Yunus Keleş, Fıkhî Açıdan Haram Kazanç ve Muâmele Ahkâmı (Kitap Değerlendirmesi, Erkam Yayınları, 2021, 192 s.)

Yıl 2026, Cilt: 6 Sayı: 1, 111 - 118, 15.01.2026

Mahmut Ceylan

https://doi.org/10.55237/jie.1841697

Öz

Fıkıh ilmi, hayatın her alanıyla ilgilenmekle birlikte en çok muâmelât dediğimiz kişiler arası ilişkilerde somut olarak karşımıza çıkmaktadır. Kişinin muâmelâta dair her meselede olduğu gibi ekonomik ilişkilerde de aradığı en temel kıstas helal-haram ölçüsüdür. Haram kazanç meselesi, hem klasik fıkıh âlimleri hem de günümüz fıkıh otoritelerince incelenmiştir. Konu üzerine farklı dillerde eserler olmakla birlikte her açıdan meselenin incelendiği müstakil Türkçe bir çalışma yazılmamıştır. Yunus Keleş’in ‘‘Fıkhî Açıdan Haram Kazanç ve Muâmele Ahkâmı’’ adlı eseri, haram kazancı kavramsal olarak ele almakta ve kavram özelinde toplumsal ticari ilişkileri, mülkiyetinin ifade ettiği sonuçları fıkhî açıdan değerlendirmektedir. Eser; giriş, üç bölüm, sonuç ve bibliyografyadan oluşmaktadır. Giriş bölümünde; konunun ele alınmasındaki amaç, izlenecek yol ve kaynaklar hakkında bilgi verilmiştir. Kitabın ilk bölümünde haram kazancın tanımı, barındırdığı anlamlar, çeşitleri, haram kazanç sahipleri ile yapılan muâmelelerin fıkhî hükümleri ifade edilmiştir. İkinci bölümde haram kazancın mülkiyeti ve sarf yerleri üzerinde durulmuş, haram kazançla yapılan tasarrufların klasik fıkıhta ve modern fetva literatüründe ne şekilde yorumlandığı açıklanmıştır. Üçüncü bölümde konuya dair güncel meselelere izahlar getirilmiş, toplum nezdinde merak konusu olan bankada çalışma, hisse senetleri, borsa, haram karışık sermaye ile kurulan şirketler vb. sorulara cevaplar verilmiştir. Sonuç bölümünde çalışmanın kısa bir özeti yapılmış, elde edilen çıkarımlar sunulmuştur. Değerlendirmede bulunduğumuz eser, haram kazanç ekseninde günümüzde cevabı aranan soruların da çözüme kavuşturulduğu, bir Müslümanın ticari meselelere yaklaşım tarzının ne şekilde olması gerektiğini ifade eden, konu üzerine eğilen araştırmacıların ve okuyucuların başvurması gereken önemli bir çalışmadır.

Anahtar Kelimeler

Fıkıh , Muamelat , Haram Kazanç

Yunus Keleş, Haram Income And Muamalat Rulings From a Fiqh Perspective (Book Review, Erkam Yayınları, 2021, 192 p.)

Öz

The science of fiqh deals with every aspect of life, but it is most concretely manifested in interpersonal relationships, which we refer to as muamalat. As with every issue related to muamalat, the most fundamental criterion sought in economic relations is the measure of halal and haram. The issue of haram income has been examined by both classical fiqh scholars and contemporary fiqh authorities. Although there are works on the subject in different languages, no independent Turkish study has been written that examines the issue from every angle. Yunus Keleş's work, “Haram Income and Muamalat Rulings from a Fiqh Perspective” conceptually addresses haram income and evaluates social commercial relations and the consequences of ownership from a fiqh perspective. The work consists of an introduction, three chapters, a conclusion, and a bibliography. The introduction provides information about the purpose of addressing the topic, the approach to be followed, and the sources used. The first chapter defines haram income, its meanings, types, and the fiqh rulings on transactions with those who possess haram income. The second chapter focuses on the ownership and expenditure of haram income, explaining how transactions involving haram income are interpreted in classical fiqh and modern fatwa literature. The third chapter provides explanations on current issues related to the subject and answers questions that are of interest to society, such as working in a bank, stocks, the stock market, companies established with haram mixed capital etc. The conclusion section provides a brief summary of the study and presents the conclusions reached. The work we are evaluating is an important study that addresses questions sought after today in the context of haram incomes, explains how a Muslim should approach commercial matters, and is a must-read for researchers and readers interested in the subject.

Anahtar Kelimeler

Fıqh , Muamalat , Haram Income