ETİK İLKELER VE YAYIN POLİTİKASI
1. Sağlık Bilimleri ve Klinik Araştırmaları Dergisi, elektronik ortamda yılda 3 sayı (Nisan-Ağustos-Aralık) yayımlanmaktadır.
2. Dergi, sağlık alanında (beslenme ve diyetetik, ebelik, fizyoterapi ve rehabilitasyon, hemşirelik vb.) disiplinler arası yaklaşımla alanında özgün Türkçe ve İngilizce çalışmaları yayımlar.
3. Dergiye gönderilen çalışmalar, amaç, kapsam, yöntem ve yazım ilkeleri açısından editöryal süreçten geçtikten sonra, farklı kurumlardan seçilmeye özen gösterilerek en az iki hakem tarafından çift kör değerlendirmeden geçirilir. Hakem görüşlerinin farklı olması durumunda editör değerlendirmesi ve/veya üçüncü hakem görüşü alınarak karar verilir.
4. Dergi, açık erişim yaklaşımını benimsemekte olup makale, yazı vb. için herhangi bir gönderim ücreti, editöryal işlem ücreti ya da yayın ücreti talep etmemektedir.
5. Dergide yayımlanan yazılar için yazarlara herhangi bir ücret ödenmemektedir.
6. Yazar/yazarlar tarafından benzerlik raporunun sisteme yüklenmesi gereklidir. Dergimize gönderilen tüm yazılar intihal tespit etme programları (iThenticate, Turnitin) ile değerlendirilmektedir. Kabul edilebilir benzerlik oranı üst sınırı %20’dir. Editörlük gerekli gördüğünde benzerlik kontrolünü yeniden yapabilir ve/veya doğrulayabilir.
7. Hakem değerlendirme raporları ve editöryal karar kayıtları, yayın tarihinden sonra en az beş yıl süreyle saklanır.
Sağlık Bilimleri ve Klinik Araştırmaları Dergisi; yayın süreçlerinde Uluslararası Tıp Dergisi Editörleri Komitesi (ICMJE), Dünya Tıp Editörleri Birliği (WAME) ve Yayın Etiği Komitesi (COPE) ilke ve önerilerini esas alır. Derginin Editör Kurulu, itiraz ve etik değerlendirme süreçlerini bu ilkeler çerçevesinde yürütür. Bu doğrultuda dergi editörlerinin, hakemlerinin ve yazarlarının etik kurallara uygun şekilde davranması beklenmektedir. Aşağıda editörlerin, hakemlerin ve yazarların etik sorumlulukları belirtilmiştir.
Editörlere Yönelik Etik Sorumluluklar
Editör, dergide yayımlanan her makaleden sorumludur.
Bu doğrultuda editör;
1. Yalnızca akademik ölçütlere göre karar verir ve verdiği kararların sorumluluğunu alır.
2. İş süreçlerini adil, tarafsız ve etik standartlara uygun olarak yürütür.
3. Yayımlanan çalışmaların özgün olmasına ve alana bilimsel katkı sağlamasına özen gösterir.
4. Derginin gelişimi açısından okuyucuların ve yazarların bilgi gereksinimleri doğrultusunda çaba sarf eder.
5. Gizlilik esasına dayalı olarak yazar ve hakem sürecini yönetir.
6. Hakem atama sürecinde yazar ve hakem arasındaki olası çıkar çatışmalarını dikkate alır.
7. Dergiye gönderilen çalışmaların değerlendirilmesinde çift körleme uygulandığından, hakemlerin kimlik bilgileri gizli tutulur.
8. Hakem havuzunun multidisipliner alanlardan oluşmasına ve güncel tutulmasına özen gösterir.
9. Dergi yazım kurallarında yer alan “Hakemlik ve Değerlendirme Süreci” politikalarını uygulamakla yükümlüdür.
• Hakemler hazırladıkları raporlarda çalışmanın yayımlanması veya yayımlanmaması ile ilgili görüş bildirebilirler. Nihai karar Editör/Editör Kurulu tarafından verilir.
• Editör/Editör Kurulu, kabul ya da ret veren hakemlerin sayısına değil; hakemlerin ve yazarların sunduğu gerekçelerin bilimsel gücüne göre değerlendirme yapar.
• Editör/Editör Kurulu, yalnızca “evet/hayır” şeklinde işaretlenmiş raporları değil; gerekçeli ve açıklayıcı değerlendirme içeren raporları esas alır.
• Hakem görüşlerine göre Editör/Editör Kurulu aşağıdaki yollardan birini izleyebilir:
- Çalışma yayımlanabilir.
