Minimal İnvaziv Kalp Cerrahisinde Hemşirelik Yönetimi

Öz

ÖZET Günümüzde hızla gelişen teknolojiye paralel olarak kalp cerrahisi alanında da birçok gelişme yaşanmaktadır. Bu gelişmelerden biri ise minimal invaziv cerrahi alanındaki uygulamalardır ve giderek yaygınlaşmaktadır. Minimal invaziv kalp cerrahisinin açık kalp cerrahisine göre avantajları ve dezavantajları bulunmaktadır. Bu nedenle uygulama sınırlılıkları, mortalite/morbidite oranları, ekonomik boyutları gibi konular genellikle araştırma konuları arasında bulunmaktadır. Minimal invaziv kalp cerrahisinde hastalarda erken ekstübasyon ve mobilizasyon sağlanabilmekte ve hastalar yoğun bakımda daha az kalabilmektedir. Hastaların beden imajında minimum bozulma olmasına bağlı normal yaşamlarına açık kalp cerrahisine göre daha erken sürede dönebilmektedirler. Minimal invaziv cerrahinin bu yararları ile hemşireler uygulanan medikal tedavilerin yanında bütüncül bakıma daha fazla zaman ayırabilmektedir. Hemşireler bu dönemde hastalarına emosyonel destek sağlayarak sosyal hayatlarına daha hızlı uyum sağlamalarına yardımcı olabilirler. Bu nedenlerle kardiyovasküler cerrahi alanında çalışan hemşirelerin, alandaki son teknolojik gelişmeleri ve güncel bilgileri takip etmeleri, kendilerini sürekli geliştirmeleri ve yeni uygulamalara açık olmaları hasta bakım kalitesini artırılması açısından oldukça önemlidir. Bu bilgilerin doğrultusunda derlemenin amacı, minimal invaziv kalp cerrahisi uygulamalarının ve hemşirelik yönetiminin açıklanmasıdır.

Anahtar Kelimeler

• hemşirelik bakımı
• kardiyak cerrahi
• minimal invaziv kalp cerrahisi

Nursing Management in Minimally Invasive Cardiac Surgery

Öz

ABSTRACT Today, in parallel with the rapidly developing technology, there are many developments in the field of cardiac surgery. One of these developments is the applications in the field of minimally invasive surgery and is becoming increasingly widespread. Minimally invasive cardiac surgery has advantages and disadvantages compared to open heart surgery. Therefore, issues such as application limitations, mortality/morbidity rates, and economic dimensions are generally among the research topics. In minimally invasive cardiac surgery, early extubation and mobilization can be achieved and patients can stay in the intensive care unit less frequently. Patients can return to their normal lives earlier than open heart surgery due to minimal deterioration in body image. With these benefits of minimally invasive surgery, nurses can spend more time on holistic care in addition to medical treatments. Nurses can provide emotional support to their patients during this period and help them adapt to their social life faster. For these reasons, it is very important for nurses working in the field of cardiovascular surgery to follow the latest technological developments and current information in the field, to continuously improve themselves and to be open to new practices in order to improve the quality of patient care. In line with this information, the aim of this review is to explain minimally invasive cardiac surgery applications and nursing management.

Anahtar Kelimeler

• cardiac surgery
• nursing care
• minimal invasive cardiac surgery

Kaynakça

1. Erdem, İ., ve Cinbirt, E.N.C. Sağlık hizmetlerinde robotik cerrahi. İçinde Yeşilyurt Ö., editör. Sağlık Yönetiminde Yenilikçi Yaklaşımlar. İstanbul: Efe Akademi Yayınları; 2022.s.81.
2. Konateke, S., ve Güner, Ş.İ. Ameliyathanelerde geleceğin teknolojisi robotik cerrahi ve perioperatif hemşirelik bakımı. İçinde Güler S., editör. Sağlık & Bilim Hemşirelik-1. İstanbul: Efe Akademi Yayınları; 2022.s.7.
3. Cansever, L., ve Duman, S. Minimal İnvaziv Cerrahi Seçenekleri; Vats ve Rats. Güncel Göğüs Hastalıkları Serisi, İstanbul Üniversitesi; 2018. 3(6): s.45-51.
4. İnal, Y., ve Uysal, D. Minimal invaziv kalp cerrahisinde insizyon teknikleri. İçinde Bilgili A., editör. Sağlık Bilimlerinde Güncel Tartışmalar 9 .Ankara: Bidge Yayınları; 2023. s. 104.
5. Alcan, A.O., Soyer, Ö., Van Giersbergen, M. Y., Solak, M., ve Yoltay, H. E. Hemşirelerin robotik cerrahi konusundaki görüşlerinin incelenmesi. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi; 2019. 5(1): s. 5-9.
6. Yeşilyurt, K.Ö. ve Durmaz, M.Ö. Knowledge levels of nursing students about robotic surgery and robotic surgery nursing. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi; 2023. 7(1): s. 28-39.
7. Küçükyürük, B. ve Çalış, F. Nöroşirürji’de robotik cerrahi kullanımı. Türk Nöroşirurji Dergisi; 2018. 28(3), s. 345-349.
8. Badawy A., El-Minshawy A., Ayyad M., Nady M. Mınımally ınvasive cardiac surgery versus conventional cardiac surgery; 2020. Doi: 10.13140/Rg.2.2.19625.83048

