Derleme

Serbest Deoksiribonükleik Asit Analizinde Preanalitik Aşamanın Önemi

Cilt: 3 Sayı: 2 9 Mart 2020
  • Burak Arslan
  • Aylin Sepici Dinçel *
PDF İndir
TR EN

Serbest Deoksiribonükleik Asit Analizinde Preanalitik Aşamanın Önemi

Öz

Laboratuvar, klinik tanıya karar verme aşamasında çok önemli bir yere sahiptir. Pre-preanalitik (test istemi), preanalitik (numunelerin toplanması), analitik (numune analizi), postanalitik (sonuç raporlama), post-post analitik (sonuç değerlendirme) süreçler gibi birbiri içerisine geçmiş fazlar, laboratuvar süreçlerini oluşturup, numune toplanmasından analizine kadar geçen süreçte kendi içlerinde ayrı öneme sahiptirler. Laboratuvar hatalarının %70’den fazlasını preanalitik aşamada meydana gelen hatalar oluşturmaktadır. Bu hataların azaltılması veya en aza indirgenmesi analiz sonuçlarının daha doğru ve güvenilir olmasını sağlayacaktır. Rutin laboratuvar pratiğinde olduğu kadar bilimsel araştırmalarda ve belki de ileride rutin laboratuvar pratiğine girecek olan serbest deoksiribonükleik asit gibi biyobelirteç analizlerinde de preanalitik aşama çok önemlidir ve halen süreç optimizasyonu yapılmamıştır. Analiz öncesi dönemde, hangi aşamaların analizi etkileyebileceği yönündeki araştırmalar analiz sonuçlarını değerlendirme aşamasında yol gösterici olacaktır. Çünkü, analiz için kullanılan tüp seçiminden, numuneyi santrifüj etme hızına kadar birçok analiz öncesi aşamada laboratuvarlar, kendi benimsedikleri metotları ve prosedürleri kullanmaktadırlar. Derlemede, serbest deoksiribonükleik asit analizi öncesi hata kaynakları sebeplerinden bahsedilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Lippi, G., Banfi, G., Church, S., Cornes, M., De Carli, G., Grankvist, K., ... & Nybo, M. (2015). Preanalytical quality improvement. In pursuit of harmony, on behalf of European Federation for Clinical Chemistry and Laboratory Medicine (EFLM) Working group for Preanalytical Phase (WG-PRE). Clinical Chemistry and Laboratory Medicine (CCLM), 53(3), 357-370. https://doi.org/10.1515/cclm-2014-1051
  2. 2. Plebani, M. (2012). Quality indicators to detect preanalytical errors in laboratory testing. The Clinical Biochemist Reviews, 33(3), 85. https://doi.org/10.1016/j.cca.2013.07.033
  3. 3. Mandel, P. (1948). Les acides nucleiques du plasma sanguin chez 1 homme. CR Seances Soc Biol Fil, 142, 241-243.
  4. 4. Nawroz, H., Koch, W., Anker, P., Stroun, M., & Sidransky, D.(1996). Microsatellite alterations in serum DNA of head and neck cancer patients. Nature medicine, 2(9), 1035. https://doi.org/10.1038/nm0996-1035
  5. 5. Kaiser, J. (2010). Keeping tabs on tumor DNA. DOI:10.1126/science.327.5969.1074
  6. 6. Gahan, P. B., & Swaminathan, R. (2008). Circulating nucleic acids in plasma and serum: recent developments. Annals of the New York Academy of Sciences, 1137(1), 1-6. https://doi.org/10.1196/annals.1448.050
  7. 7. Fleischhacker, M., & Schmidt, B. (2007). Circulating nucleic acids (CNAs) and cancer—a survey. Biochimica et Biophysica Acta (BBA)-Reviews on Cancer, 1775(1), 181- 232. https://doi.org/10.1016/j.bbcan.2006.10.001
  8. 8. Schwarzenbach, H., Hoon, D. S., & Pantel, K. (2011). Cellfree nucleic acids as biomarkers in cancer patients. Nature Reviews Cancer, 11(6), 426. https://doi.org/10.1038/nrc3066

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Aylin Sepici Dinçel * Bu kişi benim
0000-0001-5847-0556
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

9 Mart 2020

Gönderilme Tarihi

18 Temmuz 2019

Kabul Tarihi

11 Kasım 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 3 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Arslan, B., & Sepici Dinçel, A. (2020). Serbest Deoksiribonükleik Asit Analizinde Preanalitik Aşamanın Önemi. Sağlık Hizmetleri ve Eğitimi Dergisi, 3(2), 38-44. https://doi.org/10.35333/JOHSE.2020.131
AMA
1.Arslan B, Sepici Dinçel A. Serbest Deoksiribonükleik Asit Analizinde Preanalitik Aşamanın Önemi. SHED. 2020;3(2):38-44. doi:10.35333/JOHSE.2020.131
Chicago
Arslan, Burak, ve Aylin Sepici Dinçel. 2020. “Serbest Deoksiribonükleik Asit Analizinde Preanalitik Aşamanın Önemi”. Sağlık Hizmetleri ve Eğitimi Dergisi 3 (2): 38-44. https://doi.org/10.35333/JOHSE.2020.131.
EndNote
Arslan B, Sepici Dinçel A (01 Mart 2020) Serbest Deoksiribonükleik Asit Analizinde Preanalitik Aşamanın Önemi. Sağlık Hizmetleri ve Eğitimi Dergisi 3 2 38–44.
IEEE
[1]B. Arslan ve A. Sepici Dinçel, “Serbest Deoksiribonükleik Asit Analizinde Preanalitik Aşamanın Önemi”, SHED, c. 3, sy 2, ss. 38–44, Mar. 2020, doi: 10.35333/JOHSE.2020.131.
ISNAD
Arslan, Burak - Sepici Dinçel, Aylin. “Serbest Deoksiribonükleik Asit Analizinde Preanalitik Aşamanın Önemi”. Sağlık Hizmetleri ve Eğitimi Dergisi 3/2 (01 Mart 2020): 38-44. https://doi.org/10.35333/JOHSE.2020.131.
JAMA
1.Arslan B, Sepici Dinçel A. Serbest Deoksiribonükleik Asit Analizinde Preanalitik Aşamanın Önemi. SHED. 2020;3:38–44.
MLA
Arslan, Burak, ve Aylin Sepici Dinçel. “Serbest Deoksiribonükleik Asit Analizinde Preanalitik Aşamanın Önemi”. Sağlık Hizmetleri ve Eğitimi Dergisi, c. 3, sy 2, Mart 2020, ss. 38-44, doi:10.35333/JOHSE.2020.131.
Vancouver
1.Burak Arslan, Aylin Sepici Dinçel. Serbest Deoksiribonükleik Asit Analizinde Preanalitik Aşamanın Önemi. SHED. 01 Mart 2020;3(2):38-44. doi:10.35333/JOHSE.2020.131