Kapadokya Bölgesi’nde Macera Turizminin Yaşam Doyumuna Etkisi

Öz

Macera turizmi, son yıllarda pek çok destinasyonda gerçekleştirilen bir boş zaman aktivitesi olarak ön plana çıkmakta, maceraya yönelik turistik faaliyetler, gün geçtikçe değer kazanmaktadır. Macera turizmi günlük yaşamın kattığı stres ve yoğunluktan bir süreliğine bile olsa uzaklaşarak turistin kendini iyi hissedeceği adrenalin yoğunluklu aktivitelere katılım göstermesi ve dolayısıyla bir doyuma veya yenilenmeye gitmesi üzerine kurgulanmıştır. Bu aktiviteler sonrası turistlerin yaşam doyumu düzeylerinin artışı, turizm anlamında kendini gerçekleştirme ve değer kazanma açısından olumlu yönde etkileyebilmektedir. Bu çalışmada, Kapadokya Bölgesi’nde macera turizmine katılan turistlerin yaşa doyumu düzeylerinin demografik değişkenler açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla çalışmanın evreni Kapadokya Bölgesi’nde macera turizmine yönelik aktivitelere katılan turistler olarak belirlenmiş ve kolayda örnekleme yöntemi ile veri toplanmıştır. Verilerin elde edilmesinde Deaner vd. (1985) tarafından geliştirilen, Köker (1991) tarafından Türkçeye çevrilen Yaşam Doyum Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmanın kuramsal çerçevesi doğrultusunda geliştirilen çalışma hipotezlerinin sınanabilmesi amacıyla çeşitli istatistiksel analizler yapılmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen bulgular macera turizmine katılan turistlerin yaşam doyumu algılarının yaş, eğitim seviyesi ve medeni durum değişkenlerine göre farklılaştığı tespit edilmiştir. Benzer şekilde macera turizmine katılan turistlerin elde ettikleri faydanın yaş, gelir ve medeni duruma göre farklılık gösterdiği ortaya koyulmuştur. Bu kapsamda macera turizmine yönelik hizmet veren işletmelerin katılımcıların demografik özelliklerinde sadece yaş kriterini değil, farklı demografik özellikleri de hedef kitle tercihinde ve aktivitelerin detaylandırılmasında göz önünde bulundurması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Macera Turizmi
• Yaşam Doyumu
• Kapadokya Bölgesi

Destekleyen Kurum

Bu çalışma, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu'nun 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı 2024/1 kapsamında desteklenmiştir.

Proje Numarası

Bu çalışma, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu'nun 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı 2024/1 kapsamında desteklenmiştir.

Etik Beyan

“Kapadokya Bölgesi’nde Macera Turizminin Yaşam Doyumuna Etkisi” başlıklı çalışmanın yazım sürecinde bilimsel kurallara, etik ve alıntı kurallarına uyulmuş; toplanan veriler üzerinde herhangi bir tahrifat yapılmamış ve bu çalışma herhangi başka bir akademik yayın ortamına değerlendirme için gönderilmemiştir.

The Impact of Adventure Tourism on Life Satisfaction in the Cappadocia Region

Öz

Adventure tourism has emerged as a prominent leisure activity in many destinations in recent years, and adventure-oriented tourism activities are gaining in popularity day by day. Adventure tourism is designed to allow tourists to participate in adrenaline-fueled activities that help them feel good—even if only for a short time—by escaping the stress and intensity of daily life, thereby achieving a sense of fulfillment or renewal. The increase in tourists’ life satisfaction levels following these activities can have a positive impact in terms of self-actualization and gaining value within the context of tourism. This study aims to evaluate the life satisfaction levels of tourists participating in adventure tourism in the Cappadocia Region in terms of demographic variables. To this end, the study population was defined as tourists participating in adventure tourism activities in the Cappadocia Region, and data was collected using convenience sampling. The Life Satisfaction Scale, developed by Deaner et al. (1985) and translated into Turkish by Köker (1991), was used to collect the data. Various statistical analyses were conducted to test the research hypotheses developed in line with the study’s theoretical framework. In order to test the research hypotheses developed in line with the study’s theoretical framework, various statistical analyses were conducted. The findings revealed that the perceptions of life satisfaction among tourists participating in adventure tourism differ according to the variables of age, education level, and marital status. Similarly, it was found that the benefits derived by tourists participating in adventure tourism vary according to age, income, and marital status. In this context, businesses providing services for adventure tourism must consider not only the age criterion but also other demographic characteristics when determining their target audience and designing activities

