TR
EN
Cinsiyetin Kafeinle İndüklenen Kahverengi Yağ Doku Aktivasyonuna Etkisinin Kızılötesi Termografiyle İncelenmesi: Ön Çalışma Raporu
Öz
Amaç: Bu ön çalışmada, cinsiyetin diyetle indüklenen termojenez (DİT) sürecinde kahverengi yağ dokusu (KYD) aktivasyonu üzerindeki etkisinin kızılötesi termografi (IRT) yöntemiyle değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Kasım-Aralık 2024 döneminde beden kütle indeksi 18,5–24,9 kg/m² aralığındaki kadın (n=4) ve erkek (n=4) gönüllülerin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara 0.dk karbonhidrat jeli verilmiş ve 45. dk’da ise 200 mg kafein kapsülü uygulanmıştır. Termonötr koşullarda gerçekleştirilen 120 dakikalık deney protokolü süresince, supraklaviküler (SCV) bölgeden her 15 dakikada bir IRT ile sıcaklık ölçümleri yapılmıştır.
Bulgular: 0., 45., 60. ve 75. dakikalarda kadın katılımcılarda KYD aktivasyonuna işaret eden Tscf sıcaklıkları erkeklere göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksektir (p<0.05). Ancak 90. dakikadan itibaren cinsiyetler arası istatistiksel anlamlı fark kaybolmuştur. Tref değerlerinde ise hiçbir ölçümde istatistiksel açıdan anlamlı bir fark bulunmamıştır.
Sonuç: Cinsiyetin DİT’e etkisini IRT üzerinden tanımlayan bu ön çalışma raporuna göre subklaviküler bölgedeki KYD’nin diyetle uyarımı kadınlarda erkeklere oranla daha erken ve belirgin şekilde gerçekleşmektedir. Bu farklılığın seks hormonları ve yağ kütlesindeki farka bağlı olabileceği düşünülmektedir. Bununla birlikte gelecekte planlanacak daha geniş katılımlı ve biyokimyasal parametrelerle desteklenmiş çalışmalarla cinsiyetin DİT sürecine etkisinin ortaya konması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Bu araştırma, İstanbul İstinye Üniversitesi İnsan Araştırmaları Etik Kurulu’nun 24-74 protokol numaralı ve 2024/04 tarihli onayı ile yürütülmüştür.
Teşekkür
Çalışmamıza gönüllü katılımlarından ve deneysel protokole uyumlarından dolayı öğrencilerimize çok teşekkür ediyoruz.
Kaynakça
- Marlatt KL, Ravussin E. Brown adipose tissue: an update on recent findings. Curr Obes Rep 2017;6(4):389-96.
- Richard MA, Pallubinsky H, Blondin DP. Functional characterization of human brown adipose tissue metabolism. Biochem J 2020;477(7):1261-86.
- Çınar EN, İlhan A. Diyet polifenollerinin kahverengileşme ve kahverengi yağ dokusu aktivitesi üzerine etkileri. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 2022;9(2):334-40.
- Merlin J, Evans BA, Dehvari N, Sato M, Bengtsson T, Hutchinson DS. Could burning fat start with a brite spark? Pharmacological and nutritional ways to promote thermogenesis. Mol Nutr Food Res 2016;60(1):18-42.
- Wankhade UD, Shen M, Yadav H, Thakali KM. Novel browning agents, mechanisms, and therapeutic potentials of brown adipose tissue. Biomed Res Int 2016;2016:2365609.
- Cheng L, Wang J, Dai H, Duan Y, An Y, Shi L, et al. Brown and beige adipose tissue: a novel therapeutic strategy for obesity and type 2 diabetes mellitus. Adipocyte 2021;10(1):48-65.
- Singh R, Barrios A, Dirakvand G, Pervin S. Human brown adipose tissue and metabolic health: potential for therapeutic avenues. Cells 2021;10(11):3030.
