Inflation on our plates: Reflections of rising food prices on diet quality

Abstract

In recent years, food inflation resulting from the continuous increase in food prices has affected all aspects of daily life and may also negatively influence nutritional quality. The aim of this study was to evaluate the relationship between the effect of food inflation on dietary behavior and diet quality according to income status. The study was conducted at Ankara University with 275 volunteer individuals aged 19–64 years who were responsible for food purchasing. Data were collected through face-to-face questionnaires, including a 24-hour dietary recall to calculate the Diet Quality Index (DQI), the Scale for the Effect of Food Inflation on Nutrition Behavior (EFINUB), and a form on sociodemographic characteristics. Statistical analyses were performed using descriptive statistics and Pearson correlation analysis with SPSS version 26.0, and statistical significance was set at p<0.05. Of the participants, 61.1% (n=168) were female, and 38.9% (n=107) were male. Regarding income status, 31.3% reported that their income was lower than their expenses, 39.6% stated that their income was equal to their expenses, and 29.1% indicated that their income was higher than their expenses (χ²=4.439, p=0.109). The most important factors considered when purchasing food were freshness and price (74.5% and 63.3%, respectively). While 69.8% of participants reported that food inflation had changed their eating habits, 49.5% stated that they preferred lower-priced foods. Individuals whose income exceeded their expenses had significantly lower EFINUB total scores and higher DQI total scores compared to other income groups (F=12.458, p<0.001; F=4.125, p=0.017). In conclusion, individuals with higher socioeconomic status appear to be less affected by food inflation and to have better diet quality.

Keywords

• Nutrition
• Diet quality
• Food inflation

Ethical Statement

This study was approved by the Ethics Committee of the Rectorate of Ankara University (Date: 21.11.2022, No: 18/172).

Thanks

We would like to thank all participants who agreed to take part in this study.

Enflasyon tabağımızda: Gıda fiyatlarındaki artışın diyet kalitesine yansımaları

Abstract

Son yıllarda gıda fiyatlarındaki sürekli artış nedeniyle ortaya çıkan gıda enflasyonu, yaşamın her alanını etkilediği gibi beslenme kalitesini de olumsuz etkileyebilmektedir. Bu araştırmanın amacı, gıda enflasyonu ile beslenme davranışı ve diyet kalitesi arasındaki ilişkiyi gelir durumu açısından değerlendirmektir. Araştırma, Ankara Üniversitesi’nde, gönüllü, gıda alışverişi yapan, 19-64 yaş arası 275 birey ile yürütülmüştür. Diyet kalite indeksini (DKİ) hesaplamak için 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydı, gıda enflasyonunun beslenme davranışına etkisi (GEBDE) ölçeği ve bireylere ait bilgiler yüz yüze anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin istatistiksel analizleri, tanımlayıcı istatistikler ve Pearson korelasyon analizi SPSS 26.0 programı kullanılarak yapılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Araştırmaya katılan bireylerin %61.1’i (n=168) kadın, %38.9’u (n=107) erkektir. Bireylerin %31.3'ü gelirinin giderinden düşük olduğunu, %39.6'sı gelirinin giderine eşit olduğunu, %29.1'i ise gelirinin giderinden fazla olduğunu ifade etmiştir (χ²=4.439, p=0.109). Gıda satın alırken bireylerin en çok dikkat ettikleri özellikler gıdanın tazeliği ve gıdanın fiyatıdır (%74.5 ve % 63.3). Bireylerin %69.8’i gıda enflasyonunun beslenme alışkanlıklarını değiştirdiğini ifade ederken, %49.5’i daha uygun fiyatlı besinleri tercih ettiğini ifade etmektedir. Bununla birlikte, gelirinin giderinden fazla olduğunu ifade eden bireylerin diğer gelir düzeyi gruplarına kıyasla GEBDE toplam puanı daha düşüktür, DKİ toplam puanı ise daha yüksektir (F: 12.458, p<0.001; F:4.125; p=0.017). Sonuç olarak, sosyoekonomik düzeyi yüksek bireylerin gıda enflasyonundan daha az etkilendiği ve diyet kalitelerinin daha iyi olduğu söylenebilir.

