Sualtı Temalı Filmlerde Dalış Fizyolojisinin Bilimsel Yansımaları: Tanımlayıcı Bir Çalışma

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 2, 81 - 90, 28.08.2025

Ayşe Sena Yumbul Kardaş , Yavuz Aslan

https://doi.org/10.71416/jhss.1648593

Öz

Giriş: Yeni yerler keşfetme ve farklı deneyimler yaşama isteği, su altı dünyasını keşfetmeye olan ilgiyi artırmış ve suya dayalı rekreasyonel faaliyetlerin çeşitlenmesine yol açmıştır. Yeryüzünün yaklaşık %70’ini kaplayan okyanuslar ve denizler, mikroskobik tek hücreli organizmalardan devasa deniz memelilerine kadar olağanüstü bir yaşam çeşitliliğine ev sahipliği yapmaktadır.

Gereç ve Yöntemler: Su altı temalı filmler, İnternet Film Veritabanı üzerinden “SCUBA dalışı”, “serbest dalış”, “su altı” ve “deniz altı” gibi anahtar kelimelerle yapılan aramalarla belirlenmiştir. Filmler, su altı ortamlarının ve dalış fizyolojisinin açık ya da örtük biçimde betimlenmesine göre seçilmiştir. Yalnızca kısa su altı sahneleri içeren veya fizyolojik açıdan alakasız filmler çalışma dışı bırakılmıştır.

Bulgular: Su altı temalı filmler, izleyicileri büyüleyici ve çoğu zaman tehlikeli su altı dünyalarına sürükler. Jaws gibi ikonik yapımlar, deniz yırtıcılarının oluşturduğu tehditleri vurgularken, Kayıp Balık Nemo gibi animasyonlar mercan resiflerinin canlı biyolojik çeşitliliğini ön plana çıkarır. The Abyss ve Leviathan gibi filmler gizemli su altı yaşam formlarını ve insanın bu ortamlardaki psikolojik ve fiziksel sınavlarını ele alır. The Silent World ve The Deepest Breathgibi belgeseller ise deniz ortamlarını ve dalışın fizyolojik gerekliliklerini gerçekçi bir şekilde yansıtır.

Sonuç: Filmler, su altı fizyolojisine dair değerli bir giriş sağlasa da, yalnızca yüzeysel bir anlayış sunar. Bilimsel temele dayanan belgeseller barotravma ve dekompresyon hastalığı gibi önemli kavramları etkili biçimde aktarabilse de, dalış fizyolojisinin karmaşıklığı, kapsamlı bir bilimsel eğitim gerektirir. Bu nedenle, filmler tıbbi veya fizyolojik bilgi için birincil değil, tamamlayıcı görsel araçlar olarak değerlendirilmelidir.

Anahtar Kelimeler

Sualtı fizyolojisi , serbest dalış , SCUBA , dalış tıbbı , sinema

Etik Beyan

Bu çalışma insan katılımcıları veya herhangi bir özel veriyi içermez; yalnızca kamuya açık filmlerin bir analizidir. Çalışma yalnızca IMDb tarafından sağlanan açık erişimli verilere dayandığından ve deneysel prosedürler içermediğinden, etik onay gerekli değildir.

Destekleyen Kurum

yok

Scientific Reflections of Diving Physiology in Underwater-Themed Films: A Descriptive Study

Öz

Introduction: The desire to explore new places and gain different experiences has heightened interest in discovering the underwater world, leading to a diversification of aquatic recreational activities. Covering approximately 70% of the Earth's surface, the oceans and seas are home to a remarkable array of life, from microscopic unicellular organisms to colossal marine mammals.

Materials and Methods: Underwater-themed films were identified using the Internet Movie Database (IMDb) by searching for keywords such as "SCUBA diving," "free diving," "underwater," and "undersea." Films were selected based on their explicit or implicit depiction of underwater environments and diving physiology. Films with only brief underwater scenes or lacking physiological relevance were excluded.

Results: Underwater-themed films immerse viewers in mesmerizing and often perilous underwater realms. Iconic titles like Jaws underscore the threats posed by marine predators, while animations such as Finding Nemo highlight the vivid biodiversity of coral reefs. Films like The Abyss and Leviathan explore mysterious underwater life forms and humanity’s psychological and physical challenges beneath the sea. Documentaries including The Silent World and The Deepest Breath offer a realistic portrayal of marine environments and the physiological demands of diving.

Conclusion: Films offer a valuable introduction to underwater physiology but provide only a surface-level understanding. While documentaries with scientific grounding convey important concepts such as barotrauma and decompression sickness effectively, the complexity of diving physiology demands formal scientific education. Thus, films should be viewed as complementary tools rather than primary sources of medical or physiological knowledge.

Anahtar Kelimeler

Underwater physiology , freediving , scuba , diving medicine , cinema

Etik Beyan

Bu çalışma insan katılımcıları veya herhangi bir özel veriyi içermez; yalnızca kamuya açık filmlerin bir analizidir. Çalışma yalnızca IMDb tarafından sağlanan açık erişimli verilere dayandığından ve deneysel prosedürler içermediğinden, etik onay gerekli değildir.

