KKTC’de Çevresel Sorunların Yönetimi ve Örgütlenme

Öz

İnsanlık var olduğundan bu yana çevre sorunları ve bu sorunlara çözüm arayışları var olmuştur. Çevre sorunları insanlığı tehdit eder noktaya gelince konu ile ilgili farkındalık ve buna bağlı olarak da yönetme gereksinimi ortaya çıkmıştır. Çevre sorunları arttıkça, çevresel sorunların yönetimi daha da zorlaşmış, sorunların çözümü için farklı yönetim modelleri arayışları zorunlu hale gelmiştir. İnsan ve çevre ilişkisi birbirinden ayrı düşünülemez. Bu çalışmada Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ndeki (KKTC) çevre sorunlarını çözebilmek için uygulanan yönetim ve örgütlenme incelenmektedir. KKTC sosyal, siyasal, ekonomik ve kültürel olarak bazı yönleri ile diğer ülkelerden farklılık göstermektedir. Bu farklılıkların çevre yönetimine etkileri de bu kapsamda incelenmektedir. Araştırmada yöntem olarak doküman analizi kullanılmıştır. Tüm dünyada çevre sorunlarına bir çözüm arayışı sürerken uluslararası alanda tanınmayan bir ülkenin çevre yönetimi ve örgütlenmesi oldukça önemlidir. Sonuç olarak uluslararası alanda tanınmayan ve sanayi faaliyetlerinin temel ekonomik kaynak olmadığı, turizm ve yükseköğrenim alanın ana ekonomik kaynak olarak gösterildiği KKTC’deki çevre sorunlarının en asgari düzeyde olması beklenmektedir. Fakat KKTC’nin halen gelişmekte olan bir ülke konumunda olması nedeniyle, ekonomi ve çevre arasındaki dengenin bazı noktalarda tam olarak sağlanamadığı gözlemlenmektedir. Her ne kadar çevre için örgütlenme var olsa da, ülkedeki nüfus konusundaki belirsizlik, planlama konusundaki eksiklikler de göz önüne alındığı zaman, KKTC çevre politikalarının gelişebilmesi için birçok atılması gereken adım olduğu ortaya çıkmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Çevre
• Çevre Sorunları
• KKTC
• Çevre Yönetimi
• Örgütlenme

Administration of Environmental Problems and Organization in TRNC

Öz

Since the existence of humanity, there have been environmental problems and the search for solutions to these problems. When environmental problems have become a threat to humanity, awareness of the issue and the need to manage it have emerged. As environmental problems have increased, the administration of environmental problems has become more difficult, and the search for different management models has become mandatory for the solution of problems. The relationship between human and environment cannot be considered separately from each other. This study examines the administration and organization applied to solve environmental problems in the Turkish Republic of Northern Cyprus (TRNC). TRNC differs from other countries in social, political, economic and cultural aspects. The effects of these differences on environmental management are also examined in this context. Document analysis was used as a method in the research. While the search for a solution to environmental problems continues all over the world, the environmental administration and organization of an internationally unrecognized country is very important. As a result, it is expected that the environmental problems in the TRNC, which is not recognized internationally and where industrial activities are not the main economic resource and tourism and higher education are shown as the main economic resources, will be at the minimum level. However, since the TRNC is still a developing country, it is observed that the balance between the economy and the environment is not fully achieved at some points. Although there are organizations for the environment, when the uncertainty about the population in the country and the deficiencies in planning are taken into consideration, it becomes clear that there are many steps that need to be taken for the development of TRNC environmental policies.

Anahtar Kelimeler

• Environment
• Environmental Problems
• TRNC
• Environmental Administration
• Organization

Kaynakça

1. Algan, Nesrin (2008), “İklim Etiği”, Mülkiye, Cilt:XXXII, Sayı: 259, ss.191-204. Ankara.
2. Keleş, Ruşen (1998), Kentbilim Terimleri Sözlüğü, İmge Kitabevi, Ankara.
3. Keleş, Ruşen (2013), 100 Soruda Çevre, Çevre Sorunları ve Çevre Politikası, Yakın Kitabevi, İzmir.
4. Keleş, Ruşen, Hamamcı, Can (2005), Çevre Politikası, 5. Baskı, İmge Kitabevi, Ankara.
5. Keleş, Ruşen, Hamamcı, Can, Çoban, Aykut, Çevre Politikası, 8. Baskı, İmge Kitabevi, Ankara.
6. Mengi, Ayşegül, Algan, Nesrin (2003), Küreselleşme ve Yerelleşme Çağında Bölgesel Sürdürülebilir Gelişme, AB ve Türkiye Örneği, Siyasal Kitabevi, Ankara.
7. Mengi, Ayşegül, (2016), “2000’li Yıllarda Türkiye’de Kentsel ve Çevresel Politikalara İlişkin Sorunlar”, İnsan, Çevre, Toplum (Yayına Hazırlayan: Ruşen Keleş), 3.Baskı, İmge Kitabevi, Ankara. ss. 373-398.
8. Mengi, A. and İşçioğlu, D. (2024) “Contesting Mining Activities in Turkey: The Case of Artvin Cerattepe”, Sustainable and Equitable Land Management, Legal Framework, Assessment, Planning Tools (Editors:Vida Maliene, Reinfried Mansberger, Jenny Paulsson, Tine Köhler, Walter Seher). European Academy of Land Use and Development. (https://vdf.ch/ebooks/bauwesen-1888256285/sustainable-and-equitable-land-management-e-book.html )

9. Keskinok, Çağatay (2016), “Azgelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkeler ve Çevre Sorunları”, İnsan, Çevre, Toplum (Yayına Hazırlayan: Ruşen Keleş), 3.Baskı, İmge Kitabevi, Ankara. ss. 283-294.
10. KKTC Anayasası, https://www.mahkemeler.net/archives/ova_doc/kuzey-kibris-turk-cumhuriyeti-anayasasi (Erişim Tarihi: 16.09.2024).
11. KKTC Çevre Yasası (18/2012), https://mevzuat.mahkemeler.net/MEVZUAT/Yasa/index (Erişim Tarihi: 16.09.2024).
12. KKTC 10/1989 sayılı Çevre Koruma Dairesi (Kuruluş, Görev Ve Çalışma Esasları) Yasası, https://mevzuat.mahkemeler.net/MEVZUAT/Yasa/index (Erişim Tarihi: 16.09.2024).
13. KKTC 51/1995 sayılı Belediyeler Yasası, https://mevzuat.mahkemeler.net/MEVZUAT/Yasa/index (Erişim Tarihi: 16.10.2024).
14. KKTC Başbakan Yardımcılığı, Turizm, Kültür, Gençlik Ve Çevre Bakanlığı Resmi Web Sayfası, (http://turizm.gov.ct.tr/ ). (Erişim Tarihi: 16.09.2024).
15. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti İstatistik Kurumu, 2022 (https://stat.gov.ct.tr/Portals/39/NufusDemo1.pdf?ver=2022-10-25-112053-353 ) Erişim Tarihi: 26.09.2024
16. Çevre Koruma Dairesi Resmi Web Sayfası, (https://cevrekorumadairesi.org/). (Erişim Tarihi: 16.09.2024).
17. Yılmaz, Meltem (2016), “Lefke CMC Maden İşletmesinin Çevreye Etkisi”, Akdeniz’de Çevresel Güvenlik, (Editörler: Nesrin Algan, Deniz İşçioğlu), İmaj Yayınevi, Ankara. ss. 358-367.