Derleme

Otizm ve Çevresel İlişkiler: Derleme

Cilt: 4 Sayı: 1 20 Nisan 2022
PDF İndir
TR EN

Otizm ve Çevresel İlişkiler: Derleme

Öz

Otizm; sosyal iletişimde yetersizlik, tekrarlayıcı davranış, aynılıkta ısrar eden bir yaşam biçiminin bebeklikten itibaren tüm hayat boyu süren bir spektrum bozukluğudur. Çarpıcı bir şekilde görülme sıklığındaki (59:1) artış hastalığın sebeplerine olan ilgiyi beraberinde getirmektedir. Çok sayıda etiyolojik çalışmaya rağmen henüz kesin bir sebep bulunamamış olmakla berber çevresel etmenler genetik yatkınlıkla beraber en çok suçlanan ajanların başında gelmektedir. Bu çalışma otizm- çevre ilişkisinin incelendiği çok sayıda yayının bir derlemesi şeklindedir. Literatürde çevresel maruziyetler açısından yapılmış çalışmaların çoğu ağır metaller ve hava kirliliği üzerine idi. Bazı endokrin bozucular için de çalışmalar olmasına rağmen sonuçlar açısından yeterli çalışma olmadığı görüldü. Ayrıca yapılan çalışmalarda benzer maddelerin farklı ülkelerde farklı sonuçlar doğurduğu tespit edildi. Ülkelere özgü maruziyet farklılıklar dikkate alındığında her ülkenin kendi çevresel kirleticileri ile otizm ilişkisinin araştırıldığı çalışmalara ihtiyaç olduğu sonucuna varıldı.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Allen, J. L., Oberdorster, G., Morris-Schaffer, K., Wong, C., Klocke, C., Sobolewski, M., Conrad, K., Mayer-Proschel, M., & Cory-Slechta, D. A. (2017). Developmental neurotoxicity of inhaled ambient ultrafine particle air pollution: Parallels with neuropathological and behavioral features of autism and other neurodevelopmental disorders. Neurotoxicology, 59, 140-154. https://doi.org/10.1016/j.neuro.2015.12.014
  2. Birliği., A. P. (2013). Ruhsal bozuklukların teşhis ve istatistiksel el kitabı (V. A. P. B. Arlington, Ed. 5.baskı ed.).
  3. Burns, C. O., & Matson, J. L. (2017). An evaluation of the clinical application of the DSM-5 for the diagnosis of autism spectrum disorder. Expert Rev Neurother, 17(9), 909-917. https://doi.org/10.1080/14737175.2017.1351301
  4. Chiu, Y. H., Bellinger, D. C., Coull, B. A., Anderson, S., Barber, R., Wright, R. O., & Wright, R. J. (2013). Associations between traffic-related black carbon exposure and attention in a prospective birth cohort of urban children. Environ Health Perspect, 121(7), 859-864. https://doi.org/10.1289/ehp.1205940
  5. Edwards, S. C., Jedrychowski, W., Butscher, M., Camann, D., Kieltyka, A., Mroz, E., Flak, E., Li, Z., Wang, S., Rauh, V., & Perera, F. (2010). Prenatal exposure to airborne polycyclic aromatic hydrocarbons and children's intelligence at 5 years of age in a prospective cohort study in Poland. Environ Health Perspect, 118(9), 1326-1331. https://doi.org/10.1289/ehp.0901070
  6. Elder, A., Gelein, R., Silva, V., Feikert, T., Opanashuk, L., Carter, J., Potter, R., Maynard, A., Ito, Y., Finkelstein, J., & Oberdörster, G. (2006). Translocation of inhaled ultrafine manganese oxide particles to the central nervous system. Environ Health Perspect, 114(8), 1172-1178. https://doi.org/10.1289/ehp.9030
  7. Frederiksen, M., Vorkamp, K., Mathiesen, L., Mose, T., & Knudsen, L. E. (2010). Placental transfer of the polybrominated diphenyl ethers BDE-47, BDE-99 and BDE-209 in a human placenta perfusion system: an experimental study. Environmental Health, 9(1), 32. https://doi.org/10.1186/1476-069X-9-32
  8. Furlong, C. E., Holland, N., Richter, R. J., Bradman, A., Ho, A., & Eskenazi, B. (2006). PON1 status of farmworker mothers and children as a predictor of organophosphate sensitivity. Pharmacogenet Genomics, 16(3), 183-190. https://doi.org/10.1097/01.fpc.0000189796.21770.d3

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Halk Sağlığı, Çevre Sağlığı

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

20 Nisan 2022

Gönderilme Tarihi

12 Ocak 2022

Kabul Tarihi

10 Mart 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 4 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Daharlı, E., Yılmaz, S., & Koşan, Z. (2022). Otizm ve Çevresel İlişkiler: Derleme. JENAS Journal of Environmental and Natural Studies, 4(1), 73-80. https://doi.org/10.53472/jenas.1056639
AMA
1.Daharlı E, Yılmaz S, Koşan Z. Otizm ve Çevresel İlişkiler: Derleme. JENAS. 2022;4(1):73-80. doi:10.53472/jenas.1056639
Chicago
Daharlı, Esra, Sinan Yılmaz, ve Zahide Koşan. 2022. “Otizm ve Çevresel İlişkiler: Derleme”. JENAS Journal of Environmental and Natural Studies 4 (1): 73-80. https://doi.org/10.53472/jenas.1056639.
EndNote
Daharlı E, Yılmaz S, Koşan Z (01 Nisan 2022) Otizm ve Çevresel İlişkiler: Derleme. JENAS Journal of Environmental and Natural Studies 4 1 73–80.
IEEE
[1]E. Daharlı, S. Yılmaz, ve Z. Koşan, “Otizm ve Çevresel İlişkiler: Derleme”, JENAS, c. 4, sy 1, ss. 73–80, Nis. 2022, doi: 10.53472/jenas.1056639.
ISNAD
Daharlı, Esra - Yılmaz, Sinan - Koşan, Zahide. “Otizm ve Çevresel İlişkiler: Derleme”. JENAS Journal of Environmental and Natural Studies 4/1 (01 Nisan 2022): 73-80. https://doi.org/10.53472/jenas.1056639.
JAMA
1.Daharlı E, Yılmaz S, Koşan Z. Otizm ve Çevresel İlişkiler: Derleme. JENAS. 2022;4:73–80.
MLA
Daharlı, Esra, vd. “Otizm ve Çevresel İlişkiler: Derleme”. JENAS Journal of Environmental and Natural Studies, c. 4, sy 1, Nisan 2022, ss. 73-80, doi:10.53472/jenas.1056639.
Vancouver
1.Esra Daharlı, Sinan Yılmaz, Zahide Koşan. Otizm ve Çevresel İlişkiler: Derleme. JENAS. 01 Nisan 2022;4(1):73-80. doi:10.53472/jenas.1056639

JENAS | Journal of Environmental and Natural Studies