Araştırma Makalesi

Kentleşme Baskısı Altında Havza Alanları: İstanbul İncelemesi

Cilt: 4 Sayı: 3 31 Aralık 2022
PDF İndir
TR EN

Kentleşme Baskısı Altında Havza Alanları: İstanbul İncelemesi

Öz

İstanbul, Türkiye’nin en kalabalık şehri olup anomalik biçimde büyüme göstermektedir. Kent nüfusundaki artış, doğal arazi örtüsü, sulak alanlar vb. diğer doğal, ekolojik alanları doğrudan etkilemektedir. Bu etkilerin başlıcalarından biri kentsel havzalar üzerinde olmaktadır. Küresel iklim değişikliği ve doğal kaynakların sürdürülebilirliğinin kentsel planlama gündeminde yer alması, mega kent için su yönetimi ve havza alanlarının önemini artırmaktadır. Bu çalışmada, İstanbul'daki içme suyu havza alanları üzerindeki kentleşme baskısının mevcut durumu analiz edilerek yakın gelecek için bir tahmin yapılmakta ve mevcut arazi kullanım verileri ile mevcut yasal-idari koşullar birlikte incelenmektedir. Elde edilen bulgulara göre İstanbul’daki içme suyu havzaları içerisinde en büyük yapılaşma baskısının, Terkos üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Terkos havza alanı mutlak koruma alanında 1291, kısa mesafe koruma alanında 3635 adet yapı bulunmaktadır. Terkos'taki mutlak koruma alanındaki yapı stokunun tüm havza bölgelerindeki mutlak koruma alanındaki yapı stokuna oranı %31,28'dir. Terkos, hem kısa mesafeli hem de mutlak koruma alanı içinde en fazla yapı bulunan havza alanıdır. Mevcut duruma ek olarak, Kanal İstanbul gibi mega projeler ve yapılaşma trendleri, Terkos'taki yapı yoğunluğunun yakın zamanda artacağını göstermektedir. Su ekosistemlerin sürdürülebilirliği su havzalarına bağlıdır. Bu nedenle havzalar için entegre su kaynakları yönetimi planlarına ihtiyaç duyulmaktadır. Su kaynakları üzerinde yetki sahibi kurumlar arasında düzenlemelerin ve denetim mekanizmasının oluşturulması gerektiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aboelnour, M., Gitau, M. W., & Engel, B. A. (2019). Hydrologic response in an urban watershed as affected by climate and land-use change. Water, 11(8), 1603. https://doi.org/10.3390/w11081603
  2. Alberti, M. (1999). Urban Patterns and environmental performance: What do we know? Journal of Planning Education and Research, 19(2). https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0739456X9901900205
  3. Arnold Jr., C.A., Gibbons, C.J. (1996). Impervious surface coverage: the emergence of a key urban environmental indicator. Journal of the American Planning Association, 62(2), 243–258.
  4. Bajjali, W. (2018). Watershed Delineation. In W. Bajjali, ArcGIS for Environmental and Water Issues (pp. 235–245). Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-319-61158-7_14
  5. Baker, A. (2006). Land Use and Water Quality. In Encyclopedia of Hydrological Sciences. John Wiley & Sons, Ltd. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/0470848944.hsa195
  6. Baykal, B, Tanik B., A, Gonenc, I., E. (2000). Water quality in drinking water reservoirs of a megacity Istanbul. Environmental Management, 26(6), 607– 614.
  7. Canıberk, M., & Kiracı, A. C. (2014). Arazi kullanımının zamansal değişiminin tarihi ortofotolarla belirlenmesi (Elmalı Havzası Örneği). 5. Uzaktan algılama-CBS sempozyumu (UZAL-CBS 2014), 14-17 Ekim, İstanbul, Türkiye.
  8. Coşkun, H.G., Algancı, U. and Usta, G. (2008). Analysis of land use change and urbanization in the kucukcekmece water basin (Istanbul, Turkey) with temporal satellite data using remote sensing and GIS. Sensors. (8), 7213-7223. https://doi.org/10.3390/s8117213

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çevre Bilimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

25 Temmuz 2022

Kabul Tarihi

11 Ekim 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 4 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Akbulut Başar, A., & İmren Güzel, B. (2022). Kentleşme Baskısı Altında Havza Alanları: İstanbul İncelemesi. JENAS Journal of Environmental and Natural Studies, 4(3), 207-224. https://doi.org/10.53472/jenas.1148604

Cited By

JENAS | Journal of Environmental and Natural Studies