Araştırma Makalesi

Takım ve Bireysel Spor Branşlarında Yaralanma Profili ve Ekonomik Boyutu: Maruziyet ve Maliyet Temelli Bir Analiz

Cilt: 8 Sayı: 3 26 Aralık 2025
Ahmet Bayrak *, Mustafa Enli , Osman Doğukan Kürekçi
PDF İndir
TR EN

Takım ve Bireysel Spor Branşlarında Yaralanma Profili ve Ekonomik Boyutu: Maruziyet ve Maliyet Temelli Bir Analiz

Öz

Bu çalışma; farklı spor branşlarında meydana gelen yaralanmaların sıklığını, türlerini ve bunlara bağlı ekonomik maliyetleri analiz ederek, spor yaralanmalarının hem sağlık hem de finansal açıdan oluşturduğu yükü değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, Konya Büyükşehir Belediye Spor Kulübü’ne bağlı sekiz branşta [hentbol, basketbol -takımlı basketbol ligi (TBL), takımlı basketbol ikinci ligi (TB2L), voleybol, judo, tekvando, güreş, bisiklet, atletizm] 2024–2025 sezonunda meydana gelen yaralanmaları retrospektif olarak incelenmiştir. Veriler, kulüp sağlık biriminin medikal kayıtlarından elde edilmiştir. Sporcuların yaralanma bölgesi, yaralanmanın tipi, yaranın tekrarlama oranı ve görüntüleme gereksinimi, kaçırılan antrenman/müsabaka sayısı ve fizyoterapi seansları değerlendirilmiştir. Toplam 414 sporcu arasında 194 yaralanma olgusu tespit edilmiştir. En fazla yaralanma hentbol (n=51) ve voleybol (n=51) branşlarında görülmüştür. Yaralanmaların %77’si temassız olarak kaydedilmiştir. En sık etkilenen bölgeler diz (n=43), ayak bileği (n=34) ve omuz (n=34) olmuştur. Toplam fizyoterapi seans sayısı 1853 olup, seans sayısı ile antrenman/maç kaçırma arasında güçlü pozitif ilişki saptanmıştır (r=0.68, p<0.01). Ortalama doğrudan sağlık maliyeti kişi başı 4987 TL olarak hesaplanmıştır. Branşlara göre en yüksek toplam maliyet hentbol (≈570.000 TL) ve basketbol (≈510.000 TL) branşlarında ortaya çıkmıştır. Sporcu-saat başına yaralanma oranı voleybol için 8,5, hentbol için 6,0, atletizm için 0,4 olarak bulunmuştur. Temas yoğunluğu yüksek branşlarda (özellikle hentbol ve basketbol) yaralanma sıklığı ve tedavi maliyetleri belirgin biçimde artmaktadır. Fizyoterapi seansları, toplam maliyetin yaklaşık %65’ini oluşturarak en büyük harcama kalemini teşkil etmektedir. Bulgular, kulüplerin yaralanma önleme programlarına yatırım yapmasının yalnızca performans açısından değil, maliyet-etkinlik bakımından da stratejik bir gereklilik olduğunu göstermektedir. Çalışmanın, çok branşlı spor kulüplerinde yaralanma profili ve maliyet analizi ilişkisinin bütüncül biçimde incelendiği nadir saha araştırmalarından biri olduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Spor yaralanmaları , maliyet analizi , yaralanma insidansı , sağlık ekonomisi

Kaynakça

  1. Asai, K., Nakase, J., Shimozaki, K., Toyooka, K., Kitaoka, K., & Tsuchiya, H. (2020). Incidence of injury in young handball players during national competition: A 6-year survey. Journal of Orthopaedic Science, 25(4), 677-681. https://doi.org/10.1016/j.jos.2019.06.011
  2. Azuma, N., Sugano, T., Shimizu, I., & Kosaka, M. (2019). Injuries associated with Japanese high-school men’s volleyball: a two-yearsurvey and analysis. Journal of Physical Therapy Science, 31(8),656-660. https://doi.org/10.1589/jpts.31.656
  3. Barrios, C., Bernardo, N. D., Vera, P., Laíz, C., & Hadala, M. (2015). Changes in sports injuries incidence over time in world-class road cyclists. International Journal Of Sports Medicine, 36(03), 241-248. https://doi.org/10.1055/s-0034-1389983
  4. Bere, T., Alonso. J. M., Wangensteen, A., Bakken, A., Eirale, C., Dijkstra, H.P., Ahmed, H., Bahr, R., & Popovic, N. (2015). Injury and illness surveillance during the 24th men’s handball world championship 2015 in Qatar. British Journal of Sports Medicine, 49(17), https://doi.org/10.1136/bjsports-2015-094972
  5. Brown, J.C., Viljoen, W., Lambert, M.I., Readhead, C., Fuller, C., Van Mechelen, W., ve Verhagen, E. (2015). The economic burden of time-loss injuries to youth players participating in week-long rugby union tournaments. Journal of Science and Medicine in Sport, 18(4), 394-399. https://doi.org/10.1016/j.jsams.2014.06.015
  6. Davis, G. A., Purcell, L., Schneider, K. J., Yeates, K. O., Gioia GA, Anderson V, Ellenbogen RG, Echemendia RJ, Makdissi M, Sills A, Iverson GL, Dvo_r_ak J, McCrory P, Meeuwisse W, Patricios J, Giza CC, Kutcher JS. (2017). The child sport concussion assessment tool 5th edition (child SCAT5): background and rationale. British Journal of Sports Medicine, 51(11), 859-861. https://doi.org/10.1136/bjsports-2017-097492
  7. de Azevedo Sodré Silva, A., Sassi, L. B., Martins, T. B., de Menezes, F. S., Migliorini, F., Maffulli, N., & Okubo, R. (2023). Epidemiology of injuries in young volleyball athletes: a systematic review. Journal of Orthopaedic Surgery and Research, 18(1), 748. https://doi.org/10.1186/s13018-023-04224-3
  8. DiFiori, J. P., Güllich, A., Brenner, J. S., Côté, J., Hainline, B., Ryan, E 3rd., Malina, R.M. (2018). The NBA and youth basketball: recommendations for promoting a healthy and positive experience. Sports Medicine, 48(9), 2053-2065. https://doi.org/10.1007/s40279-018-0950-0
  9. Drew, M.K. Raysmith, P.C., & Charlton, P. C.(2017). Injuries impair the chance of successful performance by sportspeople: a systematic review British Journal of Sports Medicine, 51(16), 1209-1214, https://doi.org/10.1136/bjsports-2016-096731
  10. Eliakim, E., Morgulev, E., Lidor, R., & Meckel, Y. (2020). Estimation of injury costs: Financial damage of English Premier League teams’ underachievement due to injuries. BMJ Open Sport & Exercise Medicine, 6(1), e000675. https://doi.org/10.1136/bmjsem-2019-000675

Kaynak Göster

APA
Bayrak, A., Enli, M., & Kürekçi, O. D. (2025). Takım ve Bireysel Spor Branşlarında Yaralanma Profili ve Ekonomik Boyutu: Maruziyet ve Maliyet Temelli Bir Analiz. Journal of Health and Sport Sciences, 8(3), 168-183. https://doi.org/10.71416/jhss.1809739