COVID-19 Pandemisi Altında Hisse Senedi Endekslerinin Davranışını Belirleyen Faktörler: Bir LASSO Analizi
Öz
COVID-19 salgınının borsa piyasaları üzerinde yıkıcı bir etki yarattığı, artan volatiliteye neden olduğu ve mevcut durumda hisse getirileri ile finansal göstergeler arasındaki ilişkilerin yeniden incelenmesini gerektirdiği bulunmuştur. Bu çalışma, Türkiye'deki ana akım ve İslami endekslerin geniş bir faktör setine tepkilerini, özellikle son küresel sağlık krizi bağlamında karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Çalışmada, en ilgili faktörlerin seçilmesini sağlayan ve her bir faktörün göreceli önemini değerlendiren En Küçük Mutlak Daraltma ve Seçim Operatörü (LASSO) tahmincisi kullanılmıştır. Örneklem dönemi, COVID-19 öncesi ve sırasında olmak üzere iki eşit alt döneme ayrılmıştır; ikinci dönem, ilk vaka ile kısıtlamaların kaldırıldığı tarihler arasını kapsamaktadır. Bulgular, salgının endeks getirilerinin belirleyicileri üzerinde önemli bir etkisi olduğunu ortaya koymaktadır. Salgın öncesinde Döviz Kuru ve Doğal Gaz genel bir etkiye sahipken, salgın sırasında Paladyum, LME Endeksi ve COVID-19 kaynaklı ölüm oranları önemli bir rol oynamıştır. Alüminyum, 10 Yıllık Devlet Tahvili ve FTSE 100 Endeksi her iki dönemde de hisse senetlerinin davranışını güçlü bir şekilde etkilemiştir. En önemli davranış değişiklikleri BIST Banka, BIST 100-30 ve MSCI İslami Türkiye endekslerinde gözlemlenmiştir. Bazı son çalışmalar, hisse senedi endekslerinin çeşitli makroekonomik göstergelere farklı tepkiler verdiğini belgelemiş olsa da, bu çalışma enerji emtiaları, kıymetli ve endüstriyel metaller, yumuşak emtialar, döviz kurları, küresel hisse senedi endeksleri ve ülke risk ölçütlerini birlikte kullanarak COVID-19 sırasında hisse senedi endekslerinin tepkilerini belirleyen faktörleri makine öğrenmesi ile inceleyen ilk çalışmadır.
Anahtar Kelimeler
Hisse senedi endeksi davranışı COVID-19 LASSO hisse senedi endekslerini belirleyen faktörler
Proje Numarası
NA
Kaynakça
- Abduh, M. (2020). Volatility of Malaysian conventional and Islamic indices: does financial crisis matter?. Journal of Islamic Accounting and Business Research, 11(1), 1-11.
- Abu-Alkheil, A., Khan, W. A., Parikh, B., & Mohanty, S. K. (2017). Dynamic co-integration and portfolio diversification of Islamic and conventional indices: Global evidence. The Quarterly Review of Economics and Finance, 66, 212-224.
- Ahmed, A. (2010). Global financial crisis: an Islamic finance perspective. International Journal of Islamic and Middle Eastern Finance and Management, 33(4), 306-320.
- Al-Awadhi, A. M., Alsaifi, K., Al-Awadhi, A., & Alhammadi, S. (2020). Death and contagious infectious diseases: Impact of the COVID-19virus on stock market returns. Journal of Behavioral and Experimental Finance, 27, 100326. Alfaro, L., Chari, A., Greenland, A. N., & Schott, P. K. (2020). Aggregate and firm-level stock returns during pandemics, in Real Time (Working Paper No. 26950. https://doi.org/10.3386/w26950
- Al-Yahyaee, K. H., Mensi, W., Rehman, M. U., Vo, X. V., & Kang, S. H. (2020). Do Islamic stocks outperform conventional stock sectors during normal and crisis periods? Extreme co-movements and portfolio management analysis. Pacific-Basin Finance Journal, 62, 101385.
- Angel, M. D., Fohlin, C., & Weidenmier, M. D. (2021, January). Do Global Pandemics Matter for Stock Prices? Lessons from the 1918 Spanish Flu (Working Paper No. 28356). https://doi.org/ 10.3386/w28356.
- Anh, D. L. T., & Gan, C. (2020). The impact of the COVID-19 lockdown on stock market performance: evidence from Vietnam. Journal of Economic Studies, 48(4), 836-851.
- Ashraf, B. N. (2020). Stock markets' reaction to COVID-19: Cases or fatalities?. Research in International Business and Finance, 54, 101249.
- Asutay, M., Wang, Y., & Avdukic, A. (2021). Examining the performance of Islamic and conventional stock indices: a comparative analysis. Asia-Pacific Financial Markets, Springer. doi: 10.1007/s10690-021-09351-7.
- Babirath, J., Malec, K., Schmitl, R., Sahatqija, J., Maitah, M., Kotásková, S. K., & Maitah, K. (2021). Sugar futures as an investment alternative during market turmoil: Case study of 2008 and 2020 market drop. Sugar Tech, 23(2), 296-307.
- Baker, S. R., Bloom, N., Davis, S. J., Kost, K., Sammon, M., & Viratyosin, T. (2020). The unprecedented stock market reaction to COVID-19. The Review of Asset Pricing Studies, 10(4), 742-758.
- Barro, R. J., Ursúa, J. F., & Weng, J. (2020, April). The coronavirus and the great influenza pandemic: Lessons from the “spanish flu” for the coronavirus’s potential effects on mortality and economic activity (Working Paper No. w26866). https://doi.org/10.3386/w26866.
- Belloni, A., Chernozhukov, V., & Hansen, C. (2014). Inference on treatment effects after selection among high-dimensional controls. The Review of Economic Studies, 81(2), 608-650.
- Benton, T. G. (2020). COVID-19 and disruptions to food systems. Agriculture and Human Values, 37(3), 577-578.
- Buhlmann, P., & Van De Geer, S. (2011). Statistics for high-dimensional data: methods, theory and applications. Springer Science & Business Media.
- Burdekin, R. C. (2021). Death and the stock market: international evidence from the Spanish Flu. Applied Economics Letters, 28(17), 1512-1520.
- Cheong, C. W. (2021). Risk, resilience, and Shariah-compliance. Research in International Business and Finance, 55, 101313.
- Chien, F., Sadiq, M., Kamran, H. W., Nawaz, M. A., Hussain, M. S., & Raza, M. (2021). Co-movement of energy prices and stock market return: environmental wavelet nexus of COVID-19 pandemic from the USA, Europe, and China. Environmental Science and Pollution Research, 28(25), 32359-32373.
- Chowdhury, M. I. H., Balli, F., & de Bruin, A. (2022). Islamic equity markets versus their conventional counterparts in the COVID‐19 age: Reaction, resilience, and recovery. International Review of Finance, 22(2), 315-324.
- Corbet, S., Larkin, C., & Lucey, B. (2020). The contagion effects of the COVID-19 pandemic: Evidence from gold and cryptocurrencies. Finance Research Letters, 35, 101554.
- Correia, S., Luck, S., & Verner, E. (2020). Pandemics Depress the Economy, Public Health Interventions Do Not: Evidence from the 1918 Flu. Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=3561560 or http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.3561560
- Cunningham, M., & Smith, E. (2019). Exploring the Supply and Demand Drivers of Commodity Prices. RBA Bulletin, June, viewed January.
- Erken, H., Middeldorp, M., Hayat, R., & Ji, K. (2020). Global Economic Outlook: COVID‐19 has taken a hold of the global economy. Economic Quarterly Report, 1-6.