Keywords

• Beslenme
• Diyet kalitesi
• Gıda enflasyonu

Ethical Statement

Bu çalışma için Ankara Üniversitesi Rektörlüğü Etik Kurulundan (Tarih: 21.11.2022, Sayı: 18/172 ) onay alınmıştır.

Thanks

Araştırmaya katılmayı kabul eden tüm katılımcılara teşekkür ederiz.

References

1. Beslenme Bilgi Sistemi (BEBİS), (2010). Ebispro for Windows, Stuttgart, Germany; Turkish version: Bebis; databases: Bundeslebensmittelschlüssel (11.3) and other sources [Bilgisayar yazılımı].
2. Besora-Moreno, M., Llauradó, E., Tarro, L., Solà, R. (2020). Social and economic factors and malnutrition or the risk of malnutrition in the Elderly: A Systematic review and meta-analysis of observational studies. Nutrients, 12(3), 1-16. https://doi.org/10.3390/nu12030737
3. Bouzas, C., Pastor, R., García, S., Monserrat-Mesquida, M., Martínez-González, M.Á., Salas-Salvadó, J., Corella, D., Schröder, H., Martínez, J.A., Alonso-Gómez, Á.M., Wärnberg, J., Vioque, J., Romaguera, D., Lopez-Miranda, J., Estruch, R., Tinahones, F.J., Lapetra, J., Serra-Majem, L., Riquelme-Gallego, B., Tur, J.A. (2023). Association of monetary diet cost of foods and diet quality in Spanish older adults. Frontiers in Public Health, 11, 1–11. https://doi.org/10.3389/fpubh.2023.1166787
4. Budak, D.B. (2014). Tüketicilerin gıda ürünlerini satın alma davranışı üzerine pazarlama iletişimi araçlarının etkisi. Turkish Journal of Agricultural and Natural Sciences., 1349–1356.
5. Bukambu, E., Lieffers, J.R.L., Ekwaru, J.P., Veugelers, P.J., Ohinmaa, A. (2020). The association between the cost and quality of diets of children in Canada. Canadian Journal of Public Health = Revue Canadienne de Sante Publique, 111(2), 269–277. https://doi.org/10.17269/s41997-019-00264-7
6. Curi-Quinto, K., Unar-Munguía, M., Rodríguez-Ramírez, S., Röös, E., Willett, W.C., Rivera, J.A. (2022). Diet cost and quality using the Healthy Eating Index-2015 in adults from urban and rural areas of Mexico. Public Health Nutrition, 25(9), 2554–2565. https://doi.org/10.1017/S1368980021004651
7. Dalwood, P., Marshall, S., Burrows, T.L., McIntosh, A., Collins, C.E. (2020). Diet quality indices and their associations with health-related outcomes in children and adolescents: an updated systematic review. Nutrition Journal, 19(1), 1–43. https://doi.org/10.1186/s12937-020-00632-x
8. Damigou, E., Kouvari, M., Chrysohoou, C., Barkas, F., Kravvariti, E., Dalmyras, D., Koutsogianni, A.D., Tsioufis, C., Pitsavos, C., Liberopoulos, E., Sfikakis, P.P., Panagiotakos, D. (2023). Diet quality and consumption of healthy and unhealthy foods measured via the global diet quality score in relation to cardiometabolic outcomes in apparently healthy adults from the Mediterranean region: The ATTICA epidemiological cohort study (2002-2022). Nutrients, 15(20), 1–13. https://doi.org/10.3390/nu15204428

