034380
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Çevre Mühendisliği (Diğer)
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Erken Görünüm Tarihi
30 Haziran 2025
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2025
Gönderilme Tarihi
20 Mayıs 2025
Kabul Tarihi
19 Haziran 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 1 Sayı: 1
APA
Yılmaz, A. E. (2025). Çevresel Sürdürülebilirlik Açısından Tarımsal Atıkların Değerlendirilmesi. Journal of Ecological Harmony, 1(1), 32-39. https://doi.org/10.5281/zenodo.15754960
AMA
1.Yılmaz AE. Çevresel Sürdürülebilirlik Açısından Tarımsal Atıkların Değerlendirilmesi. Journal of Ecological Harmony. 2025;1(1):32-39. doi:10.5281/zenodo.15754960
Chicago
Yılmaz, Alper Erdem. 2025. “Çevresel Sürdürülebilirlik Açısından Tarımsal Atıkların Değerlendirilmesi”. Journal of Ecological Harmony 1 (1): 32-39. https://doi.org/10.5281/zenodo.15754960.
EndNote
Yılmaz AE (01 Haziran 2025) Çevresel Sürdürülebilirlik Açısından Tarımsal Atıkların Değerlendirilmesi. Journal of Ecological Harmony 1 1 32–39.
IEEE
[1]A. E. Yılmaz, “Çevresel Sürdürülebilirlik Açısından Tarımsal Atıkların Değerlendirilmesi”, Journal of Ecological Harmony, c. 1, sy 1, ss. 32–39, Haz. 2025, doi: 10.5281/zenodo.15754960.
ISNAD
Yılmaz, Alper Erdem. “Çevresel Sürdürülebilirlik Açısından Tarımsal Atıkların Değerlendirilmesi”. Journal of Ecological Harmony 1/1 (01 Haziran 2025): 32-39. https://doi.org/10.5281/zenodo.15754960.
JAMA
1.Yılmaz AE. Çevresel Sürdürülebilirlik Açısından Tarımsal Atıkların Değerlendirilmesi. Journal of Ecological Harmony. 2025;1:32–39.
MLA
Yılmaz, Alper Erdem. “Çevresel Sürdürülebilirlik Açısından Tarımsal Atıkların Değerlendirilmesi”. Journal of Ecological Harmony, c. 1, sy 1, Haziran 2025, ss. 32-39, doi:10.5281/zenodo.15754960.
Vancouver
1.Alper Erdem Yılmaz. Çevresel Sürdürülebilirlik Açısından Tarımsal Atıkların Değerlendirilmesi. Journal of Ecological Harmony. 01 Haziran 2025;1(1):32-9. doi:10.5281/zenodo.15754960