- Ezeaku, H., & Asongu, S. (2020). Covid-19 and Cacophony of coughing: Did International commodity Prices catch influenza?. European Xtramile Centre of African Studies WP/20/040 (2020).
- Feng, G., Giglio, S., & Xiu, D. (2020). Taming the factor zoo: A test of new factors. The Journal of Finance, 75(3), 1327-1370.
- Ghorbel, A., & Jeribi, A. (2021). Volatility spillovers and contagion between energy sector and financial assets during COVID-19 crisis period. Eurasian Economic Review, 11(3), 449-467.
- Gordon, J. S. (2020). The Spanish Flu Pandemic and the US Economy. American Bankers Association. ABA Banking Journal, 112(3), 54-54.
- Hassan, M. K., Chowdhury, M. I. H., Balli, F., & Hasan, R. (2021). A note on COVID-19 instigated maximum drawdown in Islamic markets versus conventional counterparts. Finance Research Letters, 46, 102426.
- Ho, C. S. F., Abd Rahman, N. A., Yusuf, N. H. M., & Zamzamin, Z. (2014). Performance of global Islamic versus conventional share indices: International evidence. Pacific-Basin Finance Journal, 28, 110-121.
- Hobbs, J. E. (2020). Food supply chains during the COVID‐19 pandemic. Canadian Journal of Agricultural Economics/Revue canadienne d'agroeconomie, 68(2), 171-176.
- Hung, N. T. (2022). Asymmetric connectedness among S&P 500, crude oil, gold and Bitcoin. Managerial Finance, 48(4), 587-610.
- Hung, N. T., & Vo, X. V. (2021). Directional spillover effects and time-frequency nexus between oil, gold and stock markets: Evidence from pre and during COVID-19 outbreak. International Review of Financial Analysis, 76, 101730.
- Ji, Q., Zhang, D., & Zhao, Y. (2020). Searching for safe-haven assets during the COVID-19 pandemic. International Review of Financial Analysis, 71, 101526.
- Kenourgios, D., Naifar, N., & Dimitriou, D. (2016). Islamic financial markets and global crises: Contagion or decoupling?. Economic Modelling, 57, 36-46.
- Kyriazis, Ν. A. (2021). Investigating the nexus between European major and sectoral stock indices, gold and oil during the COVID-19 pandemic. SN Business & Economics, 1(4), 1-12.
- Lee, J. H., Shi, Z., & Gao, Z. (2022). On LASSO for predictive regression. Journal of Econometrics, 229(2), 322-349.
- Majumder, S. B. (2022). Searching for hedging and safe haven assets for Indian equity market–a comparison between gold, cryptocurrency and commodities. Indian Growth and Development Review, 15(1), 60-84.
- Medeiros, M. C., & Mendes, E. F. (2016). ℓ1-regularization of high-dimensional time-series models with non-Gaussian and heteroskedastic errors. Journal of Econometrics, 191(1), 255-271.
- Nagel, S. (2021). Machine learning in asset pricing. In Machine Learning in Asset Pricing. Princeton University Press.
- Ozili, P. K., & Arun, T. (2023). Spillover of COVID-19: impact on the Global Economy. In Managing inflation and supply chain disruptions in the global economy (pp. 41-61). IGI Global.
- Paltrinieri, A., & Kutan, A. (2019). Islamic finance and business: an overview with directions for further research. International Journal of Emerging Markets, 14(4), 497-502.
- Prentice, C., Chen, J., & Stantic, B. (2020). Timed intervention in COVID-19 and panic buying. Journal of Retailing and Consumer Services, 57, 102203.
- Rajput, H., Changotra, R., Rajput, P., Gautam, S., Gollakota, A. R., & Arora, A. S. (2021). A shock like no other: coronavirus rattles commodity markets. Environment, Development and Sustainability, 23(5), 6564-6575.
- Rehman, M. U., Asghar, N., & Kang, S. H. (2020). Do Islamic indices provide diversification to bitcoin? A time-varying copulas and value at risk application. Pacific-Basin Finance Journal, 61, 101326.
- Rejeb, A. B., & Arfaoui, M. (2019). Do Islamic stock indexes outperform conventional stock indexes? A state space modeling approach. European Journal of Management and Business Economics, 28(3), 301-322.
- Rubbaniy, G., Khalid, A. A., Syriopoulos, K., & Samitas, A. (2021). Safe-haven properties of soft commodities during times of COVID-19. Journal of Commodity Markets, 100223.
- Tibshirani, R. (1996). Regression shrinkage and selection via the lasso. Journal of the Royal Statistical Society: Series B (Methodological), 58(1), 267-288.
- Topcu, M., & Gulal, O. S. (2020). The impact of COVID-19on emerging stock markets. Finance Research Letters, 36, 101691.
- Trabelsi, L., Bahloul, S., & Mathlouthi, F. (2020). Performance analysis of Islamic and conventional portfolios: The emerging markets case. Borsa Istanbul Review, 20(1), 48-54.
- Vercammen, J. (2020). Information‐rich wheat markets in the early days of COVID‐19. Canadian Journal of Agricultural Economics/Revue canadienne d'agroeconomie, 68(2), 177-184.
- Zhang, D., Hu, M., & Ji, Q. (2020). Financial markets under the global pandemic of COVID-19. Finance Research Letters, 36, 101528.
- Zou, H. (2006). The adaptive lasso and its oracle properties. Journal of the American Statistical Association, 101(476), 1418-14
Öz
The outbreak of COVID-19 was found to be disruptive to the stock markets, resulting in increased volatility and necessitating the reinvestigation of the relationships between the stock returns and financial indicators in the status quo. This study comparatively investigates the reactions of mainstream and Islamic indices in Turkiye to a large set of factors, with a respective focus on the last global health crisis. We employ the least absolute shrinkage and selection operator (LASSO) estimator, which enables the selection of the most relevant factors and assesses the relative importance of each. Our sample period is divided into two equal sub-periods, as before and during COVID-19; the second covers the period between the first case and restriction removal dates. Findings reveal that the outbreak significantly affected the determinants of indices' returns. Exchange Rate and Natural Gas had an overall effect before the outbreak, while Palladium, LME Index, and COVID-19 Related Deaths played an important role later. Aluminum, T-Bond 10Y, and the FTSE 100 Index strongly affect stock behavior for both periods. The most significant behavior changes are observed in BIST Bank, BIST 100-30, and MSCI Islamic Turkiye indices.
JEL classification: C58; G11; G12; G15; G32
Anahtar Kelimeler
Stock index behavior COVID-19 LASSO determinants of stock indices
Etik Beyan
NA
Destekleyen Kurum
NA
Proje Numarası
NA
Kaynakça
- Abduh, M. (2020). Volatility of Malaysian conventional and Islamic indices: does financial crisis matter?. Journal of Islamic Accounting and Business Research, 11(1), 1-11.
- Abu-Alkheil, A., Khan, W. A., Parikh, B., & Mohanty, S. K. (2017). Dynamic co-integration and portfolio diversification of Islamic and conventional indices: Global evidence. The Quarterly Review of Economics and Finance, 66, 212-224.
- Ahmed, A. (2010). Global financial crisis: an Islamic finance perspective. International Journal of Islamic and Middle Eastern Finance and Management, 33(4), 306-320.
