ETİK İLKELER VE YAYIN POLİTİKASI
Journal of Health and Sport Sciences (JHSS)’nin etik ilkeleri, Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından hazırlanıp açık erişimde yayımlanmış kılavuzlar ve politikalar doğrultusunda oluşturulmuştur.
COPE tavsiyelerine uymayan yazılar JHSS tarafından yayımlanmaz.
Yazarın Sorumluluğu
JHSS’de yayımlanmak üzere gönderilen çalışmaların, daha önce başka bir yayın organında yayımlanmamış olması ya da yayımlanma aşamasında bulunmaması gerekmektedir. Değerlendirme sürecine girmiş olan eserler bu süreç zarfında herhangi başka bir yayın organına gönderilmemelidir.
Dergiye yayımlanmak üzere gönderilen çalışmanın yazarın orijinal araştırması olduğunun ve daha önce farklı bir yayın organından yayımlanmamış ya da yayımlanma aşamasında olmadığının taahhüdü, çalışma birden fazla yazarlı ise tüm yazarlar dâhil olmak üzere yazarın/yazarların sorumluluğundadır.
Yazar, varsa; araştırmayı destekleyen kişileri ya da kurumları belirtmelidir. Gönderilen makale herhangi bir bilimsel toplantıda tebliğ olarak sunulmuşsa ya da tezden türeme ise bunun bilgisi makalede belirtilmelidir.
Değerlendirilmek üzere gönderilen çalışmada fikri mülkiyet hakkı ve telif hakkı ihlali olmamalıdır.
Bilimsel birikime katkı sağlamak ve disiplinler arası çalışmayı teşvik etmeyi amaçlayan JHSS “Açık Erişim Politikası” uygulamaktadır. Yazar, JHSS’nin Açık Erişim Politikası’nı kabul eder. Erişime açık olan eserler, uygun atıfta bulunarak ve izin alınarak tekrar kullanılır.
Çıkar çatışması durumunun oluştuğunu tespit eden yazar, editörü bilgilendirmekle yükümlüdür.
Dergiye ulaştırılan yazılar, iThenticate veya Turnitin intihal programında taranmaktadır. %20’lik benzerlik oranını aşan çalışmalar değerlendirmeye alınmaz.
JHSS, insan ve hayvan haklarını korumakla yükümlü olduğunu beyan etmektedir. Araştırmalarda denek kullanıldıysa Etik Kurul onayı makaleyle birlikte sunulmalı. Ayrıca makalenin yöntem bölümünde onayın alındığı kurum, tarih ve sayı belirtilmelidir.
Derginin çift-kör hakemli bir dergi olması sebebiyle yazar, makalesinde kimliğini açık edecek tutumdan kaçınmalıdır.
Dergiye eserleri ile katkı sunan araştırmacı ve yazarlar bilimsel araştırma ve yayın etiğine uymakla yükümlüdürler. Etik ilkelerden herhangi birinde sıkıntı yaşayan yazar ile 2 sene süreyle iş birliği yapılmaz.
Yayın çeşitliliğinin korunması için yazarların yayınlanan iki makalesi arasında en az üç sayı olmalıdır.
Yazarlığa Dair Değişiklikler
Yazarların, makalelerini göndermeden önce yazarların listesini ve sırasını dikkatlice düzenlemeleri ve orijinal başvuru sırasında yazarların kesin listesini sunmaları beklenir. Yazar listesindeki yazar adlarının eklenmesi, çıkarılması veya yeniden düzenlenmesi, yalnızca makale kabul edilmeden önce ve sadece Dergi Editörü tarafından onaylanması durumunda yapılmalıdır. Böyle bir değişiklik talep etmek için Editör, ilgili yazardan, yazar listesindeki değişimin nedenini ve tüm yazarlardan eklenmeyi, isminin çıkarılması veya yeniden düzenlemeyi kabul ettiğine ilişkin yazılı onay (e-posta, mektup) almak durumundadır.
