Health Literacy Level of Patients Applying to Chest Diseases Outpatient Clinic and Related Factors: The Case of A Selected Training and Research Hospital

Öz

Health literacy is an important skill and capacity that affects individuals' ability to make decisions about their health and manage their health. It is associated with low health literacy, unnecessary outpatient clinic visits, high health expenditures, late diagnosis, and risky health behaviors. This research was conducted with 373 patients who applied to the Chest Diseases outpatient clinic of a training and research hospital in Istanbul. 20.4% (n=76) of the participants had low health literacy and 49.9% (n=186) had middle health literacy. According to the gender of the patients, while there was no significant difference in access to treatment health services, total score and self-efficacy subscale dimensions, the median of the health promotion subscale dimension was higher in women than in men and was found to be statistically significant. Statistically significant differences were found in access to treatment health services, health protection development, total score and self-efficacy subscale dimensions according to the educational status of the patients. Statistically significant differences were found in access to therapeutic health services, health promotion, total score and self-efficacy subscale dimensions according to the occupation of the patients. Health literacy level was found to be low in one out of every four patients. Gender, educational status and occupation were found to be effective on health literacy level.

Anahtar Kelimeler

• Chest diseases
• health literacy level
• hospital

Destekleyen Kurum

none

Proje Numarası

none

Etik Beyan

none

Teşekkür

none

Kaynakça

1. Al, E. (2021). Ankara il sağlık müdürlüğü çalışanlarının sağlık okuryazarlığı (TSOY-32) ve beslenme okuryazarlığı (YBOYDA) düzeyleri ve etkileyen faktörlerin incelenmesi (Publication No.703160) [Master’s thesis, University of Health Sciences]. Ulusal Tez Merkezi.
2. Altun, R. (2021). Aile sağlığı merkezlerinde sağlık okuryazarlığı ve hasta memnuniyeti arasındaki ilişkinin incelenmesi: Amasya örneği (Publication No.741355) [Doctoral dissertation, Ankara Yıldırım Beyazıt University]. Ulusal Tez Merkezi.
3. Bükecik, N., & Adana, F. (2021). Hastane çalışanlarının sağlık okuryazarlık düzeyleri ve ilişkili faktörler: Konya ili örneği. Caucasian Journal of Science, 8(1), 1–13. Center For Health Care Strategies (2024). Health literacy fact sheets. http://www.chcs.org/resource/health-literacy-fact-sheets
4. Çatı, K., Karagöz, Y., Yalman, F., & Öcel, Y. (2018). Sağlık okuryazarlığının hasta memnuniyeti üzerine etkisi. Journal of Economic and Social Research, 14(1), 67–88.
5. Çelikyürek, N. A, Meydan Acımış, N., & Özcan, B. (2020). Bir üniversite hastanesi dahiliye polikliniğine başvuranlarda sağlık okuryazarlığı düzeyi ve ilişkili etmenler. Pamukkale Medical Journal, 13(2), 258–266. https://doi.org/10.31362/patd.602380
6. Deniz, S., Öztaş, D., & Akbaba, M. (2018). Birinci basamak sağlık hizmetlerinde çalışan sağlık personelinin sağlık okuryazarlığı düzeyinin ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Sakarya Medical Journal, 8(2), 214–228. https://doi.org/10.31832/smj.402835
7. Ersen, K. T. (2019). Ankara ili Akyurt ilçesi sağlık okuryazarlık düzeyi ve etkileyen faktörlerin saptanması (Publication No. 589097) [Master’s thesis, Gazi University]. Ulusal Tez Merkezi.
8. Fernandez, D. M., Larson, J. L., & Zikmund-Fisher, B. J. (2016). Associations between health literacy and preventive health behaviors among older adults: Findings from the health and retirement study. BMC Public Health, 16(596), 1–8. https://doi.org/10.1186/s12889-016-3267-7

