Derleme

İrisin ve Metabolik Hastalıklar İlişkisinin Yaşam Döngüsünde İncelenmesi

Cilt: 4 Sayı: 3 21 Ekim 2022
PDF İndir
TR EN

İrisin ve Metabolik Hastalıklar İlişkisinin Yaşam Döngüsünde İncelenmesi

Öz

İrisin ilk kez 2012 yılında egzersizle uyarılan bir miyokin olarak tanımlanmıştır. Tip I membran protein olan fibronektin tip III domain 5 (FNDC5)‘in proteolitik ürünüdür. İskelet kasının diğer dokular ile iletişimi miyokinler olarak bilinen hormonların salınımı ile sağlanmaktadır. Egzersizin olumlu etkilerinin miyokinlerden sağlandığı öne sürülmüştür. İrisin akut egzersize cevap olarak salgılanır, beyaz yağ dokusunun kahverengileşmesini sağlayarak termojenez yoluyla enerji harcamasını artırır. İrisinin termojenik etkisinin bazı metabolik hastalıklarda ve egzersizle iyileşme sağlanan bozukluklarda terapötik rolü olabileceği görülmüştür. İrisin ve obezite ilişkisinin araştırıldığı çalışmalara göre BKİ ve irisin düzeyleri pozitif korelasyon görülmüştür. Tip 1 diyabete sahip bireylerde irisin seviyesi yüksek seyrederken Tip 2 diyabete ve gestasyonel diyabete sahip bireylerde düşük bulunmuştur. Kardiyovasküler hastalıklarda miyokardiyumdan daha az irisin salgılanmaktadır. Metabolik sendromu olan bireylerde de irisinde yükselmeye yönelim fazladır. Özellikle yaşlılarda kas kütlesi kaybını önlemede ve osteoporoz kırıkları açısından irisin olumlu etki göstermektedir. Alkolik olmayan yağlı karaciğer hastalığında ise hastalığın şiddetlenmesiyle irisin düzeylerinin azaldığı görülmüştür. Hem yetişkin hem de çocuklarda egzersiz ve yaşam tarzı değişikliği uygulamalarının irisin düzeylerine etkisine ilişkin çalışma sonuçları çelişkilidir. Bu derlemede irisinin obezite, diyabet, kardiyovasküler hastalıklar, metabolik sendrom, metabolik kemik hastalıkları, alkolik olmayan karaciğer yağlanması ile ilişkisi farklı yaş grupları üzerinde araştırılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Boström P, Wu J, Jedrychowski MP, Korde A, Ye L, Lo JC et al. A PGC1-α-dependent myokine that drives brown-fat-like development of white fat and thermogenesis. Nature 2012; 481(7382): 463–468. https://doi.org/10.1038/nature10777.
  2. 2. Martinez Munoz IY, Camarillo Romero E, Garduno Garcia JJ. Irisin a Novel Metabolic Biomarker: Present Knowledge and Future Directions. International Journal of Endocrinology 2018; 7816806. https://doi.org/10.1155/2018/7816806.
  3. 3. Polyzos SA, Kountouras J, Shields K, Mantzoros CS. Irisin: a renaissance in metabolism? Metabolism 2013; 62: 1037–1044.
  4. 4. Polyzos SA, Anastasilakis AD, Efstathiadou ZA, Makras P, Perakakis N, Kountouras J et al. Irisin in metabolic diseases. Endocrine 2018; 59(2): 260–274. https://doi.org/10.1007/s12020-017-1476-1.
  5. 5. Chen N, Li Q, Liu J, Jia S. Irisin, an exercise-induced myokine as a metabolic regulator: an updated narrative review. Diabetes Metab Res Rev 2016; 32: 51– 59. doi: 10.1002/dmrr.2660.
  6. 6. Li H, Wang F, Yang M, Sun J, Zhao Y, Tang D. The effect of irisin as a metabolic regulator and its therapeutic potential for obesity. International Journal of Endocrinology 2021; 6572342. doi: 10.1155/2021/6572342.
  7. 7. Stengel A, Hofmann T, Goebel-Stengel M, Elbelt U, Kobelt P, Klapp BF. Circulating levels of irisin in patients with anorexia nervosa and different stages of obesity — correlation with body mass index. Peptides 2013; 39:125–30.
  8. 8. Jia J, Yu F, Wei WP, Yang P, Zhang R, Sheng, Y et al. Relationship between circulating irisin levels and overweight/obesity: A meta-analysis. World Journal of Clinical Cases 2019; 7(12): 1444–1455. https://doi.org/10.12998/wjcc.v7.i12.1444.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