- Al-Awadhi, A. M., Alsaifi, K., Al-Awadhi, A., & Alhammadi, S. (2020). Death and contagious infectious diseases: Impact of the COVID-19virus on stock market returns. Journal of Behavioral and Experimental Finance, 27, 100326. Alfaro, L., Chari, A., Greenland, A. N., & Schott, P. K. (2020). Aggregate and firm-level stock returns during pandemics, in Real Time (Working Paper No. 26950. https://doi.org/10.3386/w26950
- Al-Yahyaee, K. H., Mensi, W., Rehman, M. U., Vo, X. V., & Kang, S. H. (2020). Do Islamic stocks outperform conventional stock sectors during normal and crisis periods? Extreme co-movements and portfolio management analysis. Pacific-Basin Finance Journal, 62, 101385.
- Angel, M. D., Fohlin, C., & Weidenmier, M. D. (2021, January). Do Global Pandemics Matter for Stock Prices? Lessons from the 1918 Spanish Flu (Working Paper No. 28356). https://doi.org/ 10.3386/w28356.
- Anh, D. L. T., & Gan, C. (2020). The impact of the COVID-19 lockdown on stock market performance: evidence from Vietnam. Journal of Economic Studies, 48(4), 836-851.
- Ashraf, B. N. (2020). Stock markets' reaction to COVID-19: Cases or fatalities?. Research in International Business and Finance, 54, 101249.
- Asutay, M., Wang, Y., & Avdukic, A. (2021). Examining the performance of Islamic and conventional stock indices: a comparative analysis. Asia-Pacific Financial Markets, Springer. doi: 10.1007/s10690-021-09351-7.
- Babirath, J., Malec, K., Schmitl, R., Sahatqija, J., Maitah, M., Kotásková, S. K., & Maitah, K. (2021). Sugar futures as an investment alternative during market turmoil: Case study of 2008 and 2020 market drop. Sugar Tech, 23(2), 296-307.
- Baker, S. R., Bloom, N., Davis, S. J., Kost, K., Sammon, M., & Viratyosin, T. (2020). The unprecedented stock market reaction to COVID-19. The Review of Asset Pricing Studies, 10(4), 742-758.
- Barro, R. J., Ursúa, J. F., & Weng, J. (2020, April). The coronavirus and the great influenza pandemic: Lessons from the “spanish flu” for the coronavirus’s potential effects on mortality and economic activity (Working Paper No. w26866). https://doi.org/10.3386/w26866.
- Belloni, A., Chernozhukov, V., & Hansen, C. (2014). Inference on treatment effects after selection among high-dimensional controls. The Review of Economic Studies, 81(2), 608-650.
- Benton, T. G. (2020). COVID-19 and disruptions to food systems. Agriculture and Human Values, 37(3), 577-578.
- Buhlmann, P., & Van De Geer, S. (2011). Statistics for high-dimensional data: methods, theory and applications. Springer Science & Business Media.
- Burdekin, R. C. (2021). Death and the stock market: international evidence from the Spanish Flu. Applied Economics Letters, 28(17), 1512-1520.
- Cheong, C. W. (2021). Risk, resilience, and Shariah-compliance. Research in International Business and Finance, 55, 101313.
- Chien, F., Sadiq, M., Kamran, H. W., Nawaz, M. A., Hussain, M. S., & Raza, M. (2021). Co-movement of energy prices and stock market return: environmental wavelet nexus of COVID-19 pandemic from the USA, Europe, and China. Environmental Science and Pollution Research, 28(25), 32359-32373.
- Chowdhury, M. I. H., Balli, F., & de Bruin, A. (2022). Islamic equity markets versus their conventional counterparts in the COVID‐19 age: Reaction, resilience, and recovery. International Review of Finance, 22(2), 315-324.
- Corbet, S., Larkin, C., & Lucey, B. (2020). The contagion effects of the COVID-19 pandemic: Evidence from gold and cryptocurrencies. Finance Research Letters, 35, 101554.
- Correia, S., Luck, S., & Verner, E. (2020). Pandemics Depress the Economy, Public Health Interventions Do Not: Evidence from the 1918 Flu. Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=3561560 or http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.3561560
- Cunningham, M., & Smith, E. (2019). Exploring the Supply and Demand Drivers of Commodity Prices. RBA Bulletin, June, viewed January.
- Erken, H., Middeldorp, M., Hayat, R., & Ji, K. (2020). Global Economic Outlook: COVID‐19 has taken a hold of the global economy. Economic Quarterly Report, 1-6.
- Ezeaku, H., & Asongu, S. (2020). Covid-19 and Cacophony of coughing: Did International commodity Prices catch influenza?. European Xtramile Centre of African Studies WP/20/040 (2020).
- Feng, G., Giglio, S., & Xiu, D. (2020). Taming the factor zoo: A test of new factors. The Journal of Finance, 75(3), 1327-1370.
- Ghorbel, A., & Jeribi, A. (2021). Volatility spillovers and contagion between energy sector and financial assets during COVID-19 crisis period. Eurasian Economic Review, 11(3), 449-467.
- Gordon, J. S. (2020). The Spanish Flu Pandemic and the US Economy. American Bankers Association. ABA Banking Journal, 112(3), 54-54.
- Hassan, M. K., Chowdhury, M. I. H., Balli, F., & Hasan, R. (2021). A note on COVID-19 instigated maximum drawdown in Islamic markets versus conventional counterparts. Finance Research Letters, 46, 102426.
- Ho, C. S. F., Abd Rahman, N. A., Yusuf, N. H. M., & Zamzamin, Z. (2014). Performance of global Islamic versus conventional share indices: International evidence. Pacific-Basin Finance Journal, 28, 110-121.
- Hobbs, J. E. (2020). Food supply chains during the COVID‐19 pandemic. Canadian Journal of Agricultural Economics/Revue canadienne d'agroeconomie, 68(2), 171-176.
- Hung, N. T. (2022). Asymmetric connectedness among S&P 500, crude oil, gold and Bitcoin. Managerial Finance, 48(4), 587-610.
- Hung, N. T., & Vo, X. V. (2021). Directional spillover effects and time-frequency nexus between oil, gold and stock markets: Evidence from pre and during COVID-19 outbreak. International Review of Financial Analysis, 76, 101730.
- Ji, Q., Zhang, D., & Zhao, Y. (2020). Searching for safe-haven assets during the COVID-19 pandemic. International Review of Financial Analysis, 71, 101526.
- Kenourgios, D., Naifar, N., & Dimitriou, D. (2016). Islamic financial markets and global crises: Contagion or decoupling?. Economic Modelling, 57, 36-46.
- Kyriazis, Ν. A. (2021). Investigating the nexus between European major and sectoral stock indices, gold and oil during the COVID-19 pandemic. SN Business & Economics, 1(4), 1-12.
- Lee, J. H., Shi, Z., & Gao, Z. (2022). On LASSO for predictive regression. Journal of Econometrics, 229(2), 322-349.
- Majumder, S. B. (2022). Searching for hedging and safe haven assets for Indian equity market–a comparison between gold, cryptocurrency and commodities. Indian Growth and Development Review, 15(1), 60-84.
- Medeiros, M. C., & Mendes, E. F. (2016). ℓ1-regularization of high-dimensional time-series models with non-Gaussian and heteroskedastic errors. Journal of Econometrics, 191(1), 255-271.
- Nagel, S. (2021). Machine learning in asset pricing. In Machine Learning in Asset Pricing. Princeton University Press.
- Ozili, P. K., & Arun, T. (2023). Spillover of COVID-19: impact on the Global Economy. In Managing inflation and supply chain disruptions in the global economy (pp. 41-61). IGI Global.