Anahtar Kelimeler

• Adeventure Tourism
• Life Satisfaction
• Cappadocia Region

Destekleyen Kurum

This study was supported under the Turkish Scientific and Technological Research Institution's 2209-A University Students Research Projects Support Program 2024/1.

Proje Numarası

Bu çalışma, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu'nun 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı 2024/1 kapsamında desteklenmiştir.

Etik Beyan

The study titled "The Impact of Adventure Tourism on Life Satisfaction in the Cappadocia Region" adhered to scientific principles, ethical guidelines, and citation rules throughout its writing process; no alterations were made to the collected data, and this study has not been submitted to any other academic publication for review.

Kaynakça

1. AHİKA (2014). Kapadokya’da turizm yatırımı olanakları. Erişim Tarihi: 20.10.2025, https://www.ahika.gov.tr/assets/upload/dosyalar/ahika__nevsehir-kapadokya-turizm-yatirim-olanaklari-raporu.pdf,
2. Akgündüz, Y., & Kızılcalıoğlu, G. (2016). Likya Yolu’nu yürüyen turistlerin seyahat motivasyonları ve memnuniyet düzeyleri. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 23(3), 817–836.
3. Amati, V., Meggiolaro, S., Rivellini, G., & Zaccarin, S. (2018). Social relations and life satisfaction: The role of friends. Genus, 74(7), 1–18.
4. Ardahan, F., & Turgut, T. (2013). Comparing the motivational factors of recreational fishers and hunters. The Online Journal of Recreation and Sport, 2(1), 1–11.
5. Babbie, E. R. (2007). The practice of social research (11th ed.). Belmont,CA: Thomson/Wadsworth. Bayram, G. E. (2017). Motivasyonun demografik ve mesleki özelliklere göre farklılaşması. Journal of Yasar University, 12(48), 257–271.
6. Bingöl, S., & Akoğlan Kozak, M. (2020). Türkiye’de macera turisti tipolojisi. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(2), 909–926. https://doi.org/10.26677/TR1010.2020.373
7. Bingöl, S., & Akoğlan Kozak, M. (2021). Macera turistlerinin duyusal arayışları ile aktivite tercihleri ilişkisi. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 18(1), 141–165. https://doi.org/10.24010/soid.813725
8. Caber, M., & Albayrak, T. (2016). Push or pull? Identifying rock climbing tourists’ motivations. Tourism Management, 55, 74–84.