21 Ekim 2022

Gönderilme Tarihi

26 Temmuz 2022

Kabul Tarihi

12 Eylül 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 4 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Yılmaz, S. E., & Mutlu, H. (2022). İrisin ve Metabolik Hastalıklar İlişkisinin Yaşam Döngüsünde İncelenmesi. Sağlık Profesyonelleri Araştırma Dergisi, 4(3), 164-173. https://doi.org/10.57224/jhpr.1148955
AMA
1.Yılmaz SE, Mutlu H. İrisin ve Metabolik Hastalıklar İlişkisinin Yaşam Döngüsünde İncelenmesi. Sağlık Pro Arş Dergisi. 2022;4(3):164-173. doi:10.57224/jhpr.1148955
Chicago
Yılmaz, Solmaz Ece, ve Hayrettin Mutlu. 2022. “İrisin ve Metabolik Hastalıklar İlişkisinin Yaşam Döngüsünde İncelenmesi”. Sağlık Profesyonelleri Araştırma Dergisi 4 (3): 164-73. https://doi.org/10.57224/jhpr.1148955.
EndNote
Yılmaz SE, Mutlu H (01 Ekim 2022) İrisin ve Metabolik Hastalıklar İlişkisinin Yaşam Döngüsünde İncelenmesi. Sağlık Profesyonelleri Araştırma Dergisi 4 3 164–173.
IEEE
[1]S. E. Yılmaz ve H. Mutlu, “İrisin ve Metabolik Hastalıklar İlişkisinin Yaşam Döngüsünde İncelenmesi”, Sağlık Pro Arş Dergisi, c. 4, sy 3, ss. 164–173, Eki. 2022, doi: 10.57224/jhpr.1148955.
ISNAD
Yılmaz, Solmaz Ece - Mutlu, Hayrettin. “İrisin ve Metabolik Hastalıklar İlişkisinin Yaşam Döngüsünde İncelenmesi”. Sağlık Profesyonelleri Araştırma Dergisi 4/3 (01 Ekim 2022): 164-173. https://doi.org/10.57224/jhpr.1148955.
JAMA
1.Yılmaz SE, Mutlu H. İrisin ve Metabolik Hastalıklar İlişkisinin Yaşam Döngüsünde İncelenmesi. Sağlık Pro Arş Dergisi. 2022;4:164–173.
MLA
Yılmaz, Solmaz Ece, ve Hayrettin Mutlu. “İrisin ve Metabolik Hastalıklar İlişkisinin Yaşam Döngüsünde İncelenmesi”. Sağlık Profesyonelleri Araştırma Dergisi, c. 4, sy 3, Ekim 2022, ss. 164-73, doi:10.57224/jhpr.1148955.
Vancouver
1.Solmaz Ece Yılmaz, Hayrettin Mutlu. İrisin ve Metabolik Hastalıklar İlişkisinin Yaşam Döngüsünde İncelenmesi. Sağlık Pro Arş Dergisi. 01 Ekim 2022;4(3):164-73. doi:10.57224/jhpr.1148955

SAĞLIK PROFESYONELLERİ ARAŞTIRMA DERGİSİ / JOURNAL OF HEALTH PROFESSIONALS RESEARCH /J HEALTH PRO RES