Doğum Sonu Dönemde Evde Bakım ve Perinatoloji Hemşiresinin Gelişen Rolleri

Öz

Perinatoloji hemşireliği ile kadın sağlığını gebelik sürerken, doğum esnasında ve doğum sonu dönemde korumak ve geliştirmek hedeflenmektedir. Bu hedef doğrultusunda perinatoloji hemşiresi gebeyi ve lohusayı evde takip edip, evde bakımını gerçekleştirebilmektedir. Perinatolojide evde bakım uygulamaları; hastane yatışlarının kısalması ve evde bakımın kadının konforu ile bağımsızlığını artırması gibi pek çok olumlu nedenlerle daha fazla önem kazanmaya başlamıştır. Özellikle doğum sonrası, hastaneden taburcu olduktan sonra lohusa ve bebeğinin sağlığının korunması açısından evde takibinin yapılması için ev ziyaretlerinin planlanması önemlidir. Bunların yanı sıra ailenin ebeveynliğe hazırlığı, bebek bakımı gibi konularda eğitim ve desteğe ihtiyacı olmaktadır. Ev ziyaretleri ve evde bakım özellikle Avrupa ülkelerinde; hemşirelerin perinatoloji alanında profesyonelleşmesi, kanıta dayalı uygulamaları benimsemesi, modeller geliştirmesi ve teknolojiden yararlanması ile optimal düzeye ulaşmaktadır. Bu makale ile perinatoloji alanında doğum sonu evde bakımın önemi ve perinatoloji hemşiresinin gelişen rollerini tartışmak amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda perinatolojide evde bakımda yapılması gerekenler ile perinatoloji hemşiresinin görevleri ve değişen teknoloji ile gelişen rolleri vurgulanmıştır. Sonuç olarak; ülkemizde perinatoloji alanında özellikle doğum sonu dönemde ev ziyaretlerine daha fazla önem verilmesi ve bu konuda dünyadaki yenilikler örnek alınarak çeşitli programlar oluşturulması ve teknolojiden daha fazla yararlanılması önerilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Doğum sonrası bakım
• Evde bakım
• Perinatoloji

Postpartum Home Care and Developing Roles of Perinatology Nurses

Öz

Perinatology nursing aims to protect and improve women’s health during pregnancy, delivery and postpartum period. In line with this goal, perinatology nurse can follow the pregnant and puerperant at home and perform home care. Home care practices in perinatology started to gain more importance due to many positive reasons such as shortening of hospital stays and home care, increasing the comfort and independence of women. The planning of home visits is important for the follow-up at home in order to protect the health of the woman and her baby after her discharge from the hospital. In addition to these, the family needs training and support on issues such as parenting preparation, baby care. Home visits and home care in European countries have evolved through the professionalization of nurses in perinatology, adopting evidence-based practices, developing models and benefiting from technology. The aim of this article is to discuss the importance of postnatal home care in the field of perinatology and the evolving roles of the perinatology nurse. For this purpose, the things to be done in home care in perinatology, the duties of the perinatology nurse and their developing roles with changing technology were emphasized. As a result; it is recommended to give more importance to home visits in the field of perinatology in our country especially during postpartum period and to create various programs by taking the innovations in the world as an example with the utilization of more technology.

Anahtar Kelimeler

• Postnatal care
• Home care
• Perinatology

Kaynakça

1. 1. Büyükkayacı N, Karatas N. Sezaryen sonrası erken taburcu olan kadınlara verilen evde bakım hizmetinin anne sağlığına ve öz bakım gücüne etkisi. Sağlık Bilimleri Dergisi. 2011; 20(1): 54-67.
2. 2. Balkaya NA. Postpartum dönemde annelerin bakım gereksinimleri ve ebe – hemşirenin rolü. Cumhuriyet Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 2002; 6(2): 42-9.
3. 3. Koç GI, Eroğlu K. Evde bakım hizmetlerinin doğum sonu erken taburcu edilen yenidoğanlarda görülen komplikasyonlar üzerine etkisi. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Dergisi. 2009; 16(1): 25-38.
4. 4. Brooten D, Youngblut JM, Donahue D, Hamilton M. Women with high-risk pregnancies, problems, and APN interventions. Journal of Nursing Scholarship. 2007; 39(4): 349-57.
5. 5. Atıcı İ. Doğum sonu erken taburculukta lohusalara verilecek sağlık eğitimi ve evde bakımın postpartum komplikasyonlar ve anksiyete düzeyine etkisi. Bilim uzmanlığı tezi, A.Ü. Sağlık Bilimleri Enstitüsü Halk Sağlığı. Erzurum, 2000.
6. 6. Parastoo A, Marjan V, Malekkhahi A, Behnaz A, Maryam G, Vaziri SM, et al. Doğum sonrası ev ziyareti eğitim programının yenidoğanlarda anne sütü ile beslenme üzerine etkisi: randomize klinik bir çalışma. Çukurova Medical Journal. 2017; 42(3): 407-12.
7. 7. Mcginnis S, Lee E, Kristen K, Miranda-Julian C. Let’s talk about breastfeeding: the ımportance of delivering a message in a home visiting program. American Journal of Health Promotion. 2018; 32(4): 989-96.
8. 8. Dahlberg U, Haugan G, Aune I. Women’s experiences of home visits by midwives in the early postnatal period. Midwifery. 2016; 39: 57 – 62.

