Savaş Alanları Turizminde Ziyaretçi Tercihleri ve Mekân Kullanım Özellikleri: Başkomutan Tarihi Milli Parkı Örneği

Öz

Başkomutanlık Tarihî Milli Parkı, Kocatepe ve Dumlupınar şehirlerinde, Kurtuluş Savaşı’nın son safhasını temsil eden Büyük Taarruz ve onun bir parçası olan Başkomutanlık Meydan Muharebesi dolayısıyla Türk toplumu için önemli bir yere sahip savaş alanlarıdır. Bu nedenle Kocatepe ve Dumlupınar savaş alanlarını, yalnızca tarihî bir alan veya olayın yaşandığı bir mekân değil, aynı zamanda önemli bir turizm potansiyeline sahip bir alan konumundadır. Bu çalışmada savaş alanları turizminde ziyaretçi tercihleri ve mekân kullanım özellikleri Başkomutan Tarihi Milli Parkı örnek alınarak araştırılmıştır. Araştırmada bilgi toplama tekniği olarak anket çalışmasından yararlanılmıştır. Başkomutan Tarihî Millî Parkı ziyaretçi sayılarına göre %95 güven düzeyinde ziyaretçilere uygulanması gereken örnek büyüklüğü 383 olarak belirlenmiştir. Anket çalışmaları 01.01.2023 ve 31.12.2023 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmada anket formları ile elde edilen verilerin değerlendirilmesinde kullanılacak testlerden hangisinin uygun olduğunu belirlemek amacıyla Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilk testleri ile normallik testi yapılmıştır. Veriler normal dağılımlı olmadığından, ziyaretçilerin tarihi milli parkı ziyaret etme profillerine göre tarihi milli parkın bölümlerinin arasında fark olup olmadığı tespit etmek için Mann Whitney U testinden ve anket sorularına verdikleri cevaplar arasında fark olup olmadığını belirlemek için ise Kruskal Wallis testinden yararlanılmıştır. Araştırmanın yapıldığı dönemde Başkomutan Tarihî Millî Parkı’na en çok %26.2 ile Afyon ilinden ziyaretçi gelmiştir. İkinci sırada %12.2 ile Kütahya, üçüncü sırada %10 ile Uşak ili yer almıştır. Gelen ziyaretçilerin daha çok okul turlarından, askeri personellerden, gezi gruplarından ve ailelerden oluştuğu görülmüştür. Ziyaretçilerin Başkomutan Tarihî Millî Parkı’nı kültürel ve tarihi açıdan önemli buldukları için tercih etmişlerdir. Mann Whitney U testi sonuçları; “Bu alana ne kadar uzaklıktan geldiniz?”, “Hangi araçları kullanarak bu alana ulaşımınızı sağladınız?”, “Bu alana ziyaretinizi yurt içinden mi yurt dışından gelerek mi yapıyorsunuz?”, “Bu alana daha önce ziyaret ettiniz mi?”, “Bu alanda yaşanılan tarihi savaşlar hakkında daha önceden bilginiz var mı?”, “Bu alana ziyaret şekliniz aşağıdakilerden hangisine uyar?” ve “Bu alana hangi mevsimlerde gelmek istersiniz?” sorularına verilen cevaplardan istatistiksel olarak anlamlı görüş farklılıklarının olduğunu ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

• Savaş alanları turizmi
• Ziyaretçi tercihleri
• Mekan Kullanım özellikleri
• Başkomutan Tarihi Milli Parkı
• Türkiye

Destekleyen Kurum

Bu makalede finansal destek alınmamıştır.

Etik Beyan

Çıkar Çatışması: Bu makalede yazarlar veya üçüncü kişilerle olası çıkar çatışmaları bulunmamaktadır. Etik Kurul İzni: Bu makalede etik kurul iznin belgesi alınmıştır.

Teşekkür

: Bu araştırma, Isparta uygulamalı Bilimler Üniversitesi (ISUBÜ), Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Orman Mühendisliği Anabilim Dalı’nda tamamlanan “SAVAŞ ALANLARI TURİZMİNDE ZİYARETÇİ TERCİHLERİ VE MEKÂN KULLANIM ÖZELLİKLERİ: BAŞKOMUTAN TARİHİ MİLLİ PARKI ÖRNEĞİ” adlı Yüksek Lisans tez çalışmasının bir bölümüdür. Bu çalışmayı yapmamızı sağlayan Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü’ne teşekkürlerimizi sunarız.