9. Glasgow, R. E., Orleans, C. T., Wagner, E. H., Curry, S. J., & Solberg, L. I. (2001). Does the chronic care model serve also as a template for improving prevention?. Milbank Q, 79(4), 579–612. https://doi.org/10.1111/1468-0009.00222
10. Ginde, A. A., Weiner, S. G., Pallin, D. J., & Camargo Jr, C. A. (2008). Multicenter study of limited health literacy in emergency department patients. Academic Emergency Medicine, 15(6), 577–580. https://doi.org/10.1111/j.1553-2712.2008.00116.x İkiışık, H., Turan, G., Kutay, F., Sever, F., Keskin, S. N., Güdek, H., Dur Tiftik, S. R., & Maral, I. (2020). Üçüncü basamak sağlık kuruluşuna başvuran hastaların sağlık okuryazarlığı düzeyinin incelenmesi. Ankara University Medical Faculty Journal, 73(3), 247–252. https://doi.org/10.4274/atfm.galenos.2020.83007
11. Kaya, U., Uçar, M. T., Bektemur, G., Ünal, U., Özata, Y., Özçelik, B., Serçeoğlu, O., & Gezici, M. (2022). Bir eğitim araştırma hastanesi göğüs polikliniğine başvuran hastaların sağlık okuryazarlığı düzeyi. 2nd International 3rd National Congress on Holistic Approach to Medicine, pp. 93–99.
12. Kendilci, K. (2022). Bitlis Eren Üniversitesi akademik personellerinde sağlık okuryazarlığı, yaşam kalitesi ve etkileyen faktörlerin incelenmesi (Publication No. 709524) [Doctoral dissertation, İnönü University]. Ulusal Tez Merkezi.
13. Ministry of Health General Directorate of Health Promotion (2018). Development of a training program on health literacy. Pasifik Tanıtım Medya. National Library of Medicine (2024). What is health literacy? https://nnlm.gov/initiatives/topics/health-literacy
14. Nutbeam, D. (2000). Health literacy as a public health goal: A challenge for contemporary health education and communication strategies into the 21st century. Health Promotion International, 15(3), 259–267. https://doi.org/10.1093/heapro/15.3.259
15. Okyay, P., & Abacıgil, F. (2016). Türkiye sağlık okuryazarlığı ölçeği-32 (TSOY-32). In Okyay P, Abacıgil F, (Eds). Türkiye sağlık okuryazarlığı ölçekleri güvenilirlik ve geçerlilik çalışması. (pp. 43–62). Ministry of Health Publication.
16. Olives, T., Patel, R., Patel, S., Hottinger, J., & Miner, J. R. (2011). Health literacy of adults presenting to an urban ED. The American Journal of Emergency Medicine, 29(8), 875–882. https://doi.org/10.1016/j.ajem.2010.03.031
17. Öztaş, D., Bozcuk Güzeldemirci, G., Özhasenekler, A., Yıldızbaşı, E., Karahan, S., Karataş Eray, İ., Üstü, Y., Doğusan, A.R, Mollahaliloğlu, S., Öztürk., M., & Akçay, M. (2016). Sağlık okuryazarlığı perspektifinden mükerrer acil servis başvurularının değerlendirilmesi. Ankara Medical Journal, 16(3), 255–262.
18. Özvarış, Ş. B., Güçiz Doğan, B., Karadağ Çaman, Ö., Konşuk Ünlü, H., Doğan, N., Gelbal, S., & Sakarya, S. (2018). Development and validation of a culture-sensitive generic health literacy scale in Turkish speaking adults. Health Literacy Research and Practice, 6(1), e2–e11. https://doi.org/10.3928/24748307-20211208-01 Schillinger, D., Grumbach, K., Piette, J., Wang, F., Osmond, D., Daher, C., Palacios, J., Sullivan, G. D., & Bindman, A. B. (2002). Association of health literacy with diabetes outcomes. JAMA, 288(4), 475–482. https://doi.org/10.1001/jama.288.4.475
19. Sørensen, K., Pelikan, J. M., Röthlin, F., Ganahl, K., Slonska, Z., Doyle, G., Fullam, J., Kondilis, B., Agrafiotis, D., Uiters, E., Falcon, M., Mensing, M., Tchamov, K., van den Broucke, S., Brand, H., & HLSEU Consortium (2015). Health literacy in Europe: Comparative results of the European health literacy survey (HLS-EU). European Journal of Public Health, 25(6), 1053–1058. https://doi.org/10.1093/eurpub/ckv043
20. Sukut, Ö. (2020). Aile sağlığı merkezine (ASM) başvuran 18 yaş ve üzeri bireylerde sağlık okuryazarlığı durumu (Publication No.650649) [Master’s thesis, Erciyes University]. Ulusal Tez Merkezi.
21. Şanlıtürk, D. (2022). Astım hastalarında sağlık okuryazarlığı ile hastalık kontrolü arasındaki ilişkinin incelenmesi. Journal of Hacettepe University Faculty of Nursing, 9(3), 291–299. https://doi.org/10.31125/hunhemsire.1229942
22. Uçar, M. T., Baydili, K. N., Çiçek, E., & Bektemur, G. (2023). Pandemi döneminde sağlık okuryazarlığı düzeyi, İstanbul ili örneği: Kesitsel bir çalışma. Journal of Health Academicians, 10(3), 470–478. https://doi.org/10.52880/sagakaderg.1296973
23. Uğurlu, Z., & Akgün, H. S. (2019). Sağlık kurumlarına başvuran hastaların sağlık okuryazarlığının ve kullanılan eğitim materyallerinin sağlık okuryazarlığına uygunluğunun değerlendirilmesi. Mersin University Journal of Health Sciences, 12(1), 96–106. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.449973
24. von Wagner, C., Knight, K., Steptoe, A., & Wardle, J. (2007). Functional health literacy and health promoting behaviour in a national sample of British adults. Journal of Epidemiology and Community Health, 61(12), 1086–1090. https://doi.org/10.1136/jech.2006.053967
25. World Health Organization. (2013). Regional Office for Europe. Health literacy: The solid facts. https://iris.who.int/handle/10665/326432
26. Yakar, B., Gömleksiz, M., & Pirinççi, E. (2019). Bir üniversite hastanesi polikliniğine başvuran hastaların sağlık okuryazarlığı düzeyleri ve etkileyen faktörler. Eurasian Journal of Family Medicine, 8(1), 27–35.