9. Yapıcı, N. Kardiyovasküler cerrahi sonrası yoğun bakım. Turkiye Klinikleri Anesthesiology Reanimation- Special Topics; 2022. 13(2), s. 117-123.
10. Senst, B., Kumar, A., ve Diaz, R.R. Cardiac Surgery. In: StatPearls. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024.
11. Aksüt, M., Özer, T., Yerlikhan, Ö.A., Selçuk, E. ve Yanartaş, M. Sağ̆ mini torakotomi ile gerçekleştirilen minimal invaziv kalp cerrahisi prosedürlerinde başlangıç̧ tecrübelerimiz. Koşuyolu Heart Journal; 2018. 21(2), s. 157-162.
12. Onan, B., ve Bakır, İ. Minimal invaziv kardiyak cerrahi için hasta seçimi ve klinik protokoller. Turkiye Klinikleri Cardiovascular Surgery-Special Topics; 2015. 7(2), s. 1-6.
13. Salihi, S. Minimal invaziv endoskopik kapak cerrahisi. Turkiye Klinikleri Cardiovascular Surgery-Special Topics; 2015. 7(2), s. 38-41.
14. Akpınar, B. Minimal invaziv mitral kapak cerrahisi. TKDCD Derneği. Minimal İnvaziv ve Robotik Kalp Cerrahisi Toplantısı, İstanbul; 2016.
15. Albayram, T., Konateke, S., ve Güner, Ş.İ. Minimal invaziv kalp cerrahisinde güncel hemşirelik yaklaşımları. Çukurova 8. Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Konferansı, Adana; 2022.
16. Erkanlı, K., Kadiroğulları, E. ve Bakır, İ. Minimal invaziv aort kapak cerrahisinde yaklaşımlar. Turkiye Klinikleri Cardiovascular Surgery-Special Topics; 2015. 7(2), s. 42-48.
17. Mohamed, M. A., Cheng, C. and Wei, X. Incidence of postoperative pulmonary complications in patients undergoing minimally invasive versus median sternotomy valve surgery: Propensity Score Matching. Journal of Cardiothoracic Surgery; 2021. 16, s. 1-8.
18. Trowbridge E.R., Evans S.L., Sarosiek B.M., Modesitt S.C., Redick D.L., Tiouririne M., Thiele R.H., Hedrick T.L., Hullfish K.L. Enhanced recovery program for minimally invasive and vaginal urogynecologic surgery. International Urogynecology Journal; 2019. 30, s. 313– 321.
19. Gürel, B., ve Koçaşlı, S. Ameliyat sonrası hastaların derlenme kalitesi ve hemşirelik bakımı. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi; 2022. 5(1), s. 12-30.
20. Kahraman, H., ve Kurşun, Ş. Cerrahi kliniklerde çalışan hemşirelerin ameliyat öncesi hasta eğitimini uygulama durumları. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi; 2022. 4(3), s. 258-268.
21. Low, M., Burgess, L.C., Wainwright, T.W., Pgcert, P., and Mcsp, H. Patient information leaflets for lumbar spine surgery: a missed opportunity. Journal of Patient Experience; 2020. 7(6),s. 1403–1409
22. Kılıç, A. Hastalara ameliyat öncesi yapılan bilgilendirmenin yoğun bakımdaki çevresel stresörleri algılamaya etkisi [Yüksek lisans tezi]. Balıkesir: Balıkesir Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2021.
23. Bozkul, G., ve Altun Uğraş, G. İstenmeyen perioperatif hipotermi ve kanıt temelli hemşirelik bakımı. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi; 2024. 6(3), s. 596-611.
24. Uçak, A., ve Cebeci, F. Ameliyathane hemşireliği eğitiminde kanıta dayalı öğretim stratejileri. Cerrahi Hemşireliğinde Kanıta Dayalı Uygulamalar. Ankara: Türkiye Klinikleri Yayınevi; 2021. s.78-86