Destekleyen Kurum

yok

Kaynakça

• Anderson, P., Kim, L., & Thompson, J. (2022). Advances in liquid ventilation: Applications for high-pressure environments. Journal of Experimental Medicine, 45(2), 177–189.
• Anderson, P., Kim, L., & Thompson, J. (2022). The impact of deep-sea exploration on marine ecosystems. Journal of Marine Environmental Studies, 47(2), 198–214.
• Aslan, Y., Kardaş Yumbul, A. S., & Toklu, A. S. (2021). Serbest dalış fizyolojisi ve rekorlarının sistematik incelemesi. Türkiye Klinikleri Journal of Sports Sciences, 13(3), 442–451. https://doi.org/10.5336/sportsci.2021-82074
• Edge, C. J., & Wilmshurst, P. T. (2021). The pathophysiologies of diving diseases. BJA Education, 21(9), 343–348.
• Edwards, M. L. (2010). Hyperbaric oxygen therapy. Part 1: History and principles. Journal of Veterinary Emergency and Critical Care, 20(3), 284–288.
• Eichhorn, L., & Leyk, D. (2015). Diving medicine in clinical practice. Deutsches Ärzteblatt International, 112(9), 147–153.
• Fauville, G., Queiroz, A. C. M., Bailenson, J. N., & Rocca, R. (2024). Underwater virtual reality for marine education and ocean literacy: Technological and psychological potentials. Environmental Education Research, 1–25. https://doi.org/10.1080/13504622.2024.2326446
• Fitriasari, E., Untari, N. K. S. D., & Fitra, N. A. (2024). Risk factors for decompression sickness. Jurnal Multidisiplin Indonesia, 3(2), 3806–3818.
• Gaunkar, S. P., Askey, E., Chasman, M., Takaira, K., Smith, C., Murphy, A., & Kawalek, N. (2022). Exploring the effectiveness of documentary film for science communication. 2022 IEEE International Conference on Quantum Computing and Engineering (QCE) (pp. 697-700). IEEE.
• Ilardo, M., & Nielsen, R. (2018). Human adaptation to extreme environmental conditions. Current opinion in genetics & development, 53, 77-82.
• Internet Movie Database. (2025a). The Silent World [Film]. IMDb. https://www.imdb.com/title/tt0049518/
• Internet Movie Database. (2025b). 20,000 Leagues Under the Sea [Film]. https://www.imdb.com/title/tt0046672/
• Internet Movie Database. (2025c). The Deepest Breath [Film]. https://www.imdb.com/title/tt26681302/
• Internet Movie Database. (2024d). The Big Blue [Film]. https://www.imdb.com/title/tt0095250/
• Internet Movie Database. (2025e). The Abyss [Film]. IMDb. https://www.imdb.com/title/tt0096754/
• Internet Movie Database. (2025f). Leviathan [Film]. IMDb. https://www.imdb.com/title/tt0097737/
• Internet Movie Database. (2025g). Finding Nemo [Film]. IMDb. https://www.imdb.com/title/tt0266543/
• Internet Movie Database. (2025h). Chasing Coral [Film]. IMDb. https://www.imdb.com/title/tt6333054/
• Internet Movie Database. (2025i) Last Breath [Film]. https://www.imdb.com/title/tt16253418/
• Internet Movie Database. (2025j). My Octopus Teacher [Film]. IMDb. https://www.imdb.com/title/tt12888462/
• Internet Movie Database. (2025k). Hold Your Breath: Ice Dive [Film]. IMDb. https://www.imdb.com/title/tt19373274/
• Internet Movie Database. (2025l). Underwater [Film]. IMDb. https://www.imdb.com/title/tt5774060/
• Internet Movie Database. (2025m). Jaws [Film]. IMDb. https://www.imdb.com/title/tt0073195/
• Internet Movie Database. (2025n). Sanctum [Film]. IMDb. https://www.imdb.com/title/tt0881320/
• Internet Movie Database. (2025o). Black Sea [Film]. IMDb. https://www.imdb.com/title/tt2261331/
• Kirby, D. A. (2013). Lab coats in Hollywood: Science, scientists, and cinema. MIT Press.
• Le Busque, B., & Litchfield, C. (2022). Sharks on film: An analysis of how shark human interactions are portrayed in films. Human Dimensions of Wildlife, 27(2), 193–199. https://doi.org/10.1080/10871209.2021.1992426
• Olmstead, K. (2008) Jaques Cousteau: a life under the sea. Sterling Publishing Company Inc.
• Pan, X. (2024). Application of underwater photography techniques in film shooting. Philosophy and Social Science, 1(6), 78–84.
• Petráček, P., Krátký, V., Petrlík, M., Báča, T., Kratochvíl, R., & Saska, M. (2021). Large-scale exploration of cave environments by unmanned aerial vehicles. IEEE Robotics and Automation Letters, 6(4), 7596-7603. https://doi.org/10.1109/LRA.2021.3098304
• Rocco, M., Pelaia, P., Di Benedetto, P., Conte, G., Maggi, L., Fiorelli, S., Scaratozzo, F., Gala, L., Screpanti, D., Argentario Diving, S., Nicolini, S., Mesa, S., & ROAD Project Investigators. (2019). Inert gas narcosis in scuba diving: Different gases, different reactions. European Journal of Applied Physiology, 119(1), 247–255. https://doi.org/10.1007/s00421-018-4020-y
• Samson, M., Gottlieb, M., Logue, C., & Popa, D. (2024). Hyperbaric oxygen therapy: An evidence-based primer for emergency physicians. The Journal of Emergency Medicine, 66(1), 123–130. https://doi.org/10.1016/j.jemermed.2024.09.009