Visitor Preferences and Usage Characteristics in Battlefields Tourism: A Case Study of the Head Commander Historical National Park

Öz

Kocatepe and Dumlupınar (Historical Commander-in-Chief Historical National Park) are battlefields that have an important place for Turkish society, due to the Great Offensive, which represents the last phase of the War of Independence, and the Head Commander Historical National Park, which is a part of it. For this reason, Kocatepe and Dumlupınar battlefields are not only a historical site or a place where an event took place, but also an area with important tourism potential. In this study, visitor preferences and space usage characteristics in battlefield tourism were investigated by taking the Head Commander Historical National Park as an example. In the research, a survey was used as an information gathering technique. According to the number of visitors to the Head Commander Historical National Park, the amount of survey forms that should be applied to visitors at a 95% confidence level was calculated as 383 with the sample size formula. Survey studies were conducted between 01.01.2023 and 31.12.2023. In order to determine which of the tests to be used in the evaluation of the data obtained through the survey forms in the research was appropriate, normality tests were performed with Kolmogorov-Smirnov and Shapiro-Wilk tests. Since the data were not normally distributed, the Kruskal Wallis-H test, one of the non-parametric methods, was used. Most of the visitors to the Head Commander Historical National Park came from Afyon province with 26.2%. Kütahya ranked second with 12.2%, and Uşak ranked third with 10%. It was observed that the visitors were mostly school tours, military personnel, travel groups and families. Visitors stated that the Head Commander Historical National Park is culturally and historically important. The Mann Whitney U test results revealed that there were statistically significant differences in opinion in the answers to the questions; “How far did you come to this area?”, “Which vehicles did you use to reach this area?”, “Are you visiting this area from within the country or abroad?”, “Have you visited this area before?”, “Do you have any previous knowledge about the historical wars that took place in this area?”, “Which of the following would suit your visit to this area?” and “In which seasons would you like to visit this area?”.

Anahtar Kelimeler

• Battlefield tourism
• Visitor preferences
• Usage characteristics
• Head Commander Historical National Park
• Türkiye

Kaynakça

1. Alaaddinoğlu, F. & Aliağaoğlu, A. (2007). Savaş Alanları Turizmine Tipik Bir Örnek: Büyük Taarruz ve Başkomutan Tarihî Milli Parkı, Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 18 (2): 215-225.
2. Baş, T. (2005). Anket Nasıl Hazırlanır Uygulanır Değerlendirilir. Seçkin Yayıncılık, Ankara.
3. Başkomutan Tarihi Milli Park Broşürü (2023) https://afyon.ktb.gov.tr/TR-63495/baskomutan-tarihi-milli-parki.html Erişim Tarihi: 28 Nisan 2024
4. Daşdemir, İ. (2019). Bilimsel Araştırma Yöntemleri, Nobel Akademik Yayıncılık ve Danışmanlık Tic. Ltd. Şti., Yayın No: 1536, ISBN: 978-605-320-442-8, 210s., Ankara.
5. Erdönmez, C., Özden, S., Atmış, E., Akesen, A., Ekizoğlu & Kuvan, Y.(2010). Ormancılık Politikası. Özdoğan Matbaası, Ankara.
6. Gümüş, C., (2004). Ormancılık Politikası. KTÜ Matbaası, Trabzon.
7. Eryılmaz, A.Y. & Tolunay, A. (2015). Ormancılık Politikası. Fakülte Kitapevi, ISBN: 978–605–4324–65–1, Isparta.
8. Gülen, İ. & Bayraktaroğlu, H. (1981). Ekonomi Ders Kitabı. İ.Ü. Orman Fak. Yayın No: 304, İstanbul.

9. Kuyucuklu, N. (1985). Türkiye İktisadı. Okan Yayınları, İstanbul.
10. MPGM 5. Bölge Müdürlüğü, (2023). Başkomutan Tarihi Milli Parkı Ziyaretçi Kayıtları, Afyonkarahisar.
11. Orhunbilge, N. (2010). Çok Değişkenli İstatistik Yöntemler. İ.Ü. İşletme Fakültesi Yayın No:286, İstanbul Üniversitesi Yayın No: 4942, İstanbul.
12. Toskay, T. (1978). Turizm, Turizm Olayına Genel Yaklaşım. İ.Ü. İktisat Fakültesi Yayın No: 2534/282, İstanbul.