VIX VOLATİLİTE (KORKU) ENDEKSİNİN BİST KATILIM ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN DAVRANIŞSAL FİNANS BAĞLAMINDA YORUMLANMASI: BİR ARDL SINIR TESTİ MODELİ
Öz
Son yıllarda, finans alanında geleneksel yaklaşımların yerine, davranışsal finansın yükselişi literatürde etkili olmuştur. Bu yeni yaklaşım, finansal kararların psikolojik ve sosyolojik faktörlerin etkisi altında olduğunu kabul eder. Geleneksel finans ve davranışsal finans arasındaki en önemli ayrım, yatırımcıların rasyonel davranıp davranmadığı konusudur. Geleneksel finans teorileri yatırımcıların rasyonel olduğu varsayımları beklenen fayda teorisi, etkin piyasalar hipotezi ve modern portföy teorileri üzerine bina edilmiş bir varsayımdır. Davranışsal finans ise geleneksel finans’ın aksine beklenti teorisi, psikolojik ve sosyolojik etkilerin yatırımcı davranışlarını şekillendirdiğini ve rasyonel olamayacaklarını savunan teoriler bütünüdür. Bu araştırmanın hedefi, yatırımcı davranışlarını ve duyarlılıklarını ölçmek ve bu davranışların piyasalardaki hareketler ve pozisyonlara etkisini belirlemektir. Yatırımcı davranışlarını değerlendirmek için VIX volatilite endeksi kullanılmıştır. Türkiye'de işlem gören KATILIM endeksi ile VIX endeksi arasındaki ilişkiyi inceleyen bu çalışmada, yatırımcı davranışları ile VIX korku endeksi arasındaki ilişki araştırılmıştır. 01.02.2011 - 01.01.2022 tarihleri arasındaki aylık bazdaki 132 örnekten meydana getirilmiş veri seti, ARDL sınır testi kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, VIX endeksi ile KATILIM endeksi arasında uzun ve kısa dönemde negatif ve anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur.
Anahtar Kelimeler
Davranışsal Finans, Yatırımcı Duyarlılığı, Katılım Endeksi, VIX endeksi, ARDL sınır testi
Etik Beyan
Bu çalışma 18-21 Ekim 2023 tarihinde 26. Finans Sempozyumunda sunulan “Türkiye’de VIX Volatilite Endeksinin BİST Katılım Endeksine Etkisinin ARDL Modeli İle Karşılaştırılması ve Davranışsal Finans Bağlamında Yorumlanması” başlıklı bildirinin genişletilmesi ile oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Akdağ, S. (2019). VIX Korku endeksinin finansal göstergeler üzerindeki etkisi: Türkiye örneği. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(1), 235-256. doi:10.17218/hititsosbil.522619
- Akkuş, H., & Zeren, F. (2019). Tüketici güven endeksi ve Katılım-30 İslami hisse senedi endeksi arasındaki saklı ilişkinin araştırılması: Türkiye örneği. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 54(1), 53-70. doi:10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.19.02.1060
- Apergis, N., Mustafa, G., & Malik, S. (2023). The role of the COVID-19 pandemic in US market volatility: Evidence from the VIX index. Quarterly Review of Economics and Finance, 89, 27-35, https://doi.org/10.1016/j.qref.2023.03.004.
- Başarır , Ç. (2018). Korku Endeksi (VIX) ile Bist 100 arasındaki ilişki: Frekans alanı nedensellik analizi. İşletme Fakültesi Dergisi, 19(2), 177-191. doi:10.24889/ifede.468802
- Batten, J. A., Choudhury, T., & Kinateder, H. (2023). Volatility impacts on the European banking sector: GFC and COVID-19. Annals of Operations Research, 330, 335-360, https://doi.org/10.1007/s10479-022-04523-8.
- Bekaert, G., & Hoerova, M. (2014). The VIX, the variance premium and stock market volatility. Frankfurt, Germany: European Central Bank Working Paper Series.
- Çınar, G., & Uzmay, A. (2017). This document is discoverable and free to researchers across the globe due to the work of AgEcon Search. International Journal of Food and Agricultural Economics, 5(2), 69-78.
- Grieb, F., Krichel, J., & Vaisanen, V. (2016). The impact of announcement days on the VIX. SSRN, 1-25.
- Grima, S., Özdemir, L., Özen, E., & Romanova, I. (2021). The interactions between Covıd-19 cases in the USA, the VIX index and major stock markets. International Journal of Financial Studies, 9(2), 1-19, https://doi.org/10.3390/ijfs9020026.
- Hamurcu, Ç. (2022). Gelişmiş Asya-pasifik ve Kuzey-Amerika ülkeleri hisse senedi piyasalarının VIX korku endeksine tepkisi. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 1(1), 127-146. doi:10.11611/yead.1017612