Yazarlar İçin Üretken Yapay Zekâ Kullanımı
JHSS, TÜBİTAK’ın Ocak 2026’da yayımladığı “Destek Süreçlerinde Üretken Yapay Zekânın (ÜYZ) Sorumlu ve Güvenilir Kullanımı Rehberi’ni örnek alır ve yapay zekâ kullanımına dair etik ihlallerde COPE yönergelerine uygun şekilde işlem yürütür.
Dil ve yazım düzeltmesi, başlık ve alt başlık önerileri, literatür taraması için anahtar kavramların belirlenmesi noktalarında yapay zekâdan destek alınabilir. Ancak yapay zekâ tarafından üretilmiş hipotez oluşturma, tartışma, bulgu, yorum vb. konularda destek alınmamalıdır.
Yazar, yapay zekâdan aldığı desteği beyan etmek zorundadır. Editörün bu noktada talep edeceği belgeleri dergiye sunmalıdır.
Yazar ile “Etik Taahhütname, Telif Hakkı ve Yazar Sözleşmesi” imzalanır.
Editör, Editör Yardımcıları, Alan Editörleri ve Dil Editörlerinin Sorumlulukları
Editörler, derginin amaç ve kapsamını göz önünde bulundurarak, gelen makalenin özgün olduğuna, bilimsel yöntemlere uygunluğuna, okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcılara katkı sağlayacağına kanaat getirdikten sonra yayımlanma sürecini başlatır.
Değerlendirilmek üzere gönderilen çalışmalar, yazarın izni olmaksızın editör/editörler tarafından farklı araştırmalarda kullanılamaz. Editör Kurulu, değerlendirilecek çalışmayı ilgili kişiler dışında üçüncü kişilerle paylaşamaz.
Editörler, çift-kör hakemlik politikası gereği hakemlerin kimlik bilgilerini gizli tutar. Kişisel verileri korumakla yükümlü olduğundan yazarın ve okuyucuların verilerini de korur.
Editör Kurul İçin Üretken Yapay Zekâ Kullanımı
JHSS, TÜBİTAK’ın Ocak 2026’da yayımladığı “Destek Süreçlerinde Üretken Yapay Zekânın (ÜYZ) Sorumlu ve Güvenilir Kullanımı Rehberi’ni örnek alır ve yapay zekâ kullanımına dair etik ihlallerde COPE yönergelerine uygun şekilde işlem yürütür.
Gönderilen makalenin veya herhangi bir bölümünün yapay zekâ sistemlerine yüklenmesi, yazarların gizlilik, fikrî mülkiyet ve veri koruma haklarının ihlali anlamına gelebilir. Yalnızca dil veya üslup açısından destek almak amacıyla bile olsa, herhangi bir yapay zekâ aracına yüklenmesi uygun değildir.
Hakemlerin Sorumlulukları:
Her çalışma en az iki hakeme gönderilir. Hakem kendi alanında olmayan eseri değerlendirmeme hakkına sahiptir. Gerektiğinde üçüncü hakemden değerlendirme sürecine katkı sağlaması istenilebilir.
Hakemler, çıkar çatışması/çıkar birliği durumlarında, çalışmayı değerlendirmeyi reddederek editörlere bilgi vermekle yükümlüdür.
Hakemler, değerlendirme için kabul edilen çalışmaları, belirtilen sürede tarafsızlık ve gizlilik içinde sonuçlandırmalıdır. Dili, akademik ve yapıcı olmalı; hakaret ve düşmanlık içeren kişisel yorumlardan kaçınmalıdır.
Gönderilen çalışmalar, değerlendirme sürecinden sonra yayımlanana kadar hiçbir şekilde kullanılmamalıdır.
Hakemlik Etiği, Gizlilik İlkeleri Üretken Yapay Zekâ Kullanımı
Hakemlik süreci, bilimsel yayıncılığın temelini oluşturan etik sorumluluk, tarafsızlık ve gizlilik ilkeleri çerçevesinde yürütülmelidir. JHSS, TÜBİTAK’ın Ocak 2026’da yayımladığı “Destek Süreçlerinde Üretken Yapay Zekânın (ÜYZ) Sorumlu ve Güvenilir Kullanımı Rehberi’ni örnek alır ve yapay zekâ kullanımına dair etik ihlallerde COPE yönergelerine uygun şekilde işlem yürütür.
