Yüzücülerin Suda Kayma Becerisi Ve Kısa Mesafe Serbest Stil Yüzme Performansı İle İzokinetik Bacak Kuvvetinin İlişkisi
Öz
Bu araştırmanın amacı yüzücülerde suda kayma becerisi ve 50 metre serbest yüzme performansı ile izokinetik bacak kuvvetinin ilişkisini incelemektir. Araştırmaya farklı üniversitelerin yüzme takımlarında yer alan 43 yüzücü (Ort±SS yaş=20,60±1,77 yıl; Ort±SS boy=174,23±8,29 cm; Ort±SS vücut ağırlığı=69,08±12,70 kg) gönüllü olarak katıldı. Yüzücülerin tanımlayıcı fiziksel ölçümlerinin ardından su ölçümlerine geçildi. Su ölçümlerinde yüzücülere kayma testi ve 50 metre maksimal serbest yüzme testi uygulandı. Tüm performanslar iPhone 15 ile 60 kare/s ile kaydedildi. Elde edilen görüntüler Kinovea (2024.1) yazılımına aktarılıp kayma mesafesi, kayma süresi ve yüzme süresi elde edildi. Yüzücülerin sağ ve sol taraf izokinetik bacak kuvveti 60º/s ve 180º/s açısal hızlarda sırasıyla 5 ve 10 tekrarda Biodex Sistem 4 ProTM dinamometresi ile ölçüldü. Yüzücülerin her iki açısal hızda sağ-sol taraf fleksiyon-ekstansiyon zirve tork, zirve tork/vücut ağırlığı, ortalama güç, ortalama zirve tork değerleri ve unilateral oran değerleri elde edildi. Veriler IBM SPSS Statistics 24.00 programında Pearson korelasyonu, Temel Bileşenler Analizi ve Hiyerarşik Regresyon ile analiz edildi (p<0,05). Yüzücülerin kayma süresi ile 60°/s açısal hızda baskın fleksiyon ortalama güç, ortalama zirve tork, 180°/s açısal hızda baskın fleksiyon-ekstansiyon zirve tork, zirve tork/vücut ağırlığı, ortalama zirve tork, fleksiyon ortalama güç, baskın olmayan ekstansiyon zirve tork/vücut ağırlığı arasında orta düzeyde pozitif yönde anlamlı ilişki tespit edildi. Kayma mesafesi ve performans süresi ile 60°/s ve 180°/s açısal hızda unilateral oran dışında tüm parametrelerde anlamlı ilişki bulundu (p<0,05). Hiyerarşik regresyon sonuçlarında boy ve cinsiyet değişkenlerin kayma süresinin %14,2’sini, kayma mesafesinin %27,5’ini, performans süresinin %74’ünü açıkladığı tespit edildi. Kayma süresinde izokinetik bacak kuvvet parametrelerini temsil eden beş temel bileşenlerinin modele eklenmesi ile açıklanan varyans anlamlı olarak bulunmadı (p>0,05). Kayma mesafesinde beşinci modelde (M5) PC5 eklenmesi ile varyansın %41,4’ünü (ΔR2=0,094; p=0,023) performans süresinde dördüncü modelde (M4) PC4 eklenmesi ile varyansın %79,6’sını anlamlı olarak açıklandığı tespit edildi (ΔR2=0,044; p=0,008). İzokinetik bacak kuvveti parametreleri yüzücülerin kayma ve kısa mesafe yüzme performansı ile orta düzeyde ilişki gösterse de performans varyansının belirleyicileri boy ve cinsiyetin yanı sıra izokinetik bacak kuvvetinin de olduğu bulundu. Yüzücülerin cinsiyet ve boy uzunluğu dikkate alınarak kara antrenman programlarına alt ekstremite kas gruplarını güçlendirici egzersizleri planlı ve sistematik şekilde dâhil etmeleri önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Serbest yüzme, Hamstring kas kuvveti, Kuadriseps kas kuvveti, Kayma testi
Destekleyen Kurum
Proje Numarası
Etik Beyan
Teşekkür
Kaynakça
- Atamaz, F., Özdedeli, S., Canüzmez, A. E., Özçaldıran, B. ve Durmaz, B. (2025). Farklı spor dallarında kas kuvveti ile Q açısı ilişkisi. Academia. http://www.academia.edu/7942241 (Erişim tarihi: 10.10.2025).
- Bassa, H., Michailidis, H., Kotzamanidis, C., Siatras, T. ve Chatzikotoulas, K. (2002). Concentric and eccentric isokinetic knee torque in pre-pubeiscent male gymnasts. Journal of Human Movement Studies, 42(3), 213-227.
- Bober, T. ve Pietraszewski, B. (1996). Strength of muscle groups in swimmers. Biology of Sport, 13(2), 155-164. Bulgan, Ç., Başar, M. A., Kıstak, B. ve Meriç-Bingül, B. (2017). 15-17 yaş yüzücülerde squat sıçrama performansındaki Q açısı ile hamstring/quadriceps kas kuvvetlerinin ilişkisi [Özet bildiri sunumu]. 15. Uluslararası Spor Bilimleri Kongresi, Antalya, Türkiye.
- Cohen, J. (2013). Statistical power analysis for the behavioral sciences. Routledge.
- Costa, D. C., Valente-dos-Santos, J., Celis-Moreno, J. M., Sousa-e-Silva, P., Martinho, D. V., Duarte, J. P., Oliveira, T., Tavares, O. M., Castanheira, J. M., Soles-Gonçelves, R., Pereira, T., Conde, J., Courteix, D., Thivel, D. ve Coelho-e-Silva, M. J. (2023). Learning effect on an isokinetic knee strength test protocol among male adolescent athletes. PLOS One, 18(7), e0288382. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0288382
- Çakır-Atabek, H., Sönmez, G. A. ve Yılmaz, İ. (2009). The relationship between isokinetic strength of knee extensors/flexors, jumping and anaerobic performance. Isokinetics and Exercise Science, 17(2), 79-83. https://doi.org/10.3233/IES-2009-0337
- Dalamitros, A. A., Manou, V. ve Pelarigo, J. G. (2014). Laboratory-based tests for swimmers: methodology, reliability, considerations and relationship with front-crawl performance. Journal of Human Sport and Exercise, 9(1), 172-187. https://doi.org/10.4100/jhse.2014.91.17
- Dalamitros, A. A., Manou, V., Christoulas, K. ve Kellis, S. (2015). Knee muscles isokinetic evaluation after a six-month regular combined swim and dry-land strength training period in adolescent competitive swimmers. Journal of Human Kinetics, 49, 195-200. https://doi.org/10.1515/hukin-2015-0121
- Dokumacı, B., Aygun, C. ve Cakır-Atabek, H. (2017). Relation of 25-meter swimming performance with physical properties and isokinetic knee strength in amateur young swimmers. International Journal of Science Culture and Sport, 5(2), 68-75. https://doi.org/10.14486/IntJSCS648
- García-Ramos, A., Tomazin, K., Feriche, B., Strojnik, V., de la Fuente, B., Argüelles-Cienfuegos, J., ... ve Štirn, I. (2016). The relationship between the lower-body muscular profile and swimming start performance. Journal of Human Kinetics, 50, 157-165. https://doi.org/10.1515/hukin-2015-0152