TR
EN
Bedensel Engelli Bireylerin Hasta Merkezli Bakıma İlişkin Görüşlerinin İncelenmesi
Öz
Amaç: Bu çalışmanın amacı, bedensel engelli bireylerin aldıkları sağlık hizmetlerinde hasta merkezli bakıma ilişkin algılarını incelemektir.
Gereç ve Yöntemler: Araştırma tanımlayıcı ve kesitsel desende yürütülmüştür. Veriler, Haziran-Ağustos 2026 tarihleri arasında çevrim içi anket yöntemiyle toplanmıştır. Çalışmaya 18 yaş ve üzeri, bedensel engeli bulunan ve araştırmaya katılmaya gönüllü 101 birey dahil edilmiştir. Verilerin toplanmasında Tanıtıcı Bilgi Formu ve Hasta Merkezli Bakım Ölçeği kullanılmıştır. Veriler tanımlayıcı istatistikler, grup karşılaştırmaları ve korelasyon analizleri ile değerlendirilmiştir.
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 29.81 ± 9.91 yıl, engellilik derecesi ortalaması ise 67.59 ± 18.70 olarak belirlenmiştir. Katılımcıların %66.30’unun erkek, %72.30’unun bekâr, %66.30’unun doğuştan bedensel engelli ve %63.40’ının düzenli spor yapmadığı saptanmıştır. Hasta merkezli bakım toplam puan ortalaması 3.39 ± 0.94 olarak bulunmuştur. Alt boyutlar arasında en yüksek puan aile ve arkadaşlar boyutunda, en düşük puan ise fiziksel konfor boyutunda elde edilmiştir. Tanıtıcı değişkenlere göre hasta merkezli bakım toplam puanında anlamlı farklılık saptanmamıştır. Yaş ve engellilik derecesi ile hasta merkezli bakım puanları arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır.
Sonuç: Bedensel engelli bireylerin hasta merkezli bakım algılarının orta düzeyin üzerinde olduğu görülmüştür. Bununla birlikte fiziksel konfor boyutundaki görece düşük puan, sağlık hizmetlerinde erişilebilirlik, çevresel düzenlemeler ve bireyselleştirilmiş bakım uygulamalarının güçlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Kwame A, Petrucka P. A literature-based study of patient-centered care and communication in nurse-patient interactions: barriers, facilitators, and the way forward. BMC Nurs. 2021;20(1):158. https://doi.org/10.1186/s12912-021-00684-2
- Hickmann E, Richter P, Schlieter H, Cemazar M, Dudek-Godeau D, Grapentin N, et al. Practical Approaches to Patient-Centered Care in Europe: Mixed Methods Study Developing a Conceptual Framework for Comprehensive Cancer Care Networks. JMIR Cancer. 2025;11:e59683. https://doi.org/10.2196/59683
- Saha S, Beach MC, Cooper LA. Patient Centeredness, Cultural Competence and Healthcare Quality. J Natl Med Assoc. 2008;100(11):1275-1285. https://doi.org/10.1016/s0027-9684(15)31505-4
- Salmond S, Echevarria M. Healthcare Transformation and Changing Roles for Nursing. Orthop Nurs. 2017;36(1):12-25. https://doi.org/10.1097/nor.0000000000000308
- Olatunde Oduoye MO, Akilimali A, Arama U, Fathelrahman Adam M, Biamba Chrispin U, Muhoza Gasambi B. Healthcare Services for the Physically Challenged Persons in Africa: Challenges and Way Forward. In: Önal AE, editor. Healthcare Access - New Threats, New Approaches. London: IntechOpen; 2022.
- World Health Organization. WHO global disability action plan 2014-2021: Better health for all people with disability [İnternet]. Erişim Tarihi: 27 Temmuz 2026. Erişim adresi: https://www.who.int/publications/i/item/who-global-disability-action-plan-2014-2021 [Available from: https://www.who.int/publications/i/item/who-global-disability-action-plan-2014-2021.
- The Lancet Public H. Disability inclusivity: time to step up. Lancet Public Health. 2024;9(5):e275. https://doi.org/10.1016/S2468-2667(24)00078-1
- Walji S, Carroll J, Haber C. Experiences of patients with a disability in receiving primary health care. Can Fam Physician. 2021;67(7):517-524. https://doi.org/10.46747/cfp.6707517
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Hemşirelik (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Ağustos 2026
Gönderilme Tarihi
26 Haziran 2026
Kabul Tarihi
25 Ağustos 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 5 Sayı: 2
APA
Mirze, F., & Demirel, C. (2026). Bedensel Engelli Bireylerin Hasta Merkezli Bakıma İlişkin Görüşlerinin İncelenmesi. Sağlık Bilimleri ve Klinik Araştırmaları Dergisi, 5(2), 205-217. https://doi.org/10.63695/jhscr.1979567
AMA
1.Mirze F, Demirel C. Bedensel Engelli Bireylerin Hasta Merkezli Bakıma İlişkin Görüşlerinin İncelenmesi. Sağlık Bilimleri ve Klinik Araştırmaları Dergisi. 2026;5(2):205-217. doi:10.63695/jhscr.1979567
Chicago
Mirze, Fatih, ve Cihat Demirel. 2026. “Bedensel Engelli Bireylerin Hasta Merkezli Bakıma İlişkin Görüşlerinin İncelenmesi”. Sağlık Bilimleri ve Klinik Araştırmaları Dergisi 5 (2): 205-17. https://doi.org/10.63695/jhscr.1979567.
EndNote
Mirze F, Demirel C (01 Ağustos 2026) Bedensel Engelli Bireylerin Hasta Merkezli Bakıma İlişkin Görüşlerinin İncelenmesi. Sağlık Bilimleri ve Klinik Araştırmaları Dergisi 5 2 205–217.
IEEE
[1]F. Mirze ve C. Demirel, “Bedensel Engelli Bireylerin Hasta Merkezli Bakıma İlişkin Görüşlerinin İncelenmesi”, Sağlık Bilimleri ve Klinik Araştırmaları Dergisi, c. 5, sy 2, ss. 205–217, Ağu. 2026, doi: 10.63695/jhscr.1979567.
ISNAD
Mirze, Fatih - Demirel, Cihat. “Bedensel Engelli Bireylerin Hasta Merkezli Bakıma İlişkin Görüşlerinin İncelenmesi”. Sağlık Bilimleri ve Klinik Araştırmaları Dergisi 5/2 (01 Ağustos 2026): 205-217. https://doi.org/10.63695/jhscr.1979567.
JAMA
1.Mirze F, Demirel C. Bedensel Engelli Bireylerin Hasta Merkezli Bakıma İlişkin Görüşlerinin İncelenmesi. Sağlık Bilimleri ve Klinik Araştırmaları Dergisi. 2026;5:205–217.
MLA
Mirze, Fatih, ve Cihat Demirel. “Bedensel Engelli Bireylerin Hasta Merkezli Bakıma İlişkin Görüşlerinin İncelenmesi”. Sağlık Bilimleri ve Klinik Araştırmaları Dergisi, c. 5, sy 2, Ağustos 2026, ss. 205-17, doi:10.63695/jhscr.1979567.
Vancouver
1.Fatih Mirze, Cihat Demirel. Bedensel Engelli Bireylerin Hasta Merkezli Bakıma İlişkin Görüşlerinin İncelenmesi. Sağlık Bilimleri ve Klinik Araştırmaları Dergisi. 01 Ağustos 2026;5(2):205-17. doi:10.63695/jhscr.1979567