9. 9. Gölbaşı Z. Pospartum dönemde erken taburculuk, evde bakım hizmetleri ve hemşirelik. Cumhuriyet Üniversitesi Hemsirelik Yüksekokulu Dergisi. 2003; 7(2): 15-22.
10. 10. Goldfeld S, Price A, Bryson H, Bruce T, Mensah F, Orsini F, et al. right@home’: A randomised controlled trial of sustained nurse home visiting from pregnancy to child age 2 years, versus usual care, to improve parent care, parent responsivity and the home learning environment at 2 years. BMJ Open 2017;7:e013307. doi:10.1136/bmjopen.013307, 2016.
11. 11. Mitra M, Akobirshoev I, Moring NS, Long-Bellil L, Smeltzer SC, Smith LD, et al. Access to and satisfaction with prenatal care among. Jornal of Women’s Health. 2017; 26(12): 1356-63.
12. 12. Toplum Sağlığı Merkezi ve Bağlı Birimler Yönetmeliği. 5 Şubat 2015 Resmi Gazete Sayı:29258. URL: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2015/02/20150205-5.htm. 2015.
13. 13. Aile Hekimligi Uygulama Yönetmeliği. 25 Ocak 2013 Resmi Gazete Sayı:28539. URL: https://www.mevzuat. gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=17051&MevzuatTur=7& MevzuatTertip=5. 2013.
14. 14. Simpson RK, Creehan PA. Perinatal Nursing 2nd Edition. Lippincott Company, Philadelphia 2001: 446-667.
15. 15. Kobayashi H, Sado T. Satisfaction of a new telephone consultation service for prenatal and postnatal health care. The Journal of Obstetrics and Gynecology Research. 2019; 45(7): 1376-81.
16. 16. Batman D, Şeker S. Web tabanlı eğitimin prematüre yenidoğanların ebeveynlerinin bakımdaki özgüven ve kaygı düzeylerine etkisi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi. 2019; 12(2): 107-15.
17. 17. Curran L. The women’s health nurse practitioner. Evolution of a powerful role. AWHONN Lifelines. 2002; 6(4): 332-7.
18. 18. Merih YD, Potur DC. Perinatolojide hemşirenin gelişen ve değişen rolleri. Türkiye Klinikleri Doğum-Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği-Özel Konular. 2018; 4(2): 61-9.
19. 19. Güngör İ, Rathfish G, Beji NK. Kadın sağlığı hemşirelerinin rol yetki ve sorumluluklarının uluslararsı düzeyde irdelenmsi. Florance Nightingale Hemşirelik Dergisi. 2013; 21(1): 49-56.
20. 20. Mejdoubi J, Heijkant S, Leeerdam F, Crone M, Crijnen A, Hirasing RA. Effecys of nurse home visiting on cigarette smoking, pregnancy outcomes and breastfeeding: a randomized controlled trial. Midwifery. 2014; 30(6): 688-95.
21. 21. Okumuş H , Yenal K, Ozan YD. Ülkemizde doğuma hazırlık sınıflarına ilişkin yapılan bilimsel çalışmalar: literatür derlemesi. Turkiye Klinikleri Obstetric-Women’s Health and Diseases Nursing. 2015; 1(1):16-24.
22. 22. Sağlık Hizmetlerinde Gebe Bilgilendirme Sınıfı, Gebe Okulu ve Doğuma Hazırlık ve Danışmanlık Merkezlerinin çalışma Usul ve Esasları. URL: https://dosyamerkez.saglik.gov.tr/Eklenti/27473,gebe-okulu-gebe-bileke093068a-ccaf-4c37-aa08-7886ae9fa1e5pdf.pdf?0.
23. 23. Van Dijk MR, Koster MP, Willemsen SP, Theunissen RP. Healthy preconception nutrition and lifestyle using personalized mobile health coaching is associated with enhanced pregnancy change. Reproductive Biomedicine Online. 2017; 35(4): 453-60.
24. 24. Greiner AL. Telemedicine applications ın obstetrics and gynecology. Clinical Obstetrics and Gynecology. 2017; 60(4): 853-66.
25. 25. Balakrishnan R, Gopichandran V, Chaturvedi S, Chaudhuri I. Continuum of care services for maternal and child health using mobile technology–a health system strengthening strategy in low and middle ıncome. BMC Med Inform Decis Mak 16, 84 (2016). https://doi.org/10.1186/s12911.016.0326-z.
26. 26. Yüksel MU. Fetal kalp hızı monitörizasyon sistemi (FKHMS) ve mobil entegredoppler (M-DOPPLER). İstanbul Aydın Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı Bilgisayar Mühendisliği Programı Yüksek Lisans Tezi, İstanbul. 2017.
27. 27. Özkara H, Fidancı BE, Yıldız D, Kaymakamgil Ç. Emzirme danışmanlığı. Preventive Medicine Bulletin TAF. 2016; 15(6): 551-5.