9. Caber, M., Albayrak, T., & Crawford, D. (2020). Perceived value and its impact on travel outcomes. Journal of Outdoor Recreation and Tourism, 31, 100327.
10. Deb, S., Thomas, S., Bose, A., & Aswathi, T. (2020). Happiness, meaning, and satisfaction in life. Journal of Religion and Health, 59, 2469–2485.
11. Deveci, B., & Aymankuy, Y. (2021). Turist rehberlerinin yaşam doyumu. Balıkesir University Journal of Social Sciences Institute, 24(45), 527–555.
12. Diener, E., Emmons, R. A., Larsen, R. J., & Griffin, S. (1985). The satisfaction with life scale. Journal of Personality Assessment, 49(1), 71–75.
13. Dirlik, R., & Köroğlu, Ö. (2021). Açık alan rekreasyon faaliyetlerinin yaşam doyumuna etkisi. Journal of Recreation and Tourism Research, 8(1), 48–72.
14. Dumanlı, Ş., & Köroğlu, Ö. (2018). Stresle başa çıkma ve mizah tarzları ilişkisi. Journal of Yasar University, 13(52), 328–342.
15. Ervural, B. Ç. (2020). Varyans analizi (ANOVA) ve kovaryans analizi. BŞEÜ Fen Bilimleri Dergisi, 7(2), 923–941. https://doi.org/10.35193/bseufbd.719341.
16. Feldman, F. (2019). An improved whole life satisfaction theory of happiness? International Journal of Wellbeing, 9(2), 1-7. https://doi.org/10.5502/ijw.v9i2.762
17. Gardiner, S., & Kwek, A. (2017). Chinese participation in adventure tourism: A study of Generation Y international students' perceptions. Journal of Travel Research, 56(4), 496–506. https://doi.org/10.1177/0047287516646221
18. Giddy, J. K., & Webb, N. L. (2016). The influence of the environment on motivations. South African Geographical Journal, 98(2), 351–366.
19. Ginevra, M. C., Magnano, P., Lodi, E., Annovazzi, C., Camussi, E., Patrizi, P., ve Nota, L. (2018). Career adaptability and life satisfaction. Journal of Adolescence, 62, 1–8.
20. Gross, S., Sand, M., & Berger, T. (2023). Adventure traveller behaviour. European Journal of Tourism Research, 33, 3307. https://doi.org/10.54055/ejtr.v33i.2795
21. Gül, T. (2019). Boş zaman tatmini ve yaşam doyumu. Selçuk Üniversitesi Dergisi, 22(2), 914–930.
22. Güldür, B. B., & Yaşartürk, F. (2020). Rekreasyon ve yaşam doyumu ilişkisi. IntJCES, 6(2), 495–506.
23. Güvendi, N., & Ardıç Yetiş, Ş. (2025). Kapadokya’da balon turizmi. GSI Journals Serie A: Advancements in Tourism Recreation and Sports Sciences , 8(1), 13–31. https://doi.org/10.53353/atrss.1451456.
24. Hajjara, D. J., & McCarthy, J. W. (2022). Active recreation participation. American Journal of Speech-Language Pathology, 31(1), 375–389.
25. Jin, X., Xiang, Y., Weber, K., & Liu, Y. (2019). Motivation in adventure tourism. Asia Pacific Journal of Tourism Research, 24(11), 1066–1078.
26. Kalaycı, Ş. (2010). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Ankara: Asil Yayın Dağıtım.
27. Kalkan, A. (2012). Açık alan rekreasyonu. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Akdeniz Üniversitesi, sosyal Bilimler Enstitüsü, Antalya.
28. Köker, S. (1991). Yaşam doyumu düzeyleri. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
29. Kurtuluş, K. (2010). Araştırma yöntemleri. İstanbul: Türkmen Kitabevi.
30. Küçük Kılıç, S., Lakot Atasoy, K., Gürbüz, B. ve Öncü, E. (2016). Rekreasyonel tatmin ve yaşam doyumu. İÜ Spor Bilimleri Dergisi, 6(3), 56–70.
31. Mackenzie, S. H., Son, J. S., & Eitel, K. (2018). Outdoor adventure and motivation. Journal of Outdoor Recreation and Tourism, 21, 76–86.
32. Mason, M., Gos, L., & Moretti, A. (2017). Adventure tourism motivations. Sinergie Italian Journal of Management, 34, 181–199.
