Koronavirüs Sürecinde Türkiye’nin İslam İşbirliği Teşkilatı İlişkileri ve İnsani Yardım Faaliyetleri Üzerine Bir Değerlendirme

Öz

Türkiye tarih boyunca insani yardım konusunda gerek yurtiçinde gerekse uluslararası platformda bulunmayı görev bilmiştir. Bu alanda güçlü bir geleneğe sahip olan, özellikle son yıllarda birçok sivil toplum kuruluşuyla birlikte sahada aktif bir şekilde var olan Türk milleti pandemi döneminde de bu çabasını istikrarlı bir şekilde sürdürmüştür. Nitel araştırma yöntemi kullanılan bu çalışmada konuyla ilgili yapılan literatür taraması sonucunda çalışma yapılacak alanı sınırlandırmak ve somut verilerin ön planda olması düşüncesiyle; Kovid-19 sürecinde Türkiye ve İİT üye ülkelerine ait sosyal sorunların baş gösterdiği durumların neler olduğu, bu durumlara karşı alınan önlemlerin neler olduğu ve yapılan uygulamaların bulunup bulunmadığı konuları araştırılmak istenmiştir. Literatürde koronavirüs döneminde insani yardım faaliyetleri üzerine yapılan çalışmalar eksiklik göstermektedir. Beklenmedik bir anda hayatımıza dahil olan Kovid-19 pandemisi boyunca sağlık araç ve gereçleri ihtiyaçları önemli bir diplomasi aracı haline dönüşmüştür. Bu diplomasiyi uluslararası yardımlar kapsamında çok iyi bir şekilde yürüten ülke tartışmasız Türkiye’dir. Özellikle Türkiye’nin İslam ülkelerinde insani yardım faaliyetlerine bu bağlamda yer verilerek katkı sağlanacaktır.

Anahtar Kelimeler

• İslam İşbirliği Teşkilatı
• İİT
• Türkiye
• İnsani Yardım Faaliyetleri
• Kovid-19

An Evaluation on Turkey’s Relations With the Organization of Islamic Cooperation and Humanitarian Aid Activities During the COVID-19 Period

Abstract

Throughout history, Turkey has considered it a duty to be present in the field of humanitarian aid both domestically and internationally. The Turkish nation, which has a strong tradition in this field and has been actively present in the field with many non-governmental organizations especially in recent years, has continued this effort steadily during the pandemic period. In this study, where qualitative research method is used, as a result of the literature review on the subject, it is considered to limit the area to be studied and to have concrete data in the foreground; In the Covid-19 process, it was aimed to investigate what are the situations where social problems of Turkey and the OIC member countries have arisen, what are the measures taken against these situations and whether there are any practices or not. In the literature, studies on humanitarian aid activities in the coronavirus period show a lack of attention. Throughout the Covid-19 pandemic, which has unexpectedly entered our lives, the needs of health tools and equipment have become an important tool of diplomacy. The country that carries out this diplomacy very well within the scope of international aid is undoubtedly Turkey. In particular, Turkey's humanitarian aid activities in Islamic countries will be included in this context and contributions will be made.

Keywords

• Organization of Islamic Cooperation
• OIC
• Turkey
• Humanitarian Aid Activities
• Covid-19

Kaynakça

1. Ataman, Muhittin, and Ayşenur Gökşen. 2014. Sembolizm ve Aktivizm Arasında İslam İşbirliği Teşkilatı.
2. Balay Tuncer, B. (2020). Covid-19 Sürecinde Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Uluslararası Halkla İlişkileri, Kamu Diplomasisi Örneği olarak Dış Yardımlarla Yarattığı Etki Üzerine Bir Değerlendirme. The Journal of Social Science, 4(8), 438–455. doi:10.30520/tjsosci.776867
3. Çimen, H. (2021). Dünyayı Sarsan Pandemi (Covid-19) Sürecinde Türkiye’de Sosyal Yardımların Önemini Yeniden Düşünmek. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(2), 15–38. doi:10.53443/anadoluibfd.934466
4. CNNTürk. 2022. “Türkiye’nin Salgın Boyunca Tıbbi Yardım Gönderdiği Ülkeler.” Retrieved (https://www.cnnturk.com/dunya/iste-turkiyenin-salgin-boyunca-tibbi-yardim-gonderdigi-ulkeler?page=15). 02/09/2022
5. Dışişleri Bakanlığı. 2022. “İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT).” Retrieved (https://www.mfa.gov.tr/islam-isbirligi-teskilati.tr.mfa). 17/10/2022
6. Hussain Al Rawashdeh, Osamah. 2017. İslam İktisadında Sosyal Adalet. edited by L. Sunar. ITC Trade Map. Retrieved https://www.trademap.org/ . 04/02/2023
7. İDDEF, İnsana Değer Veren Dernekler Federasyonu. 2021. “Tüm Zorluklara Rağmen Milyonlara Umut Oldu.” Retrieved (https://www.iddef.org/iddef-tum-zorluklara-ragmen-milyonlara-umut-oldu). 09/10/2022
8. İDDEF, İnsana Değer Veren Dernekler Federasyonu. 2022. “Yemen’e Yardımlarını Aksatmadan Sürdürüyor.” Retrieved (https://www.iddef.org/iddef-yemene-yardimlarini-aksatmadan-surduruyor). 09/10/2022