25. Erdoğan, H., ve Tokal, Ö. Robotik Cerrahide Ameliyathane Hemşireliği. İçinde Keten Edis E. (Edt.) Sağlık & Bilim Hemşirelik-4 İstanbul: Efe Akademi Yayınları; 2022. s.33
26. Arslanoğlu, A., ve Köser, C. E. Ameliyathane hemşirelerinin sorunlarını inceleyen nitel bir araştırma. Sağlık ve Sosyal Refah Araştırmaları Dergisi; 2019. 2(1), s. 1-14.
27. Öksüz M. Geleneksel ve robot yardımlı kalp damar cerrahisi uygulanan hastaların ameliyat sonrası ağrı ve semptomlarının karşılaştırılması. [Yüksek lisans tezi]. İ̇stanbul: Sağlık Bı̇lı̇mlerı̇ Ünı̇versı̇tesı̇ Hamı̇dı̇ye Sağlık Bı̇lı̇mlerı̇ Enstı̇tüsü. ; 2024.
28. Laporta Ml, Sprung J, ve Weingarten Tn. Respiratory depression in the post-anesthesia care unit: Mayo Clinic Experience. Bosnian Journal of Basic Medical Sciences; 2021. 21(2), s. 221–228.
29. Gül, A. Ameliyat sonrası dönemde hemşirelik bakımı. İçinde: Çelik, S. (Edt.) Cerrahi HemşireliğindeGüncel Uygulamalar. Antalya: Çukurova Nobel Tıp Kitabevi; 2021. s. 141-151
30. Yılmaz, İ., Özden, D., ve Arslan, G.G. Yoğun bakımda uygulanan endotrakeal aspirasyon işlem basamaklarının aspirasyon komplikasyonlarına etkisi. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi; 2023. 8(1), s. 117-117.
31. Köstekli, S., Çelik, S., ve Keskin, E. Evaluation of the effect of endotracheal aspiration at different head heights on oxygenation of the brain by non‐invasive method in intensive care patients. Journal of Clinical Nursing; 2022.
32. Kankaya, E.A. ve Bilik, Ö. Kalp kapak ameliyatı sonrası güncel hemşirelik yaklaşımları: bakım neden önemli?. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi; 2018. 7(2), s. 101-111.
33. Alemdaroğlu, K.B., ve Subaşı, İ.Ö. Deprem yaralanmalı çoklu travma hastasına yaklaşım. Totbid Dergisi ; 2022. 21: s. 268-275.
34. Sözen, K.K. Ameliyat sonrası derlenme ünitesinde görülen erken dönem komplikasyonlarının değerlendirilmesi. Çukurova Anestezi ve Cerrahi Bilimler Dergisi; 2020. 3, s. 212- 222.
35. Çelebi, D., ve Yılmaz, E. Cerrahi hastalarda enteral ve parenteral beslenmede kanıta dayalı uygulamalar ve hemşirelik bakımı. Istanbul Gelisim University Journal of Health Sciences; 2019. (7), s. 714-731.
36. Çam Yanık, T., ve Gürdil Yılmaz, S. Kardiyovasküler cerrahi sonrası yoğun bakımda yaşanan sorunlar ve hemşirelik bakımı. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi; 2019. 1(2), s. 122-127.
37. Gök, F. Açık kalp cerrahisi sonrası klinik bakım. İçinde Edeer, A. D. ve Kankaya, E. A. (Edt.), Erişkin Kalp ve Damar Cerrahisi Hemşireliği.Ankara: Akademisyen Kitabevi; 2025. s. 147-157.
38. Keskin, H.G. Hızlandırılmış cerrahi süreç. Cerrahi Ameliyathane Sterilizasyon Enfeksiyon Kontrol Hemşireliği Dergisi; 2020. 1(1), s. 20-29.
39. Çatal, E. Açık kalp cerrahisi sonrası taburculuk. İçinde Edeer, A. D., ve Kankaya, E. A, editör. Erişkin Kalp ve Damar Cerrahisi Hemşireliği. Ankara: Akademisyen Kitabevi; 2025. s. 227.