Hakemler, değerlendirme davetini kabul ettikleri andan itibaren gönderilen makaleyi gizli bir belge olarak değerlendirmekle yükümlüdür. Makale içeriği yalnızca değerlendirme amacıyla kullanılmalı; üçüncü kişilerle paylaşılmamalı, tartışılmamalı veya herhangi bir dijital platforma ya da yapay zekâ tabanlı araca yüklenmemelidir. Gönderilen makalenin veya herhangi bir bölümünün yapay zekâ sistemlerine yüklenmesi, yazarların gizlilik, fikrî mülkiyet ve veri koruma haklarının ihlali anlamına gelebilir. Benzer şekilde, hakem değerlendirme raporları da makale ve yazarlar hakkında gizli bilgiler içerebileceğinden, bu raporların yalnızca dil veya üslup açısından destek almak amacıyla bile olsa, herhangi bir yapay zekâ aracına yüklenmesi uygun değildir.
Ayrıca hakemlere gönderilen her makale iThenticate veya Turnitin denetiminden geçtiği için herhangi bir karışıklık yaşanmaması adına bu programların da kullanılmaması gerekmektedir.
Hakem, değerlendirme sürecinde oluşturduğu raporun tamamından sorumludur ve bu sürece ilişkin etik ilkelere uygun davranmakla yükümlüdür.
Çıkar Çatışması
Hakemler çıkar çatışması-çıkar birliği olduğunu anladıklarında, makaleyi değerlendirmeyi reddederek editöre bilgi vermelidir.
Her yazar; rapor edilen çalışma, sonuçlar, değerlendirmeler veya görüşlerle doğrudan ya da dolaylı ilişkili olabilecek her türlü mali çıkarı, bağlantıyı veya yanlılık şüphesi doğurabilecek durumu açıkça beyan etmelidir. Bu kapsamda; ilgili yazarlara, bağlı oldukları bölüm ve kuruluşlara, kişisel ilişkilere, akademik rekabete ya da ticari ve diğer finansman kaynaklarına ilişkin tüm bağlantılar belirtilmelidir.
Editörler; yazar(lar), hakemler ve diğer editörler arasındaki çıkar çatışmalarını göz önünde bulundurarak, çalışmaların yayın sürecinin bağımsız ve tarafsız bir şekilde tamamlamasını garanti eder.
İntihal Taraması
Gönderilen tüm çalışmalar iThenticate veya Turnitin programları ile kontrol edilmektedir. Tüm yazılarda benzerlik oranı %20’dir. %20’den fazla benzerlik taşıyan tüm yazılar yazar tarafından başka bir gönderim yapılmazsa reddedilecektir. Bununla birlikte %20 eşiği editörlerin incelemesi ile yanlış alıntı, beyan ve doğru atıf yapılması nedenleri ile yazara düzeltme hakkı tanıyabilir. Bu süreçten sonra benzerlik hâlâ %20 oranın üzerinde ise dergi, çalışmayı reddetme hakkına sahiptir.
Yazarlar bu konudaki sorumluluklarını kabul eder.
Ayrıca hakemlere gönderilen her makale, iThenticate veya Turnitin denetiminden geçtiği için herhangi bir karışıklık yaşanmaması adına hakemler, bu programları kullanılmamalıdır.
Yayın Politikası:
JHSS, yılda üç defa kör-hakemlik politikası ile yayımlanan yaygın-süreli bir bilimsel-akademik yayındır.
Açık erişim politikasını benimsemektedir. Derginin tüm içeriğine ücretsiz bir şekilde çevrim içi olarak erişilebilmektedir.
Yazarlardan herhangi bir ücret talebinde bulunulmamaktadır.
Yayımlanan yazılardan sadece yazarlar sorumludur.
JHSS, gelen makaleleri ortalama 12 hafta içinde değerlendirmek hedefindedir.