Samsun İli Yağış Ve Sıcaklık Verilerinin Şen Yenilikçi Trend Yöntemi İle Trend Analizi
Öz
Sıcaklık ve yağış, bir bölgenin iklimini belirlemede kullanılan en önemli iki meteorolojik değişkendir. İklim değişikliği ve değişkenliği çalışmalarında en çok incelenen değişkenler de yine yağış ve sıcaklıktır. Samsun ili, Karadeniz bölgesinin en kalabalık ilidir. Bu çalışmada, Samsun ili için, günlük ortalama sıcaklık ve günlük toplam yağış değerlerinin yıllık ve mevsimlik trendi, Şen Yenilikçi Trend Analizi aracılığı ile incelenmiştir. 17030 nolu Samsun Bölge istasyonuna ait veriler, Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nden temin edilmiş olup, veriler 01.01.1990 ile 31.12.2019 arasındaki döneme aittir. Yıllık ortalama sıcaklık değerleri, düşük orta ve yüksek değerler için monotonik artan trende sahiptir. Her üç alt grup için de trendin büyüklüğü nerede ise aynıdır. Sadece en yüksek değere yakın olan değerin trend büyüklüğü diğerlerinden biraz fazladır. Mevsimlerin ortalama sıcaklık değerleri incelendiğinde ise, kış mevsimindeki tek bir nokta hariç bütün noktalar artan trend bölgesindedir. Trendin alt gruplardaki davranışı, her mevsim için farklı olup, trendin en şiddetli olduğu mevsim yaz mevsimidir. Toplam yağış verilerinin ise daha karmaşık bir yapıya sahip olduğu bulunmuştur. Yıllık toplam yağış verileri düşük değerler için azalan trend ile başlamış sonra artan trende geçmiştir. Orta değerler nerede ise monotonik artan trende sahiptir. Yüksek değerlerde ise, en yüksek değerlere sahip iki nokta artan trende sahip olup, trendin büyüklüğü fazladır. Mevsimlik toplam yağışlardaki trend davranışı daha karışıktır. Düşük ve orta değerlerde azalan ve artan trendler görülürken, yüksek değerlerde yaz mevsimi hariç belirgin bir artan trend gözlemlenmektedir. Hatta kış mevsiminde, monotonik olmayan bir artan trend söz konusudur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- [1] Mann, H. B. (1945). Non-Parametric tests against trend. Econometrica, 13, 245-259.
- [2] Şen, Z. (2012). Innovative trend analysis methodology. Journal of Hydrological Engineering, 17 (9), 1042-1046.
- [3] Şimşek, O., Gümüş, V., Soydan, N. G., Yenigün, K., Kavşut, M. E. ve Topçu, E. (2013). Hatay ilinde bazı meteorolojik verilerin gidiş analizi. SDU International Journal of Technological Science, 5(2), 132-144.
- [4] Efe, B., Lupo, A. R., ve Deniz. A. (2019). The relationship between atmospheric blocking and precipitation changes in Turkey between 1977 – 2016. Theoretical and Applied Climatology, 138(3), 1573-1590.
- [5] Efe, B., Lupo, A. R., Sezen, I. ve Deniz. A. (2020). The relationship between atmospheric blocking and temperature anomalies in Turkey between 1977 – 2016. International Journal of Climatology, 40(2), 1022-1037.
- [6] Efe, B., Lupo, A. R., ve Deniz. A. (2020). Extreme temperatures linked to the atmospheric blocking events in Turkey between 1977 – 2016. Natural Hazards. doi: https:/10.1007/s11069-020-04252-w.
- [7] Şen, Z. ve Öztopal, A. (2001). Genetic algorithms for the classification and prediction of precipitation occurrence. Hydrological Sciences Journal, 46(2), 255-267, doi: 10.1080/02626660109492820
- [8] Özdemir, E.T., Kolay, O. ve Yetemen, O. (2019). Yomra (Trabzon) kırsalında 31 ağustos 2017’de meydana gelen dolu yağışının incelenmesi. Anadolu Çev. ve Hay. Dergisi, 4(2), 243-250.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2022
Gönderilme Tarihi
3 Eylül 2020
Kabul Tarihi
15 Nisan 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 34 Sayı: 2
APA
Bayraktar, E., & Efe, B. (2022). Samsun İli Yağış Ve Sıcaklık Verilerinin Şen Yenilikçi Trend Yöntemi İle Trend Analizi. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences, 34(2), 190-197. https://doi.org/10.7240/jeps.789904
AMA
1.Bayraktar E, Efe B. Samsun İli Yağış Ve Sıcaklık Verilerinin Şen Yenilikçi Trend Yöntemi İle Trend Analizi. JEPS. 2022;34(2):190-197. doi:10.7240/jeps.789904
Chicago
Bayraktar, Eray, ve Bahtiyar Efe. 2022. “Samsun İli Yağış Ve Sıcaklık Verilerinin Şen Yenilikçi Trend Yöntemi İle Trend Analizi”. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences 34 (2): 190-97. https://doi.org/10.7240/jeps.789904.
EndNote
Bayraktar E, Efe B (01 Haziran 2022) Samsun İli Yağış Ve Sıcaklık Verilerinin Şen Yenilikçi Trend Yöntemi İle Trend Analizi. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences 34 2 190–197.
IEEE
[1]E. Bayraktar ve B. Efe, “Samsun İli Yağış Ve Sıcaklık Verilerinin Şen Yenilikçi Trend Yöntemi İle Trend Analizi”, JEPS, c. 34, sy 2, ss. 190–197, Haz. 2022, doi: 10.7240/jeps.789904.
ISNAD
Bayraktar, Eray - Efe, Bahtiyar. “Samsun İli Yağış Ve Sıcaklık Verilerinin Şen Yenilikçi Trend Yöntemi İle Trend Analizi”. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences 34/2 (01 Haziran 2022): 190-197. https://doi.org/10.7240/jeps.789904.
JAMA
1.Bayraktar E, Efe B. Samsun İli Yağış Ve Sıcaklık Verilerinin Şen Yenilikçi Trend Yöntemi İle Trend Analizi. JEPS. 2022;34:190–197.
MLA
Bayraktar, Eray, ve Bahtiyar Efe. “Samsun İli Yağış Ve Sıcaklık Verilerinin Şen Yenilikçi Trend Yöntemi İle Trend Analizi”. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences, c. 34, sy 2, Haziran 2022, ss. 190-7, doi:10.7240/jeps.789904.
Vancouver
1.Eray Bayraktar, Bahtiyar Efe. Samsun İli Yağış Ve Sıcaklık Verilerinin Şen Yenilikçi Trend Yöntemi İle Trend Analizi. JEPS. 01 Haziran 2022;34(2):190-7. doi:10.7240/jeps.789904