Research Article

Farklı düzeyde kardiyovasküler hastalık risklere sahip sağlıklı bireylerin sosyodemografik özellikler, beslenme alışkanlıkları ve besin ögesi alımı bakımından incelenmesi

Volume: 12 Number: 1 December 19, 2025
TR EN

Farklı düzeyde kardiyovasküler hastalık risklere sahip sağlıklı bireylerin sosyodemografik özellikler, beslenme alışkanlıkları ve besin ögesi alımı bakımından incelenmesi

Öz

Bu çalışma, farklı kardiyovasküler hastalık (KVH) risklere sahip sağlıklı bireylerin sosyodemografik özelliklerini, beslenme alışkanlıkları ve besin alımlarının yeterliliğini incelemeyi amaçlamaktadır. Aterosklerotik Kardiyovasküler Hastalık (ASCVD) ve Sistemik Koroner Risk Değerlendirmesi (SCORE) sistemleri kullanılarak KVH riski belirlenmiş olup besin ögesi gereksinimlerinin karşılanma düzeyi ise besin tüketim kaydı ile değerlendirilmiştir. Kadınların ve daha yüksek eğitim ve gelir düzeyine sahip bireylerin SCORE ve ASCVD skorları daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Şekerli besinleri/tatlıları sık tüketmeyenler ASCVD ve SCORE sınıflamasında daha düşük KVH riski sınıfında daha fazla dağılım göstermiştir (p<0,05). Düşük risk grubunda olanların yüksek risk grubunda olanlara göre daha sık zeytinyağı kullandığı saptanmış (p<0,05) olup yağlı besinler ve kızartmaları sık tüketmeyen bireylerin, sık tüketenlere kıyasla düşük ila orta risk sınıfta daha fazla dağılım gösterdiği görülmüştür (p<0,05). SCORE sınıflaması yüksek olan bireylerin düşük ve orta düzeydekilere kıyasla karbonhidrat, sodyum, demir, fosfor, folat ve B12 vitamini gereksinimlerini karşılama oranlarının daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05). ASCVD yüksek sınıfında yer alanların düşük sınıfta yer alanlara kıyasla demir ve karbonhidrat gereksinimlerini karşılama yüzdesinin daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Sonuç olarak erkek cinsiyetinde olan, düşük eğitim seviyesi ve sosyoekonomik düzeye sahip olan, daha sık şekerli ve yağlı besinleri tüketen ve daha az zeytinyağı tüketen bireylerin daha yüksek KVH riskine sahip olduğu bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

Ethical Statement

The study was approved by the Istanbul Medipol University Non-Interventional Clinical Research Ethics Committee with the decision dated 11/05/2022 and numbered 431.

References

  1. 2019 ACC/AHA (2020). Guideline on the primary prevention of cardiovascular disease: Executive summary: A report of the american college of cardiology/american heart association task force on clinical practice guidelines. Circulation, 141(16), e773. https://doi.org/10.1161/CIR.0000000000000770
  2. Arıkan, S., & Bardak Perçinci, N. (2021). Karbonhidratların kronik hastalıklarla ilişkisi ve tıbbi beslenme tedavisindeki rolü. Türkiye Sağlık Araştırmaları Dergisi, 2(2), 36-50.
  3. Arnett, D.K., Blumenthal, R.S., Albert, M.A., Buroker, A. B., Goldberger, Z.D., Hahn, E.J., ... & Ziaeian, B. (2019). 2019 ACC/AHA guideline on the primary prevention of cardiovascular disease: A report of the American College of Cardiology/American Heart Association task force on clinical practice guidelines. Journal of the American College of Cardiology, 74(10), e177-e232. https://doi.org/10.1016/j.jacc.2019.03.010
  4. Bakırhan, H., & Irgat, S.İ. (2023). Dietary Patterns and cardiovascular risk: Are the mediterranean diet, the heart-healthy diet, and phytochemicals associated with lower cardiovascular risks?. Iranian Journal of Public Health, 52(12), 2611.
  5. Barua, L., Akhter, T., Bhuiyan, R., Sathi, H.A., Banik, P.C., Faruque, M., ... & Islam, S. M.S. (2025). Association of cardiovascular disease risk factors with estimated dietary salt consumption in Bangladeshi Adults: A nationally representative cross‐sectional study. The Journal of Clinical Hypertension, 27(1), e14966. https://doi.org/10.1111/jch.14966
  6. Dashty, M. (2013). A quick look at biochemistry: Carbohydrate metabolism. Clinical biochemistry, 46(15), 1339–1352. https://doi.org/10.1016/j.clinbiochem.2013.04.027
  7. Dietary Reference Intake (DRIs) (2023). https://nap.nationalacademies.org/collection/57/dietary-reference-intakes (accessed: 12.05.2023).
  8. DiNicolantonio, J.J., Lucan, S.C., & O’Keefe, J.H. (2016). The evidence for saturated fat and for sugar related to coronary heart disease. Progress in Cardiovascular Diseases, 58(5), 464–472. https://doi.org/10.1016/j.pcad.2015.11.006

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Food Nutritional Balance , Public Health Nutrition , Clinical Nutrition , Nutrition and Dietetics (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

December 19, 2025

Publication Date

December 19, 2025

Submission Date

April 15, 2025

Acceptance Date

July 25, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 12 Number: 1

APA
Şimşek, M., & Bakırhan, H. (2026). Farklı düzeyde kardiyovasküler hastalık risklere sahip sağlıklı bireylerin sosyodemografik özellikler, beslenme alışkanlıkları ve besin ögesi alımı bakımından incelenmesi. Food and Health, 12(1), 15-30. https://doi.org/10.3153/FH26002

16339

Journal is licensed under a

CreativeCommons Attribtion-ShareAlike 4.0 International Licence  14627 1331027042
Diamond Open Access refers to a scholarly publication model in which journals and platforms do not charge fees to either authors or readers.

Open Access Statement:

This is an open access journal which means that all content is freely available without charge to the user or his/her institution. Users are allowed to read, download, copy, distribute, print, search, or link to the full texts of the articles, or use them for any other lawful purpose, without asking prior permission from the publisher or the author. This is in accordance with the BOAI definition of open access.

Archiving Policy:

27222

Archiving is done according to ULAKBİM "DergiPark" publication policy (LOCKSS).