İbn Haldun’un Umranında Çiftçilik Sanatı ve Neo-Liberal Düzende Dönüşen Tarım Politikaları

Mukaddime’nin 1375’te işaret ettiği meseleler ile modern düzende karşılaşılan problemlerin dinamikleri arasındaki benzerlik İbn Haldun’un olayları çözümleme biçiminin günümüzdeki popülerliğini açıklayıcı niteliktedir. Muhtevası gereği önemini hiç yitirmeyen ‘gıda’ ve alt başlıkları da bahsi geçen karşılaştırmanın örneklendirilerek izah edilebileceği en kritik meselelerdendir. Bu bağlamda, tarım politikaları ve gıdanın sürdürülebilirliği üzerine fikir yürütmek maksadıyla yola çıkan bu çalışmanın amacı; İbn Haldun’un tespitleri ile güncel analizleri karşılaştırmaktır. Bunu yaparken, tıpkı Mukaddime’nin kendi metodolojisinde olduğu gibi, konu öncelikle çeşitli sınıflandırmalara tabi tutulacak; mevcut tanım ve kabuller incelenecek, ‘iktisadi coğrafya’, ‘israf’, ‘gıda güvenliği’ gibi kavramların içeriği mercek altına alınacaktır. Sonrasında, neo-liberalizm sarkacındaki tarım politikalarının geldiği nokta, İbn Haldun’un umranındaki tutum ışığında değerlendirmeye alınacak; ‘semasının tek yıldızı’ olarak anılan düşünürün serbest iktisat anlayışında çiftçiye ve devlete biçtiği rol incelenecektir. Böylelikle, İbn Haldun’un zirai meseleler hakkındaki görüşlerinin detaylı bir değerlendirmesi, kendi icadı olan umran biliminin metodolojisi aracılığıyla sunulacak; ortaya koyulan bakış açısı günümüz meselelerini anlamak üzere incelemeye alınacak; çiftçilik sanatını merkeze alan fikirlerinin ilerleyen çalışmalar için bir yol haritası olması hedeflenecektir.