9. Darmon, N., Drewnowski, A. (2015). Contribution of food prices and diet cost to socioeconomic disparities in diet quality and health: a systematic review and analysis. Nutrition Reviews, 73(10), 643–660. https://doi.org/10.1093/nutrit/nuv027
10. Darmon, N., Lacroix, A., Muller, L., Ruffieux, B. (2014). Food price policies improve diet quality while increasing socioeconomic inequalities in nutrition. The International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity, 11(1), 1–12. https://doi.org/10.1186/1479-5868-11-66
11. Demir, İ., Coşkun, B.N., Duman, N. (2022). Fakirleşiyor muyuz? Kadın Tüketicilerin Gıda Tüketim Alışkanlıkları. Dünya İnsan Bilimleri Dergisi, 2022(1), 112–131.
12. Demirer, B., Yardımcı, H. (2025). Nutritional literacy levels of university academic and administrative staff: A cross-sectional study from Turkey. Nutrition and Health, 31(1), 147–154. https://doi.org/10.1177/02601060231163922
13. Echouffo-Tcheugui, J.B., Ahima, R.S. (2019). Does diet quality or nutrient quantity contribute more to health? Journal of Clinical Investigation, 129(10), 3969–3970. https://doi.org/10.1172/JCI131449
14. Ersoy, E. (2017). Tüketicilerin değişen alışveriş alışkanlıkları (online alışveriş). İletişim Çalışmaları Dergisi, 3(1), 87–129. Eşer Durmaz, S., Keser, A., Ergenç, C. (2025). A multidimensional scale for evaluating food inflation’s impact on nutritional behavior. BMC Public Health, 25(1), 1–12. https://doi.org/10.1186/s12889-025-23553-y
15. Fajobi, D.T., Ajetomobi, J.O., Raufu, M.O., Fajobi, M.O., Paramasivam, P. (2024). Effects of food price on nutrition outcomes among women in Nigeria. Food Science and Nutrition, 12(1), 94–104. https://doi.org/10.1002/fsn3.3737
16. FAO (2025). World Food and Agriculture Statistical Yearbook. pp. 418. ISBN: 978-92-5-140174-3. https://doi.org/10.4060/cd4313en
17. FAO, IFAD, UNICEF, WFP, WHO (2025). The State of Food Security and Nutrition in the World 2025. In The State of Food Security and Nutrition in the World 2025. https://doi.org/10.4060/cd6008en
18. FDA (2020). Tips for Making Healthy Choices While Food Shopping. https://www.fda.gov/media/131160 (Erişim tarihi: 10.09.2023)
19. Green, R., Cornelsen, L., Dangour, A.D., Honorary, R.T., Shankar, B., Mazzocchi, M., Smith, R.D. (2013). The effect of rising food prices on food consumption: systematic review with meta-regression. BMJ (Clinical Research Ed.), 346(7915), 1–9. https://doi.org/10.1136/bmj.f3703
20. Hadley, C., Stevenson, E.G.J., Tadesse, Y., Belachew, T. (2012). Rapidly rising food prices and the experience of food insecurity in urban Ethiopia: Impacts on health and well-being. Social Science and Medicine, 75(12), 2412–2419. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2012.09.018
21. Hair, J.F., Black, W. C., Babin, B.J., Anderson, R.E. (2019). Multivariate data analysis. (8th ed.). England: Pearson Prentice. ISBN: 978-1-4737-5654-0
22. Huang, X., Yang, S., Wang, Z. (2021). Optimal pricing and replenishment policy for perishable food supply chain under inflation. Computers and Industrial Engineering, 158, 107433. https://doi.org/10.1016/j.cie.2021.107433
23. Iannotti, L.L., Robles, M., Pachón, H., Chiarella, C. (2012). Food prices and poverty negatively affect micronutrient intakes in Guatemala. Journal of Nutrition, 142(8), 1568–1576. https://doi.org/10.3945/jn.111.157321
24. Kalkan, P. (2021). Pandemi Ekonomisinin İnternet Alışverişine Etkilerinin Analizi. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 4(8), 740–758. https://doi.org/10.26677/TR1010.2021.796
25. Kim, S., Haines, P.S., Siega-Riz, A.M., Popkin, B.M. (2003). The Diet Quality Index-International (DQI-I) provides an effective tool for cross-national comparison of diet quality as illustrated by China and the United States. The Journal of Nutrition, 133(11), 3476–3484. https://doi.org/10.1093/jn/133.11.3476
