Review Article

Gıda kaybı ve israfında güncel durum ve azaltma stratejileri

Volume: 11 Number: 2 March 28, 2025
EN TR

Gıda kaybı ve israfında güncel durum ve azaltma stratejileri

Abstract

Küresel nüfusun 2050 yılına kadar 10 milyarı aşması öngörülmektedir. Bu hızlı büyüme, özellikle gıda kaybı ve israfının artmasıyla birlikte, yeterli gıdanın sağlanması konusundaki endişeleri artırmıştır. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (Food and Agriculture Organization of the United Nations, FAO), 2022 yılında dünya genelinde toplam 1,05 milyar ton gıda israf edildiğini ve bunun kişi başı 132 kilograma denk geldiğini belirtmiştir. Kırsal bölgeler başta olmak üzere 2,4 milyar insanın yeterli, güvenli ve besleyici gıdaya erişimi olmadığı belirtilmektedir. Gıda kaybı ve israfı, şehirleşme, küreselleşme ve değişen tüketim alışkanlıkları gibi çeşitli faktörler nedeniyle gıda tedarik zincirinin her aşamasında meydana gelmektedir. Gıda kaybını ve israfını azaltmak, gıda güvencesizliğini önemli ölçüde azaltabilir ve çevresel sürdürülebilirliği iyileştirebilir. Türkiye’de ve dünyada gıda kaybını ve israfını önlememeye yönelik yürütülen uygulamalar arasında sürdürülebilir gıda sistemleri stratejileri, teknolojik yenilikler ve politika faaliyetleri yer almaktadır. Gıda kaybı ve israfının azaltılması, gıda güvenliğini artırmaya, çevresel etkileri azaltmaya ve küresel sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmaya katkı sağlamaktadır. Bu derlemenin amacı dünyada ve Türkiye'de gıda israfı ve kaybının durumunu ve olası önleme stratejilerini özetlemektir.

Keywords

Ethical Statement

This study is not subject to ethical approval due to its research nature

References

  1. Aschemann-Witzel, J., De Hooge, I., Amani, P., Bech-Larsen, T., & Oostindjer, M. (2015). Consumer-related food waste: Causes and potential for action. Sustainability, 7(6), 6457–6477. https://doi.org/10.3390/su7066457
  2. Avrupa Komisyonu (2023). Assessing the economic, social and environmental impacts of food waste reduction targets – a model-based analysis. European Commission. https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/2f992667-1953-11ee-806b-01aa75ed71a1/language-en (Erişim tarihi 20.03.2025)
  3. Brennan, A., & Browne, S. (2021). Food waste and nutrition quality in the context of public health: A scoping review. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(10), 5379. https://doi.org/10.3390/ijerph18105379
  4. Cederberg, C., & Sonesson, U. (2011). Global food losses and food waste: extent, causes and prevention; study conducted for the International Congress Save Food! at Interpack 2011, [16-17 May], Düsseldorf, Germany. (J. Gustavsson,Ed.). Presented at the International Congress Save Food!, Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations.
  5. Chalak, A., Abou-Daher, C., Chaaban, J., & Abiad, M.G. (2016). The global economic and regulatory determinants of household food waste generation: A cross-country analysis. Waste Management, 48, 418–422. https://doi.org/10.1016/j.wasman.2015.11.040
  6. De Almeida Oroski, F., & Da Silva, J.M. (2023). Understanding food waste-reducing platforms: A mini-review. Waste Management & Research. The Journal for a Sustainable Circular Economy, 41(4), 816–827. https://doi.org/10.1177/0734242X221135248
  7. EU FUSIONS (2016). About FUSIONS. http://www.eu-fusions.org/index.php/about-fusions (Erişim tarihi 09.10.2024)
  8. European Commission (2020). Farm to Fork Strategy; For a fair, healthy and environmentally-friendly food system. https://food.ec.europa.eu/horizontal-topics/farm-fork-strategy_en#F2F-Publications (Erişim tarihi 09.10.2024)

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Public Health Nutrition

Journal Section

Review Article

Early Pub Date

March 22, 2025

Publication Date

March 28, 2025

Submission Date

November 2, 2024

Acceptance Date

January 7, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 11 Number: 2

APA
Kip, M., Serçe Sarıtaş, M. K., Kaldırım, B., & Aytekin Şahin, G. (2025). Gıda kaybı ve israfında güncel durum ve azaltma stratejileri. Food and Health, 11(2), 186-196. https://doi.org/10.3153/FH25015
AMA
1.Kip M, Serçe Sarıtaş MK, Kaldırım B, Aytekin Şahin G. Gıda kaybı ve israfında güncel durum ve azaltma stratejileri. Food Health. 2025;11(2):186-196. doi:10.3153/FH25015
Chicago
Kip, Merve, Mümine Kübra Serçe Sarıtaş, Beyza Kaldırım, and Gizem Aytekin Şahin. 2025. “Gıda Kaybı Ve Israfında Güncel Durum Ve Azaltma Stratejileri”. Food and Health 11 (2): 186-96. https://doi.org/10.3153/FH25015.
EndNote
Kip M, Serçe Sarıtaş MK, Kaldırım B, Aytekin Şahin G (March 1, 2025) Gıda kaybı ve israfında güncel durum ve azaltma stratejileri. Food and Health 11 2 186–196.
IEEE
[1]M. Kip, M. K. Serçe Sarıtaş, B. Kaldırım, and G. Aytekin Şahin, “Gıda kaybı ve israfında güncel durum ve azaltma stratejileri”, Food Health, vol. 11, no. 2, pp. 186–196, Mar. 2025, doi: 10.3153/FH25015.
ISNAD
Kip, Merve - Serçe Sarıtaş, Mümine Kübra - Kaldırım, Beyza - Aytekin Şahin, Gizem. “Gıda Kaybı Ve Israfında Güncel Durum Ve Azaltma Stratejileri”. Food and Health 11/2 (March 1, 2025): 186-196. https://doi.org/10.3153/FH25015.
JAMA
1.Kip M, Serçe Sarıtaş MK, Kaldırım B, Aytekin Şahin G. Gıda kaybı ve israfında güncel durum ve azaltma stratejileri. Food Health. 2025;11:186–196.
MLA
Kip, Merve, et al. “Gıda Kaybı Ve Israfında Güncel Durum Ve Azaltma Stratejileri”. Food and Health, vol. 11, no. 2, Mar. 2025, pp. 186-9, doi:10.3153/FH25015.
Vancouver
1.Merve Kip, Mümine Kübra Serçe Sarıtaş, Beyza Kaldırım, Gizem Aytekin Şahin. Gıda kaybı ve israfında güncel durum ve azaltma stratejileri. Food Health. 2025 Mar. 1;11(2):186-9. doi:10.3153/FH25015

16339
 

Journal is licensed under a

CreativeCommons Attribtion-ShareAlike 4.0 International Licence  14627 1331027042

Diamond Open Access refers to a scholarly publication model in which journals and platforms do not charge fees to either authors or readers.

Open Access Statement:

This is an open access journal which means that all content is freely available without charge to the user or his/her institution. Users are allowed to read, download, copy, distribute, print, search, or link to the full texts of the articles, or use them for any other lawful purpose, without asking prior permission from the publisher or the author. This is in accordance with the BOAI definition of open access.

Archiving Policy:

27222
 

Archiving is done according to ULAKBİM "DergiPark" publication policy (LOCKSS).