- Paltrinieri, A., & Kutan, A. (2019). Islamic finance and business: an overview with directions for further research. International Journal of Emerging Markets, 14(4), 497-502.
- Prentice, C., Chen, J., & Stantic, B. (2020). Timed intervention in COVID-19 and panic buying. Journal of Retailing and Consumer Services, 57, 102203.
- Rajput, H., Changotra, R., Rajput, P., Gautam, S., Gollakota, A. R., & Arora, A. S. (2021). A shock like no other: coronavirus rattles commodity markets. Environment, Development and Sustainability, 23(5), 6564-6575.
- Rehman, M. U., Asghar, N., & Kang, S. H. (2020). Do Islamic indices provide diversification to bitcoin? A time-varying copulas and value at risk application. Pacific-Basin Finance Journal, 61, 101326.
- Rejeb, A. B., & Arfaoui, M. (2019). Do Islamic stock indexes outperform conventional stock indexes? A state space modeling approach. European Journal of Management and Business Economics, 28(3), 301-322.
- Rubbaniy, G., Khalid, A. A., Syriopoulos, K., & Samitas, A. (2021). Safe-haven properties of soft commodities during times of COVID-19. Journal of Commodity Markets, 100223.
- Tibshirani, R. (1996). Regression shrinkage and selection via the lasso. Journal of the Royal Statistical Society: Series B (Methodological), 58(1), 267-288.
- Topcu, M., & Gulal, O. S. (2020). The impact of COVID-19on emerging stock markets. Finance Research Letters, 36, 101691.
- Trabelsi, L., Bahloul, S., & Mathlouthi, F. (2020). Performance analysis of Islamic and conventional portfolios: The emerging markets case. Borsa Istanbul Review, 20(1), 48-54.
- Vercammen, J. (2020). Information‐rich wheat markets in the early days of COVID‐19. Canadian Journal of Agricultural Economics/Revue canadienne d'agroeconomie, 68(2), 177-184.
- Zhang, D., Hu, M., & Ji, Q. (2020). Financial markets under the global pandemic of COVID-19. Finance Research Letters, 36, 101528.
- Zou, H. (2006). The adaptive lasso and its oracle properties. Journal of the American Statistical Association, 101(476), 1418-14
Ayrıntılar
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | İslam Finansı |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Proje Numarası | NA |
| Gönderilme Tarihi | 7 Aralık 2024 |
| Kabul Tarihi | 17 Mayıs 2025 |
| Erken Görünüm Tarihi | 30 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 30 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 11 Sayı: 2 |
Amaç ve Kapsam
İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi'nin amacı İslam iktisat düşüncesi ve tarihi, İslami finansman ve enstrümanları, katılım bankacılığı ve İslami bankacılık ve finans ile alakalı güncel ve gelecekle ilgili problemleri özgün bir bakış açısıyla değerlendiren bilimsel araştırmaları yayımlamak, bu alan yazınına katkı sağlamaktır.
İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi, İslam iktisat düşüncesi ve tarihi, İslami finansman ve enstrümanları, katılım bankacılığı ve İslami bankacılık ve finans ile ilgili konularda nicel, nitel veya karma yöntemler kullanılarak yapılan eleştirel, değerlendirme çalışmalarını özgün fikirler ve model önerilerini de içeren orijinal bilimsel araştırmaları kapsar.
• Dergi Türkçe, İngilizce ve Arapça hazırlanmış özgün akademik makaleleri kabul etmektedir.
• Dergide İslam Ekonomisi ve Finansı ile alakalı güncel ve gelecekle ilgili problemleri özgün bir bakış açısıyla değerlendiren bilimsel yazılara yer verilir.
• Dergiye gönderilecek yazılarda özgün nitelik ve daha önce herhangi bir yerde yayımlanmamış ve yayımlanmak üzere kabul edilmemiş olması şartı aranır.
• Dergi, İslam ekonomisi, İslam iktisat düşüncesi ve tarihi, İslami finansman ve enstrümanları, katılım bankacılığı ve İslam ekonomisi ve finansı ile ilgili diğer konularda yazılan orijinal makaleleri yayımlamaktadır.
• Makalelerin ilgili literatürü uygun şekilde belirtmesi beklenmektedir.
• Dergiye gelen tüm çalışmalar çift-kör hakem değerlendirme sürecinden geçmektedir.
• Daha önce bilimsel bir toplantıda sunulmuş bildiriler, bu durum açıkça belirtilmek şartıyla kabul edilebilir.
• Dergimizin hedef kitlesi; Makale kabulü sağlanan alanlara ilgi duyan akademisyenler, araştırmacılar, uzmanlar, profesyoneller ile lisans, yüksek lisans, doktora ve uzmanlık düzeyinde eğitim gören öğrenciler oluşturmaktadır.
• İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi; TR Dizin, ERIH PLUS, EBSCO, ProQuest, Ulrich’s Periodicals Directory, idealonline ve SOBIAD tarafından taranmakta ve dizinlenmektedir. Detaylı bilgi için tıklayınız.
Yazım Kuralları
İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi (İEFD), intihal taraması, ön değerlendirme, kör hakemlik ve editöryal okuma süreçlerini içeren açık erişimli bir akademik dergidir.
İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi (İEFD)'ne gönderilen makalelerin belirtilen formata uygun olması gerekmektedir. Aksi takdirde, ön kontrol aşamasında kurallara uyulmadığı tespit edilirse makale hakemlere iletilmeden yazara geri gönderilebilir ve düzenlenmesi istenebilir veya doğrudan reddedilebilir.
İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi (İEFD)'ne başvurunuzu göndermeden önce lütfen derginin “Amaç ve Kapsam” sayfasını inceleyiniz. Kapsam dışındaki çalışmalar değerlendirme sürecine alınmamaktadır.
Dil
Derginin yayın dilleri Türkçe, İngilizce ve Arapçadır.
Yayın Türleri:
Araştırma Makalesi: Orijinal araştırma makaleleri, derginin kapsamına uygun konularda akademik değeri olan, özgün ve bilimsel sonuçlar sunan çalışmalardır.
Derleme Makale: Bir bilgi ya da konunun geldiği son durumu anlatan, tartışan, değerlendiren ve gelecekte yapılacak çalışmalara yön vermesi beklenen yazılardır.
Araştırma Notu: Bir konunun makale boyutuna ulaşmayan kapsam ve nitelikte ele alındığı yazılardır. Araştırma notlarının 4000 kelimeyi geçmemesi beklenir. Araştırma notları hakemlik sürecine alınmaz; editör tarafından değerlendirilerek yayım sürecine alınır. Araştırma notlarında Türkçe ve İngilizce özet bulunmaz. Yazıda Türkçe başlığın yanı sıra İngilizce başlık ve her iki dilde 5-8 anahtar kelime verilmelidir.
Kitap Değerlendirmesi: Son 5 yılda yayımlanmış çalışmalara ilişkin değerlendirmelere öncelik verilir. Değerlendirme yazılarının alanın uzmanları tarafından hazırlanması beklenir. Sadece tanıtım ve özet niteliğindeki yazılar kabul edilmez. Kitap değerlendirmelerinde değerlendirilen kitabın başlığından bağımsız olarak özgün bir başlık (Türkçe ve İngilizce) ve 5-8 anahtar kelime (Türkçe ve İngilizce) belirlenmelidir.
Sempozyum/Çalıştay Tanıtımı: Ulusal veya uluslararası akademik toplantıların değerlendirilmesini içeren yazılardır. Tanıtım yazılarında özellikle toplantının akademik katkısı ele alınmalıdır.