26. Kizilaslan, N., Yüzbaşioğlu, R. (2023). Bireylerin semt pazarı tercih nedenleri ve semt pazarı ürünlerine olan talebi: Tokat ili merkez ilçe örneği. Journal of Gaziosmanpasa Scientific Research, 12(3), 208–222.
27. Koçoğlu, D., Akın, B. (2009). Sosyoekonomik eşitsizliklerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve yaşam kalitesi ile ilişkisi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 2(4), 145–154.
28. Kut, A., Salgür, F. (2015). Sağlık alanında sosyoekonomik düzey belirleme: Tıbbi araştırmalarda doğru uyguluyor muyuz? Turkish Journal of Family Practice, 19(1), 4–13. https://doi.org/10.15511/tahd.15.01004
29. Lo, Y.T., Chang, Y.H., Lee, M.S., Wahlqvist, M.L. (2009). Health and nutrition economics: diet costs are associated with diet quality. Asia Pacific Journal of Clinical Nutrition, 18(4), 598–604.
30. Louie, P., Wu, C., Shahidi, F.V., Siddiqi, A. (2023). Inflation hardship, gender, and mental health. SSM - Population Health, 23, 101452. https://doi.org/10.1016/j.ssmph.2023.101452
31. Meerman, J., Aphane, J. (2012). Impact of high food prices on nutrition. FAO’s Expert Consultation on Policy Responses to High and Volatile Food Prices. https://www.fao.org/fileadmin/user_upload/agn/pdf/Meerman_Aphane_ICN2_FINAL.pdf (Erişim tarihi: 24.06.2023)
32. Miller, V., Webb, P., Micha, R., Mozaffarian, D. (2020). Defining diet quality: a synthesis of dietary quality metrics and their validity for the double burden of malnutrition. The Lancet Planetary Health, 4(8), e352–e370. https://doi.org/10.1016/S2542-5196(20)30162-5
33. Monsivais, P., Scarborough, P., Lloyd, T., Mizdrak, A., Luben, R., Mulligan, A.A., Wareham, N.J., Woodcock, J. (2015). Greater accordance with the dietary approaches to stop hypertension dietary pattern is associated with lower diet-related greenhouse gas production but higher dietary costs in the United Kingdom. American Journal of Clinical Nutrition, 102(1), 138–145. https://doi.org/10.3945/ajcn.114.090639
34. Ramón-Arbués, E., Granada-López, J.M., Martínez-Abadía, B., Echániz-Serrano, E., Antón-Solanas, I., Jerue, B.A. (2021). Factors related to diet quality: A cross-sectional study of 1055 university students. Nutrients, 13(10), 1–15. https://doi.org/10.3390/nu13103512
35. Rana, M.M., Roschnik, N., Taiwo, O.C., Kulemba, A., Dambuleni, D., Phiri, B. (2023). The trends and effects of food price inflation on the cost and affordability of nutritionally adequate diets in Malawi. World Nutrition, 14(3), 3–13. https://doi.org/10.26596/wn.20231433-13
36. Recommended Dietary Allowances: 10th Edition. (1989). Recommended Dietary Allowances. https://doi.org/10.17226/1349
37. Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) (2022). Sağlık Bakanlığı, Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, Sağlık Bakanlığı Yayın No:1031, Ankara 2022. ISBN: 978-975-590-867-0
38. Tepe, F., Özer, C,. Salalı, H.E., Demirbaş, N. (2022). Covid-19 pandemi sürecinde tüketicilerin gıda alışveriş davranışlarındaki değişim: Bursa ve Eskişehir illeri örnekleri. Balkan and Near Eastern Journal of Social Sciences, 08(01), 24–30.
39. Uyar, K., Oralhan, B. (2019). Tüketicilerin Süpermarket Tercih Kriterlerinin ve Mobil Uygulama Davranışlarının İncelenmesi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(2), 27–52. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.584319
40. Yayar, R., Sadaklıoğlu, H. (2012). Kamu çalışanlarının internetten ürün satın alma davranışları üzerine bir araştırma. İşletme ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 3(3), 145–157.
41. Yılmaz, Y., Oraman, İ.H., İnan, E. (2009). Gıda ürünlerine ilişkin tüketici davranışı dinamiklerinin belirlenmesi: “Trakya Örneği.” JOTAF / Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 6(1), 1–10.