33. Mohamed, Z., Afandi, S.H.M., Ramachandran, S., Shuib, A. & Kunasekaran, P. (2018). Adventure tourism in Malaysia. International Journal of Business and Society, 19(1), 175–185.
34. Mortlock, C. (1984). The adventure alternative. England: Cicerone Press.
35. Nakip, M. (2013). Pazarlamada araştırma teknikleri. Ankara: Seçkin.
36. Neugarten, B. L., Havighurst, R. J. & Tobin, S. S. (1961). Life satisfaction measurement. Journal of Gerontology, 16(2), 134–143.
37. Nimrod, G. (2007). Retirees’ leisure and life satisfaction. Leisure Studies, 26(1), 65–80. Örnek, N., & Avcı, N. (2019). Duygusal zeka ve rehberlik stilleri. Journal of Yasar University, 14(56), 536–548.
38. Özel, N. K. (2015). İş doyumu ve yaşam doyumu ilişkisi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. THK Üniversitesi, sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
39. Özer, M., & Karabulut, Ö. Ö. (2003). Yaşlılarda yaşam doyumu. Geriatri, 6(2), 72-74.
40. Öztürk, Y. (2022). Rekreasyon ve yaşam doyumu. Vizyoner Dergisi, 13(36), 1237–1250. https://doi.org/10.21076/vizyoner.1096705.
41. Pomfret, G., & Bramwell, B. (2016). The characteristics and motivational decisions of outdoor adventure tourists: A review and analysis. Tourism Management Perspectives, 18, 1–11. https://doi.org/10.1016/j.tmp.2015.12.002
42. Pomfret, G. (2006). Mountaineering adventure tourists. Tourism Management, 27(1), 113–123.
43. Proctor, C. L., Linley, P. A., & Maltby, J. (2009). Youth life satisfaction. Journal of Happiness Studies, 10(5), 583–630.
44. Ra, J., An, S., & Rhee, K. J. (2013). Life satisfaction and leisure. Journal of Arts and Humanities, 2(11), 21–35.
45. Rask, K., Astedt-Kurki, P. and Laippala, P. (2002). Adolescent subjective well-being and realized values. Journal of Advanced Nursing, 38(3), 254-263. https://doi.org/10.1046/j.1365-2648.2002.02175.x.
46. Rojas, M. (2006). Life satisfaction and domains. Journal of Happiness Studies, 7, 467–497.
47. Schlegelmilch, F., & Ollenburg, C. (2013). Marketing the adventure. Tourism Review, 68(3), 44–54.
48. Schmiedeberg, C., & Schröder, J. (2017). Leisure and life satisfaction. Applied Research in Quality of Life, 12, 137–151.
49. Sevinç, F., & Özel, Ç. H. (2018). Diving and life satisfaction. Dokuz Eylül Üniversitesi Dergisi, 20(3), 397–415.
50. Steptoe, A. (2019). Happiness and health. Annual Review of Public Health, 40, 339–359.
51. Sung, H. H. (2004). Classification of adventure travelers: Behavior, decision making, and target markets. Journal of Travel Research, 42(4), 343–356. https://doi.org/10.1177/0047287504263028
52. Sümbül, G. (2025). Deniz turizmi ve yaşam doyumu. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 9(4), 367–383.
53. Şad, B. (2017). Tükenmişlik ve yaşam doyumu. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir.
54. Şekeroğlu, M.Ö. (2013). Gençlik ve Spor Bakanlığı, Spor Genel Müdürlüğü Merkez Teşkilatı çalışanlarının iş-aile ve aile-iş çatışmalarının yaşam doyumuyla ilişkisinin incelenmesi. (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
55. Türk, E. (2020). Macera turizmi motivasyonları. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Nevşehir.
56. Vos, J. (2019). Trip satisfaction and life satisfaction. Transportation, 46, 623–645.
57. Wilson, D. R., & Ferguson, S. (2022). Self-esteem and health. Healthline. Erişim Tarihi: 17.09.2025, https://www.healthline.com/health/mental-health/high-self-esteem,
58. Yükselen, C.(2003), Pazarlama Araştırmaları, 2. Baskı, Ankara: Detay Yayıncılık.
59. Zengin, B., Eker, N., & Bayram, G. E. (2017). Turist rehberliği meslek kanunu. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 14(2), 142–156