Makale Gönderimi
Makalelerin kabulü için TÜBİTAK’ın altyapı sunduğu DERGİPARK sistemi kullanılmaktadır.
1. Makaleler, https://dergipark.org.tr/jief adresindeki Makale Gönder sistemi aracılığıyla gönderilmelidir. Gönderilen yazılar, makale türünü belirten ve makaleyle ilgili detayları içeren bir Kapak Sayfası, yazının metin dosyası ve tüm yazarların imzaladığı Telif Hakkı Anlaşması Formu ile birlikte sunulmalıdır. Telif Hakkı Formuna ulaşmak için tıklayınız.
2. Dergiye gönderilecek araştırmalarda özgün nitelik ve daha önce herhangi bir yerde yayımlanmamış ve yayımlanmak üzere kabul edilmemiş olması şartı aranır.
3. Daha önce bilimsel bir toplantıda sunulmuş bildiriler, bu durum açıkça belirtilmek şartıyla kabul edilebilir.
4. Gönderilen ana metinde yazarlar ile ilgili bilgilere (ad-soyad vd.) yer verilmemelidir.
5. Makalelerde birden çok araştırmacı varsa sistemin ikinci aşamasının “Yazar Ekle” bölümüne eklenmelidir.
6. Makalenin yazarları ile ilgili bilgiler (unvanı, adı-soyadı, görev yaptığı kurum, varsa kurum telefon numarası ve e-posta adresi) ayrı bir dosya ile gönderilmelidir.
7. Telif Hakkı Anlaşması Formunu iletmeyen yazarların çalışmaları yayımlanmaz.
8. Dergiye gelen tüm çalışmalar çift-kör hakem değerlendirme sürecinden geçmektedir.
9. Makale sisteme yüklendikten sonra hakemlerden gelen raporlar doğrultusunda düzeltmeler istenebilir.
10. Makalelerin yazar tarafından sisteme yüklenmesi makalenin yayımlanma başvurusu olarak kabul edilir.
11. Dergide yayımlanan makalelerle ile ilgili her türlü yasal sorumluluk, yazarlara aittir.
12. Birden fazla yazarlı çalışmalarda, yazarlara ait katkı oranı ve çıkar çatışması beyanlarının makale gönderim aşamasında dergimize iletilmesi gerekmektedir.
13. Yazarlar, çalışmaları kapsamında herhangi bir kuruluş tarafından sağlanan finansal desteği makale metninde açıkça beyan etmelidir.
14. Dergimizde, etik kurul izni gerektiren tüm çalışmalarda ilgili kuruldan alınmış onay şarttır. Anket, deney, gözlem, klinik ve hayvan çalışmaları ile kişisel veri içeren araştırmalar etik kurul iznine tabidir. Bu izin, makale metninde açıkça belirtilmelidir. Etik onayı olmayan çalışmalar değerlendirmeye alınmaz. İnsanlar ve hayvanlar üzerinde gerçekleştirilen bilimsel araştırmalar, Helsinki Bildirgesi ve ARRIVE yönergelerine uygun şekilde yürütülmeli ve ilgili etik kuruldan onay alınmalıdır. Etik kurul onayı bulunmayan çalışmalar dergimizde değerlendirmeye alınmamaktadır.
15. İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi (İEFD)’nde yayımlanan makalelerde, tüm yazarlar ORCID numaraları ile birlikte yer almalıdır. Yazarların başvuru sırasında kapak sayfasına ORCID bilgilerini eklemeleri gerekmektedir. ORCID Numaranız yoksa şu http://orcid.org/register linkten edinebilirsiniz.
16. Editörler Kurulu üyeleri, yazı başvurularında derginin tüm yazarlar için geçerli olan yayın süreçlerine tabidir.
17. Aynı sayıda, aynı yazara ait birden fazla araştırma makalesi yayınlanamaz.
Dergi yazım kurallarına uygun olarak hazırlanmış yazılar internet sayfası https://dergipark.org.tr/jief üzerinden kabul edilmekte ve ön kabul, alan editörü incelemesi, hakem atama, revizyon, ret, kabul işlemleri yine online olarak yürütülmektedir.
Başlık/Kapak Sayfası:
Başlık/Kapak sayfası ayrı bir sayfa olarak yüklenmeli ve Başlık/Kapak Sayfasında aşağıdaki bilgiler bulunmalıdır:
• Makalenin başlığı
• Makalenin kategorisi, türü
• Yazar(ların) isim ve soyadları
• Yazar(ların) kurum bilgileri (kurum, şehir, ülke)
• Yazar(ların) e-posta adresleri
• Yazar(ların) ORCID numaraları
• Etik kurul izni, Finansal destek, çıkar çatışması ve teşekkürlerle ilgili bilgiler.
Genel Biçimsel Özellikler
Çalışmaların başlıca şu unsurları içermesi gerekmektedir: Türkçe başlık, öz ve anahtar kelimeler; İngilizce başlık, öz ve anahtar kelimeler; genişletilmiş özet, ana metin bölümleri, kaynaklar, tablolar ve şekiller.
Özet: Makalenin başında, konuyu kısa ve öz biçimde ifade eden ve 150-250 kelimeden oluşan Türkçe ve İngilizce özet bulunmalıdır. Özetin altında bir satır boşluk bırakılarak, en az 5 en çok 8 sözcükten oluşan anahtar kelimeler Türkçe ve İngilizce olarak verilmelidir ve en az 1 JEL kodu içermelidir. Özet metni paragraf girintisi yapılmadan 10 punto, 1 satır aralığıyla yazılmalıdır. Özet içinde, yararlanılan kaynaklara, şekil ve çizelge numaralarına değinilmemelidir.
Genişletilmiş Özet: Çalışmaların uluslararası görünürlüğünü artırmak için yapılan bu uygulamada, Türkçe ve Arapça çalışmalar için 1000-1500 kelimelik İngilizce genişletilmiş özet (EXTENDED ABSTRACT) sunulması gerekmektedir. Genişletilmiş özet; makalenin temel bölümlerindeki (Giriş/Literatür, Yöntem, Bulgular, Tartışma/Sonuç vb.) ana tartışmaları yansıtır.
Başlık: İçerikle uyumlu olmalı, Times New Roman, 12 punto, büyük ve koyu harflerle ortalanmış şekilde yazılmalıdır.
Ana Metin:
Nicel ve nitel çalışmaların Giriş, Yöntem, Bulgular ve Tartışma bölümlerini içermesi gerekmektedir. Yöntem bölümünde mutlaka Örneklem/Çalışma Grubu, Veri Toplama Araçları ve İşlem alt bölümleri yer almalıdır. Model alt bölümü ise sadece özgün bir model kullanılmışsa eklenmelidir.
Çalışmanızın ana metni;
Microsoft Office Word programında,
Times New Roman yazı stili ile
12 punto,
1.5 satır aralığıyla (16x24cm format) yazılmalıdır.
Sayfa kenarlarında 2.5 cm boşluk bırakılmalı ve sayfa numarası verilmemelidir.
Makale metninde paragraf girintisi yapılmamalı, paragraf aralarında 1 satır (12 nk) boşluk bırakılmalıdır. Makalede alt başlıklar kullanılabilir, fakat numaralandırılmamalıdır.
Çalışmanız, kaynakça hariç 5000-9000 kelime arasında olmalıdır.
Tablolar ve Şekiller: Tablo ve şekillerin numara ve başlığı bulunmalıdır. Tablo/şekil numara ve başlıkları üste, ortalı 11 punto olarak yazılmalıdır. Tablo ve şekil başlıkları italik, 11 punto ve her kelimenin ilk harfi büyük harfle yazılmalıdır.
Kaynaklar/Kaynakça:
Kaynakça yeni bir sayfa ile başlamalı ve şu özellikleri taşımalıdır:
İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi (İEFD), atıf ve kaynak gösterme için “American Psychological Association" 6th edition (APA 6th ed) atıf sistemini benimser. Bilgi için: https://apastyle.apa.org/6th-edition-resources
Kaynakça, 11 punto 1 satır aralığı ile metnin sonunda yer almalıdır. Metin içinde kullanılan tüm kaynaklar Kaynakça’ da belirtilmelidir. Çalışmada atıf yapılmayan eserlere Kaynakçada yer verilmez. Latin harfleri dışındaki dillerde yazılmış makalelerde, mutlaka Latin harfleri ile yazılmış kaynakçaya (referanslar) da yer verilmelidir.
Kaynaklar alfabetik sıraya göre düzenlenmelidir. Birden fazla eseri olan yazarların eserleri ise kronolojik sıraya göre listelenmelidir.
Alıntı ve Göndermeler: Dergimiz APA 6. sürüm atıf formatını kullanmaktadır. Dergiye gönderilen yazılar, referans sistemi, dipnot gösterme biçimi ve kaynakça düzenlenmesinde American Psychological Association (APA) stilinde hazırlanmalıdır. Microsoft Office Word programında otomatik olarak Başvurular sekmesinden APA Altıncı Sürüm’ü seçebilirsiniz. Alıntı Ekle sekmesinden dilediğiniz kaynakları ekleyebilir, çalışma içinde atıf olarak ve çalışma sonunda Kaynakça sekmesinden Kaynakça olarak çalışmanıza ekleyecektir.
İletişim ve Şikayet:
İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi (İEFD) hakkındaki tüm sorularınız ve başvurularınız için jief@izu.edu.tr e-posta adresi üzerinden iletişime geçebilirsiniz.
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
ETİK İLKELER
İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi (İEFD), tüm yazı türlerinde Araştırma ve Yayın Etiğine titizlikle uyar. İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi (İEFD); "Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi" , "Committee on Publication Ethics (COPE)", "Directory of Open Access Journals (DOAJ)", tarafından belirlenen etik yayıncılık ilkelerini benimsemektedir. Bu ilkeler, Principles of Transparency and Best Practice in Scholarly Publishing başlığı altında ifade edilmiştir.
Gönderilen makaleler, derginin amaç ve kapsamına uygun olmalıdır. Değerlendirmeye alınacak yazılar, daha önce yayımlanmamış veya başka bir dergide değerlendirme sürecinde olmayan, her bir yazar tarafından içeriği ve gönderimi onaylanmış yazılar olmalıdır.
Yayınlanan bir yazının içeriği, İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi (İEFD)’nin görüşlerini zorunlu olarak yansıtmaz.
Şikayet, İtiraz ve Geri Bildirim
Editörler (İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi ile birlikte), gönderilen bir makale veya yayınlanan bir bildiri ile ilgili etik kaygılar ortaya çıktığında duyarlı önlemler alacaktır. Bildirilen her etik dışı yayıncılık davranışı, yayından yıllar sonra ortaya çıkmış olsa bile soruşturulacaktır. Soruşturma sonucunda etik kaygının yerinde olduğu tespit edilirse, ilgili taraflara bir düzeltme, geri çekme, kaygı ifadesi veya ilgili olabilecek başka bir not bildirilecektir. Bu, dergide yayınlanan resmi bir bildirimi; ilgili kişinin işverenine/kurumuna/kuruluşuna yapılan resmi bir bildirimi ve ilgili meslek kuruluşlarına yapılan hatalı davranışa ilişkin resmi bir bildirimi içerebilir.
Hakem, yazar ve okuyucular İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi (İEFD) editör ve yayın kuruluna usulüne uygun olarak itiraz veya şikayet bildiriminde bulunabilirler. Dergi yönetimi/editör itirazları ve şikayetleri dikkatli bir şekilde çözmekle sorumludur.
İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi’nde yukarıda bahsedilen etik sorumluluklar ve dışında etik olmayan bir davranış veya içerikle karşılaşırsanız lütfen jief@izu.edu.tr adresine e-posta yoluyla bildiriniz.
İntihal Denetimi
Yazılar, dergiye ilk müracaat aşamasında intihal taramasına (İntihal.net/Turnitin) tabi tutulur. İntihal raporunun, tek başına bağlayıcılığı bulunmamaktadır; benzerlik oranının %20'den az olması beklense de söz konusu rapora yansıyan bulguların geçerliliği Yayın Kurulu’nun nihai değerlendirmesi doğrultusunda karara bağlanır.
İntihal, duplikasyon, sahte yazarlık veya inkâr edilen yazarlık, araştırma/veri fabrikasyonu, makale dilimleme, dilimleyerek yayın, telif hakları ihlali ve çıkar çatışmasının gizlenmesi, etik dışı davranışlar olarak kabul edilir. Kabul edilen etik standartlara uygun olmayan tüm makaleler yayından çıkarılır. Bu, yayından sonra tespit edilen olası kural dışı ve uygunsuzluklar içeren makaleleri de kapsar.
Dergimize gönderilen veya yayımlanan bir makalede intihal tespit edilmesi durumunda dergimiz COPE ilkeleri doğrultusunda (Plagiarism in a submitted manuscript - Plagiarism in a published article) hareket eder.
Gizlilik Beyanı
Bu dergi sitesine girilen isimler ve e-posta adresleri yalnızca derginin belirtilen amaçları doğrultusunda kullanılacak olup, başka hiçbir amaçla veya başka bir tarafa sunulmayacaktır. Editoryal ekip, teslim edilen makaleler hakkında yazarlar, hakemler, muhtemel hakemler ve editoryal üyeler dışında hiçbir kişiye bilgi vermez.
Dergi Sahibi ve Yayıncı ile İlişkiler
Editör ve yayıncı arasındaki ilişki editöryal bağımsızlık ilkesine dayanmaktadır. Editör ile yayıncı arasında yapılan yazılı sözleşme gereği, editörün alacağı tüm kararlar yayıncı ve dergi sahibinden bağımsızdır.
Düzeltme, Geri Çekme, Endişe İfadesi
Editörler, yayınlanan makalede, bulguları, yorumları ve sonuçları etkilemeyen küçük hatalar tespit edilirse düzeltme yayınlamayı düşünebilirler. Editörler, bulguları ve sonuçları geçersiz kılan büyük hatalar / ihlaller söz konusu olduğunda, makaleyi geri çekmeyi düşünmelidir. Düzeltme, geri çekme veya endişe ifadesi ile ilgili olarak COPE ilkelerini dikkate alınır.
Fikri Mülkiyet Haklarının Korunması
Dergimiz, yayınlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet hakkını korumakla, olası ihlallerde derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunmakla yükümlüdür.
Çıkar çatışmaları
Dergimiz; yazar(lar), hakemler ve diğer editörler arasındaki çıkar çatışmalarını göz önünde bulundurarak, çalışmaların yayın sürecinin bağımsız ve tarafsız bir şekilde tamamlamasını garanti eder.
Etik Kurul İzni
Dergimizde, etik kurul izni gerektiren tüm çalışmalarda ilgili kuruldan alınmış onay şarttır. Anket, deney, gözlem, klinik ve hayvan çalışmaları ile kişisel veri içeren araştırmalar etik kurul iznine tabidir. Bu izin, makale metninde açıkça belirtilmelidir. İnsanlar ve hayvanlar üzerinde gerçekleştirilen bilimsel araştırmalar, Helsinki Bildirgesi ve ARRIVE yönergelerine uygun şekilde yürütülmeli ve ilgili etik kuruldan onay alınmalıdır. Etik kurul onayı bulunmayan çalışmalar dergimizde değerlendirmeye alınmamaktadır.
Etik Kurul İzni Gerektiren Araştırmalar
Dergimizde, etik kurul izni gerektiren araştırmalar aşağıdaki çalışmaları kapsamaktadır:
• Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney ve görüşme teknikleri gibi yöntemlerle katılımcılardan veri toplanmasını içeren nitel veya nicel yaklaşımlarla yürütülen tüm araştırmalar,
• İnsan ve hayvanların (materyal veya veriler dahil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanıldığı çalışmalar,
• İnsanlar üzerinde gerçekleştirilen klinik araştırmalar,
• Hayvanlar üzerinde yapılan bilimsel araştırmalar,
• Kişisel Verilerin Korunması Kanunu çerçevesinde retrospektif çalışmalar.
Bu tür çalışmaların değerlendirmeye alınabilmesi için ilgili etik kurul izinlerinin alınmış olması ve bu izinlerin makale metninde açıkça belirtilmesi gerekmektedir.
YAYIN ETİĞİ
İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi’nde uygulanan yayın süreçleri, bilginin tarafsız ve saygın bir şekilde gelişimine ve dağıtımına temel teşkil etmektedir. Bu doğrultuda uygulanan süreçler, yazarların ve yazarları destekleyen kurumların çalışmalarının kalitesine doğrudan yansımaktadır. Hakemli çalışmalar bilimsel yöntemi somutlaştıran ve destekleyen çalışmalardır. Bu noktada sürecin bütün paydaşlarının (yazarlar, okuyucular ve araştırmacılar, yayıncı, hakemler ve editörler) etik ilkelere yönelik standartlara uyması önem taşımaktadır. İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi yayın etiği kapsamında tüm paydaşların aşağıdaki etik sorumlulukları taşıması beklenmektedir.
Yazarların Etik Sorumlulukları
İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi’ne yayımlanması için bilimsel makale gönderen yazar(lar)ın aşağıdaki etik sorumluluklara uyması beklenmektedir:
Yazar(lar)ın gönderdikleri çalışmaların özgün olması beklenmektedir. Yazar(lar)ın başka çalışmalardan yararlanmaları veya başka çalışmaları kullanmaları durumunda eksiksiz ve doğru bir biçimde atıfta bulunmaları ve/veya alıntı yapmaları gerekmektedir.
Çalışmanın oluşturulmasında içeriğe entelektüel açıdan katkı sağlamayan kişiler, yazar olarak belirtilmemelidir.
Yayımlanmak üzere gönderilen tüm çalışmaların varsa çıkar çatışması teşkil edebilecek durumları ve ilişkileri açıklanmalıdır.
Yazar(lar)dan değerlendirme süreçleri çerçevesinde makalelerine ilişkin ham veri talep edilebilir, böyle bir durumda yazar(lar) beklenen veri ve bilgileri yayın kurulu ve bilim kuruluna sunmaya hazır olmalıdır.
Yazar(lar) kullanılan verilerin kullanım haklarına, araştırma/analizlerle ilgili gerekli izinlere sahip olduklarını veya deney yapılan deneklerin rızasının alındığını gösteren belgeye sahip olmalıdır.
Yazarlar çalışmalarını aynı anda birden fazla derginin başvuru sürecinde bulunduramaz. Her bir başvuru önceki başvurunun tamamlanmasını takiben başlatılabilir. Başka bir dergide yayımlanmış çalışma İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi’ne gönderilemez.
Değerlendirme süreci başlamış bir çalışmanın yazar sorumluluklarının değiştirilmesi (Yazar ekleme, yazar sırası değiştirme, yazar çıkartma gibi) teklif edilemez.
Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları
Editörler, İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi’nde yayımlanan her yayından sorumludur. Bu sorumluluk bağlamında editörler, aşağıdaki rol ve yükümlülükleri taşımaktadır:
Okuyucuların ve yazarların bilgi ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik çaba sarfetme,
Sürekli olarak derginin gelişimini sağlama,
Dergide yayımlanan çalışmaların kalitesini geliştirmeye yönelik süreçleri yürütme,
Düşünce özgürlüğünü destekleme,
Akademik açıdan bütünlüğü sağlanma,
Fikri mülkiyet hakları ve etik standartlardan taviz vermeden iş süreçlerini devam ettirme,
Düzeltme, açıklama gerektiren konularda yayın açısından açıklık ve şeffaflık gösterme.
Hakemlerin Etik Sorumlulukları
Tüm çalışmaların Çift Taraflı Körleme Hakemlik ile değerlendirilmesi yayın kalitesini doğrudan etkilemektedir. Bu süreç yayının nesnel ve bağımsız değerlendirilmesi ile güven sağlar.
İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi (İEFD), çift kör hakemlik sürecini uygular. Bu süreçte, makale yazarlarının kimlikleri seçilen hakemlerden gizlenir. Hakem değerlendirmesi kurum dışı uzmanlar tarafından yürütülmektedir. Hakemlerin yazarları tanımasına neden olabilecek tüm ayrıntılar, makaleler hakemlere gönderilmeden önce kaldırılır. Aynı şekilde, hakemlerin kimlikleri de yorumları yazarlara iletilirken gizli tutulur.
Hakemler yazarlar ile doğrudan iletişime geçemez, değerlendirme ve yorumlar dergi yönetim sistemi (dergipark) aracılığıyla iletilir. Bu süreçte değerlendirme formları ve tam metinler üzerindeki hakem yorumları editör aracılığıyla yazar(lar)a iletilir. Bu bağlamda İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi için çalışma değerlendiren hakemlerin aşağıdaki etik sorumluluklara sahip olması beklenmektedir:
Sadece uzmanlık alanı ile ilgili çalışma değerlendirmeyi kabul etmelidir.
Tarafsızlık ve gizlilik içerisinde değerlendirme yapmalıdır.
Değerlendirme sürecinde çıkar çatışması ile karşı karşıya olduğunu düşünürse, çalışmayı incelemeyi reddederek, dergi editörünü bilgilendirmelidir.
Gizlilik ilkesi gereği inceledikleri çalışmaları değerlendirme sürecinden sonra imha etmelidir. İnceledikleri çalışmaların sadece nihai versiyonlarını ancak yayımlandıktan sonra kullanabilir.
Değerlendirmeyi nesnel bir şekilde sadece çalışmanın içeriği ile ilgili olarak yapmalıdır. Milliyet, cinsiyet, dini inançlar, siyasal inançlar ve ticari kaygıların değerlendirmeye etki etmesine izin vermemelidir.
Değerlendirmeyi yapıcı ve nazik bir dille yapmalıdır. Düşmanlık, iftira ve hakaret içeren aşağılayıcı kişisel yorumlar yapmamalıdır.
Değerlendirmeyi kabul ettikleri çalışmayı zamanında ve yukarıdaki etik sorumluluklarda gerçekleştirmelidir.
1. Gizlilik: Hakemler, makalelerle ilgili tüm bilgileri gizli tutmalı ve bunları ayrıcalıklı bilgi olarak değerlendirmelidir. Makale içeriği, yazar kimliği, hakem değerlendirmeleri ve editörle yapılan yazışmalar üçüncü kişilere ifşa edilmemelidir.