- Harb E, Kheder O, Poopalasingam G, Rashid R, Srinivasan A, Izzi-Engbeaya C. Brown adipose tissue and regulation of human body weight. Diabetes Metab Res Rev 2023;39(1):e3594.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Spor ve Beslenme
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
10 Haziran 2025
Gönderilme Tarihi
14 Nisan 2025
Kabul Tarihi
15 Mayıs 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 7 Sayı: 2
APA
Ercan Karakaya, Z., Günalan, E., & Mutlu, H. (2025). Cinsiyetin Kafeinle İndüklenen Kahverengi Yağ Doku Aktivasyonuna Etkisinin Kızılötesi Termografiyle İncelenmesi: Ön Çalışma Raporu. Sağlık Profesyonelleri Araştırma Dergisi, 7(2), 87-98. https://doi.org/10.57224/jhpr.1675669
AMA
1.Ercan Karakaya Z, Günalan E, Mutlu H. Cinsiyetin Kafeinle İndüklenen Kahverengi Yağ Doku Aktivasyonuna Etkisinin Kızılötesi Termografiyle İncelenmesi: Ön Çalışma Raporu. Sağlık Pro Arş Dergisi. 2025;7(2):87-98. doi:10.57224/jhpr.1675669
Chicago
Ercan Karakaya, Zeynep, Elif Günalan, ve Hayrettin Mutlu. 2025. “Cinsiyetin Kafeinle İndüklenen Kahverengi Yağ Doku Aktivasyonuna Etkisinin Kızılötesi Termografiyle İncelenmesi: Ön Çalışma Raporu”. Sağlık Profesyonelleri Araştırma Dergisi 7 (2): 87-98. https://doi.org/10.57224/jhpr.1675669.
EndNote
Ercan Karakaya Z, Günalan E, Mutlu H (01 Haziran 2025) Cinsiyetin Kafeinle İndüklenen Kahverengi Yağ Doku Aktivasyonuna Etkisinin Kızılötesi Termografiyle İncelenmesi: Ön Çalışma Raporu. Sağlık Profesyonelleri Araştırma Dergisi 7 2 87–98.
IEEE
[1]Z. Ercan Karakaya, E. Günalan, ve H. Mutlu, “Cinsiyetin Kafeinle İndüklenen Kahverengi Yağ Doku Aktivasyonuna Etkisinin Kızılötesi Termografiyle İncelenmesi: Ön Çalışma Raporu”, Sağlık Pro Arş Dergisi, c. 7, sy 2, ss. 87–98, Haz. 2025, doi: 10.57224/jhpr.1675669.
ISNAD
Ercan Karakaya, Zeynep - Günalan, Elif - Mutlu, Hayrettin. “Cinsiyetin Kafeinle İndüklenen Kahverengi Yağ Doku Aktivasyonuna Etkisinin Kızılötesi Termografiyle İncelenmesi: Ön Çalışma Raporu”. Sağlık Profesyonelleri Araştırma Dergisi 7/2 (01 Haziran 2025): 87-98. https://doi.org/10.57224/jhpr.1675669.
JAMA
1.Ercan Karakaya Z, Günalan E, Mutlu H. Cinsiyetin Kafeinle İndüklenen Kahverengi Yağ Doku Aktivasyonuna Etkisinin Kızılötesi Termografiyle İncelenmesi: Ön Çalışma Raporu. Sağlık Pro Arş Dergisi. 2025;7:87–98.
MLA
Ercan Karakaya, Zeynep, vd. “Cinsiyetin Kafeinle İndüklenen Kahverengi Yağ Doku Aktivasyonuna Etkisinin Kızılötesi Termografiyle İncelenmesi: Ön Çalışma Raporu”. Sağlık Profesyonelleri Araştırma Dergisi, c. 7, sy 2, Haziran 2025, ss. 87-98, doi:10.57224/jhpr.1675669.
Vancouver
1.Zeynep Ercan Karakaya, Elif Günalan, Hayrettin Mutlu. Cinsiyetin Kafeinle İndüklenen Kahverengi Yağ Doku Aktivasyonuna Etkisinin Kızılötesi Termografiyle İncelenmesi: Ön Çalışma Raporu. Sağlık Pro Arş Dergisi. 01 Haziran 2025;7(2):87-98. doi:10.57224/jhpr.1675669