9. İHA, İhlas Haber Ajansı. 2021. “İDDEF Pandemiye Rağmen Milyonların Yüzünü Güldürdü.” https://www.iha.com.tr/haber-iddef-pandemiye-ragmen-milyonlarin-yuzunu-guldurdu-885047/ 09/10/2022
10. İhsanoğlu, Ekmeleddin. 2013. Yeni Yüzyılda İslam Dünyası. Timaş Yayınları.
11. İlhan, Abdulrahman. 2019. “Türkiye’nin Dış Politikasında İslam İşbirliği Teşkilatı (1969-2012).” Yıldırım Beyazıt Üniversitesi.
12. İSEDAK. 2022. “İslam İşbirliği Teşkilatı Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesi - Tarihçe.” Retrieved (https://www.comcec.org/tr/tarihce/). 09/10/2022
13. Kızılay, Şeyma. 2021. “Değerleri ve Aktörleriyle Türkiye’nin İnsani Yardım Politikası.” UPA Strategic Affairs 2(2):185–209.
14. Kolektif. 2018. Küresel İlişkiler Çağında Uluslararası Örgütler. edited by Ş. H. Çalış and E. Özlük. Kültür ve Turizm Bakanlığı. 2022. “İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT).” Retrieved (https://disiliskiler.ktb.gov.tr/TR-132162/islam-isbirligi-teskilati-iit.htm). 17/10/2022
15. Kuruhalil, İ., Özyazıcı, A. ve Hosseinnezhad, F. (2021). Türkiye’de Covid-19 Pandemisi Döneminde Sosyal Hizmet. Türkiye Sosyal Hİzmet Araştırmaları Dergisi, 5(1), 1–18.
16. Şen, Onur. 2020. “Türkiye’nin COVID19 Pandemisi Sırasında Yaptığı Uluslararası Insani Yardımların Kavramsal Çerçevesi.” IJSSER 6(1):140–49.
17. SESRIC. 2022. “OIC Statistical Outlook 2021: Trade in COVID-19 Medical Supplies in OIC Countries.” Taşçı, F. (2021). İslam İşbirliği Teşkilatı, Sosyal Politikalar ve COVID-19. İlke Politika Notları 29, (104), 1–7.
18. T.C. İçişleri Bakanlığı. 2019. AFAD Stratejik Plan. https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/e_Kutuphane/Planlar/AFAD_2019_2023_STRATEJIK_PLAN.pdf 18/10/2022
19. T.C. İçişleri Bakanlığı. 2022a. “Afet ve Acil Durum (AFAD) ve Tarihçesi.” https://www.afad.gov.tr/afad-hakkinda 18/10/2022
20. T.C. İçişleri Bakanlığı. 2022b. “Kardeş Ülke Afganistan’a 6. Grup İyilik Trenleri Uğurlandı.” https://www.afad.gov.tr/kardes-ulke-afganistana-6-grup-iyilik-trenleri-ugurlandi 18/10/200
21. T.C. İçişleri Bakanlığı. 2022c. “Yardım Kampanyaları.” Retrieved (https://www.afad.gov.tr/yardim-kampanyalari). 18/10/2022
22. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. 2021. Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA) Faaliyet Raporu. https://www.tika.gov.tr/tr/yayin/liste/tika_faaliyet_raporlari-22 02/09/2022
23. TRT Haber.2022.“OECD, Türkiye’nin Büyüme Tahminini Yükseltti.” https://www.trthaber.com/m/haber/ekonomi/oecd-turkiyenin-buyume-tahminini-yukseltti-686639.html 02/09/2022
24. Türk Kızılay. 2020. Türkiye İnsani Çalışmalar Yıllığı. https://yillik.kizilayakademi.org.tr/wp-content/uploads/2021/12/turkiye_insani_calismalar_yilligi_2020.pdf 02/09/2022
25. Türk Kızılay Akademi. 2021. Türkiye İnsani Çalışmalar Yıllığı. https://yillik.kizilayakademi.org.tr/wp-content/uploads/2022/08/insani_calismalar_yilligi_2021_tr.pdf 02/09/2022
26. Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, and Uluslararası İlişkiler ve Stratejik Araştırmalar (ULİSA) Enstitüsü. 2021. “Türkiye İnsani Yardım Çalıştayı- Konsept, Veri ve Koordinasyon Sonuç Raporu.” Pp. 1–49 in, edited by Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi.