Rumeli ve Kafkasya’dan Atranos’a Göçler ve Göçmenlerin İskânı (1895-1910)

Celil Bozkurt

Rumeli ve Kafkasya’dan Atranos’a Göçler ve Göçmenlerin İskânı (1895-1910)

Öz

19. Yüzyılda büyük toprak kayıplarına uğrayan Osmanlı Devleti, zamanla yoğun bir göç dalgasına maruz kaldı. Balkanlar ve Kafkasya’da yabancı topraklarda kalan Osmanlı’nın eski tebaası, Anadolu topraklarına göç etmeye başladı. Anadolu’da göçmenlerin en çok iskan edildiği vilayetlerden birisi de Hüdavendigar Vilayetiydi. Vilayete bağlı Bursa Sancağı’nın Atranos kazası; Avrupa, Rumeli ve Kafkaslardan gelen çeşitli göçmenlerin iskân edildiği bir bölge oldu. Bölge, Bosna Hersek, Bulgaristan, Batum ve Kazan’dan gelen göçmenlere ev sahipliği yaptı. Atranos’ta kurulan Muhacirin Komisyonları, göçmenlerin iskân edilmesinde ve ihtiyaçlarının karşılanmasında önemli roller üstlendi. Atranos’a gelen göçmenler, zaman zaman yer değiştirse de bölgedeki varlıklarını günümüze kadar devam ettirdi. Bu makale, 1878 tarihli Berlin Antlaşması’ndan sonra Osmanlı Devletinden kopan Balkanlar ve Kafkasya’daki bazı Türk-Müslüman halkın Atranos kazasına olan göçlerini incelemektedir. Araştırma, büyük oranda Osmanlı arşiv belgelerine dayanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA)
Sadâret Mektubi Kalemi (A}MKT)
BOA. A}MKT. 526/24.BOA. A}MKT. 522/2.
Sadaret Muhasebe (A}MHM)
BOA. A}MHM. 523/29.
BOA. A}MHM. 521/26.
Bâb-ı Âlî Evrak Odası (BEO)
BOA. BEO. 449/33641.

BOA. BEO. 623/46657.
BOA. BEO. 660/49459
BOA. BEO. 691/51781.
BOA. BEO. 759/56889.
BOA.BEO. 999/74857.
BOA. BEO. 3805/285313.
İdarî Kısım (DH.İD)
BOA. DH. İD. 97/2.
İrade Dahiliye (İ.DH)
BOA. İ. DH. 1324/39.
BOA. İ.DH. 1412-31.
BOA. İ.DH.1483/34.
BOA. İ.DH. 1088/85335.
Dahiliye Nezâreti Mektubî Kalemi (DH.MKT)
BOA. DH. MKT. 261/9.
BOA. DH. MKT. 354/11.
BOA. DH. MKT. 384/50
BOA. DH. MKT. 436/6.
BOA. DH. MKT. 1903/27.
BOA. DH. MKT. 1884/94.
BOA. DH. MKT. 428/11.
BOA. İDH.1483/34.
Tedrisât-ı İbtidâiye Kalemi (MF.İBT)
BOA. MF. İBT. 471/21.
Meclis-i Vükelâ Mazbataları (MV)
BOA. MV. 80/112.
Şûrâ-yı Devlet (ŞD)
BOA. ŞD.442/9.
BOA. ŞD. 1562/20.
BOA. ŞD. 1563/12.
Yıldız Mütenevvi Maruzat Evrakı (Y.MTV)
BOA. Y.MTV. 290/61.
Dündar, F. (2018). İttihat ve Terakki’nin Müslümanları İskân Politikası (1913-1918), İletişim Yayınları, 7. Baskı, İstanbul.
Gündüz, T. A. (2012)Bosna Boşnakların Osmanlı Topraklarına Göçü 1879-1912, Yeditepe Yayınevi, İstanbul.
İpek, N.(1997).Kafkaslardaki Nüfus Hareketleri, Türkiyat Mecmuası, Cilt 20, s.273-313.
İpek, N.(1999).Rumeli’den Anadolu’ya Türk Göçleri, Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2. Baskı, Ankara.
Kaplanoğlu, R. & Kaplanoğlu, O. (2014)Bursa’nın Göç Tarihi,Nilüfer Belediyesi, Bursa.
Karpat, K.(2010).Osmanlı’dan Günümüze Etnik Yapılanma ve Göçler, Timaş Yayınları, İstanbul 2010.
Kallek, C.(2002)“Kile”, İslam Ansiklopedisi, Ankara 2002, Cilt 25, s.568-571.
Orat, J.A.,Arslan, N.O. &Tanrıverdi, M.(2011).Osmanlı’dan Cumhuriyete Kafkas Göçleri, Kars.
Servet-i Fünun. (1896). No:287, Cilt: 12, 11 Eylül.
Seyhan, Ş. (2014).Kırım’dan Bursa’ya Göç Eden Muhacirler ve Yerleşme Problemleri (1853-1914), (Yayımlanmamış Yüksek Lisan Tezi), Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, İstanbul.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Celil Bozkurt ^* Bu kişi benim
0000-0001-6103-1642
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

8 Nisan 2021

Kabul Tarihi

25 Temmuz 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 1 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA29WY59PK

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Bozkurt, C. (2021). Rumeli ve Kafkasya’dan Atranos’a Göçler ve Göçmenlerin İskânı (1895-1910). Journal of Economics and Political Sciences(Türkiye), 1(1), 1-12. https://izlik.org/JA29WY59PK

AMA

1.Bozkurt C. Rumeli ve Kafkasya’dan Atranos’a Göçler ve Göçmenlerin İskânı (1895-1910). JEP. 2021;1(1):1-12. https://izlik.org/JA29WY59PK

Chicago

Bozkurt, Celil. 2021. “Rumeli ve Kafkasya’dan Atranos’a Göçler ve Göçmenlerin İskânı (1895-1910)”. Journal of Economics and Political Sciences(Türkiye) 1 (1): 1-12. https://izlik.org/JA29WY59PK.

EndNote

Bozkurt C (01 Aralık 2021) Rumeli ve Kafkasya’dan Atranos’a Göçler ve Göçmenlerin İskânı (1895-1910). Journal of Economics and Political Sciences(Türkiye) 1 1 1–12.

IEEE

[1]C. Bozkurt, “Rumeli ve Kafkasya’dan Atranos’a Göçler ve Göçmenlerin İskânı (1895-1910)”, JEP, c. 1, sy 1, ss. 1–12, Ara. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA29WY59PK

ISNAD

Bozkurt, Celil. “Rumeli ve Kafkasya’dan Atranos’a Göçler ve Göçmenlerin İskânı (1895-1910)”. Journal of Economics and Political Sciences(Türkiye) 1/1 (01 Aralık 2021): 1-12. https://izlik.org/JA29WY59PK.

JAMA

1.Bozkurt C. Rumeli ve Kafkasya’dan Atranos’a Göçler ve Göçmenlerin İskânı (1895-1910). JEP. 2021;1:1–12.

MLA

Bozkurt, Celil. “Rumeli ve Kafkasya’dan Atranos’a Göçler ve Göçmenlerin İskânı (1895-1910)”. Journal of Economics and Political Sciences(Türkiye), c. 1, sy 1, Aralık 2021, ss. 1-12, https://izlik.org/JA29WY59PK.

Vancouver

1.Celil Bozkurt. Rumeli ve Kafkasya’dan Atranos’a Göçler ve Göçmenlerin İskânı (1895-1910). JEP [Internet]. 01 Aralık 2021;1(1):1-12. Erişim adresi: https://izlik.org/JA29WY59PK