- Kısmi veya önemli düzeyde değişiklik ve geliştirme yapıldıktan sonra çalışma yayıma kabul edilebilir.
- Yazardan/yazarlardan hakem görüşlerine uygun olarak çalışmasını düzenlemesi istenerek yeni bir değerlendirme süreci başlatılabilir.
- Çalışma reddedilebilir.
Hakemlere Yönelik Etik Sorumluluklar
Etik ilkeler kapsamında hakemler aşağıdaki sorumluluklara sahip olmalıdır:
1. Tarafsız bir değerlendirme süreci doğrultusunda yalnızca çalışmanın içeriğine yönelik nesnel bir değerlendirme yapmalıdır.
2. Hakemlik yapılan çalışma konusunda uzman olmayan hakemler, hakemlik teklifini reddedebilmelidir.
3. Hakemin araştırma veya yazar/yazarlarla herhangi bir çıkar çatışması olmamalıdır.
4. Hakemler yazarlara yol gösterici olmalı, zedeleyici veya onur kırıcı ifadelerden kaçınmalıdır.
5. Gizlilik ilkesi doğrultusunda hakemler, inceledikleri çalışmaları üçüncü kişilerle paylaşmamalıdır. Değerlendirme tamamlandıktan sonra kişisel kopyalarını silmeleri beklenir.
6. Hakemler değerlendirmeyi kabul ettikleri çalışmayı zamanında tamamlamalıdır.
Yazarlara Yönelik Etik Sorumluluklar
Yazar/yazarlar bilimsel yayın etiği ilkeleri kapsamında aşağıda belirtilen sorumluluklara sahip olmalıdır:
1. Yazar/yazarlar makalenin orijinal olduğunu, daha önce başka bir yerde yayımlanmadığını ve başka bir yerde, başka bir dilde yayımlanmak üzere değerlendirmede olmadığını beyan etmelidir.
2. Araştırma makalelerinde, etik kurul izni gerektiren çalışmalar için “Etik Kurul Karar Belgesi”nin sisteme yüklenmesi gerekmektedir. Ayrıca makalede etik kurul adı, tarih ve sayı numarası belirtilmelidir. Olgu sunumlarında bilgilendirilmiş onam alındığı makalede açıkça ifade edilmelidir.
3. Telife bağlı materyaller (örneğin tablolar, şekiller ya da alıntılar) gerekli izin veya teşekkür ile kullanılmalıdır. Bu husustaki hukuki, mali ve cezai sorumluluk yazarlara aittir.
4. Başka yazarların, katkıda bulunanların çalışmaları ya da yararlanılan kaynaklar uygun biçimde kullanılmalı ve eksiksiz olarak referanslarda belirtilmelidir.
5. Tek bir araştırma projesinden üretilen çoklu yayınlar açıkça belirtilmeli ve mutlaka birincil yayına atıfta bulunulmalıdır.
6. Yazarın yayımlanmış, erken görünümde olan ya da değerlendirme aşamasındaki çalışmasıyla ilgili bir yanlış ya da hata fark etmesi durumunda, dergi editörünü bilgilendirme; düzeltme ya da makaleyi geri çekme işlemlerinde editörle iş birliği yapma yükümlülüğü bulunmaktadır.
7. Yazar/yazarlar, Journal of Health Sciences and Clinical Research’e makale gönderirken, makalelerinin telif hakkının kendilerinde kaldığını; ancak makalenin kabul edilmesi halinde dergiye ilk yayımlama için münhasır olmayan bir yayın lisansı verdiklerini ve makalenin derginin açık erişim/lisans politikası doğrultusunda yayımlanacağını kabul ederler.
8. İntihal, duplikasyon, sahte yazarlık/inkâr edilen yazarlık, araştırma/veri fabrikasyonu, makale dilimleme, dilimleyerek yayın, telif hakları ihlali ve çıkar çatışmasının gizlenmesi etik dışı davranışlar olarak kabul edilir.
9. Journal of Health Sciences and Clinical Research’te yayımlanan yazılarda içerikle ilgili nihai sorumluluk yazarlara aittir.
İntihal Denetimi
Dergiye gönderilen her araştırma etik kurallara uygun olarak hazırlanmalı ve metin içinde yapılan atıflar mutlaka belirtilmelidir. Etik kurul kararı gerektiren tüm araştırmalar için “Etik Kurul Karar Belgesi” sisteme yüklenmelidir. Yazar/yazarlar tarafından benzerlik raporunun sisteme yüklenmesi gereklidir. Kabul edilebilir benzerlik oranı üst sınırı %20’dir.