2. Objektiflik Standartları: İncelemeler, yazara yönelik kişisel eleştiriler olmaksızın objektif bir şekilde yürütülmelidir. Hakemler, değerlendirmelerini yaparken yazarın kimliği, geçmiş çalışmaları veya kişisel görüşleri gibi faktörlerden etkilenmemelidir.
3. Editoryal Karara Katkı: Hakemler görüşlerini destekleyici argümanlarla birlikte açıkça ifade etmelidir. Değerlendirmelerinde, makalenin kabul edilmesi veya reddedilmesi için net bir tavır koymalı ve bu tavrı gerekçelendirecek somut deliller sunmalıdırlar.
4. İvedilik: Hakemler, incelemelerini belirli bir zaman dilimi içinde tamamlamalıdır. Dergi tarafından belirlenen hakemlik süresine uymaları ve gecikme bildiriminde bulunmaları önemlidir.
5. İfşa ve Çıkar Çatışmaları: Hakemler, yazarlardan, şirketlerden veya makalelerle bağlantılı kurumlardan herhangi biriyle rekabet, işbirliği veya diğer ilişkiler veya bağlantılardan kaynaklanan çıkar çatışmalarının olduğu makaleleri incelememelidir. Potansiyel bir çıkar çatışması olduğunda, hakemler dergi editörüne durumu bildirmeli ve incelemeden çekilmelidir.
Yayıncının Etik Sorumlukları
İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi’nin yayıncısı olan İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Uluslararası İslam Ekonomi ve Finansı Araştırma ve Uygulama Merkezi (İSEFAM) tarafından yayımlanmaktadır ve kar amacı gütmeyen kamu yararına çalışan bir sivil toplum kuruluşudur. Bu bağlamda İSEFAM Yönetim Kurulu, İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi ile ilgili aşağıdaki etik sorumlulukların bilinciyle hareket etmektedir:
İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi’ne gönderilen çalışmaların tüm süreçlerinden editör sorumludur. Bu çerçevede ekonomik ya da politik kazançlar göz önüne alınmaksızın karar verici kişi editördür.
Bağımsız editör kararı oluşturulmasını taahhüt eder.
İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi’nde yayımlanmış her makalenin mülkiyet ve telif hakkını korur ve yayımlanmış her kopyanın kaydını saklama yükümlüğünü üstlenir.
Editöre ilişkin her türlü bilimsel suiistimal, atıf çeteciliği ve intihalle ilgili önlemleri alma sorumluluğuna sahiptir.
YAYIN POLİTİKALARI
1- Makale Değerlendirme Süreçleri
Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci İEFD’ye gönderilen tüm çalışmalar aşağıda belirtilen aşamalara göre çift-körleme yoluyla editöryal okuma süreci ile değerlendirilmektedir. Çift-körleme yönteminde çalışmaların yazar ve hakem kimlikleri gizlenmektedir. Bu sebeple yazarlardan sisteme makalelerini yüklerken isimlerini silmeleri talep edilir.
Tüm yazılar editöryal okuma sürecine tabi tutulur. Editöryal okuma süreci, -yazının genişliği ve transliterasyon gereksinimine göre değişkenlik gösterebilmekle birlikte her bir yazı için en az 15 gündür. Detaylı bilgi için tıklayınız.
A. İlk Değerlendirme Süreci
İEFD’ye gönderilen çalışmalar ilk olarak editör tarafından değerlendirilir. Bu aşamada, derginin amaç ve kapsamına uymayan, Türkçe, İngilizce ve Arapça dil ve anlatım kuralları açısından zayıf, bilimsel açıdan kritik hatalar içeren, özgün değeri olmayan ve yayın politikalarını karşılamayan çalışmalar reddedilir. Reddedilen çalışmaların yazarları, gönderim tarihinden itibaren en geç bir ay içerisinde bilgilendirilir. Uygun bulunan çalışmalar ise ön değerlendirme için çalışmanın ilgili olduğu alana yönelik bir alan editörüne gönderilir.
B. Ön Değerlendirme Süreci
Ön değerlendirme sürecinde alan editörleri çalışmaların, giriş ve literatür, yöntem, bulgular, sonuç, değerlendirme ve tartışma bölümlerini dergi yayın politikaları ve kapsamı ile özgünlük açısından ayrıntılı bir şekilde inceler. Bu inceleme sonucunda uygun bulunmayan çalışmalar en geç bir ay içerisinde alan editörü değerlendirme raporu ile birlikte iade edilir. Uygun bulunan çalışmalar ise hakem atama sürecine alınır.
Editör kurulu, gelen makaleleri yukarıdaki kriterlere göre ön değerlendirmeye alır.
Ön değerlendirme sonucunda iade veya reddine karar verilen makaleler için ayrıntılı bir rapor sunulmaz.
Makale, ön değerlendirmeyi başarıyla geçerse hakemlik sürecine alınır.
Ön değerlendirme sonucunda, Yayın Kurulu makalenin hakemlenmeye uygun olup olmadığına karar verir.
Söz konusu kriterler bakımından asgari şartları taşımayan bir makale, hakemlenmeksizin Yayın Kurulu tarafından reddedilir.
C. Hakem Atama Süreci
Çalışmalara içeriğine ve hakemlerin uzmanlık alanlarına göre hakem ataması yapılır. Çalışmayı inceleyen alan editörü, Hakem havuzundan uzmanlık alanlarına göre en az iki hakem önerisinde bulunur veya çalışmanın alanına uygun yeni hakem önerebilir. Alan editöründen gelen hakem önerileri editör tarafından değerlendirilir ve çalışmalar hakemlere iletilir. Hakemler değerlendirdikleri çalışmalar hakkındaki hiçbir süreci ve belgeyi paylaşmayacakları hakkında garanti vermek zorundadır.
D. Hakem Değerlendirme Süreci
Hakem değerlendirme süreci için hakemlere verilen süre 6 haftadır. Hakemlerden veya editörlerden gelen düzeltme önerilerinin yazarlar tarafından “düzeltme yönergesi” doğrultusunda 1 ay içerisinde tamamlanması zorunludur. Hakemler bir çalışmanın düzeltmelerini inceleyerek uygunluğuna karar verebilecekleri gibi gerekliyse birden çok defa düzeltme talep edebilir. En az iki hakemin olumlu yöndeki değerlendirmesi ile makalenin yayınlanmasına karar verilir. Bir hakemin olumlu, bir hakemin olumsuz görüş bildirmesi durumunda, makale üçüncü bir hakeme gönderilir. Hakem Raporları Hakem değerlendirmeleri genel olarak çalışmaların özgünlük, kullanılan yöntem, etik kurallara uygunluk, bulguların ve sonuçların tutarlı bir şekilde sunumu ve literatür açısından incelenmesine dayanmaktadır. Bu inceleme aşağıdaki unsurlara göre yapılır:
a. Giriş ve literatür: değerlendirme raporu çalışmada ele alınan problemin sunumu ve amaçları, konunun önemi, konuyla ilgili literatür kapsamı, güncelliği ve çalışmanın özgünlüğü, başlık, özet ve makale içeriği uyumu hakkında görüş içerir.
b. Yöntem: Değerlendirme raporu, kullanılan yöntemin uygunluğu, araştırma grubunun seçimi ve özellikleri, geçerlik ve güvenilirlik ile ilgili bilgilerin yanı sıra veri toplama ve analiz süreci hakkında görüş içerir.
c. Bulgular: Değerlendirme raporu, yöntem çerçevesinde elde edilen bulguların sunumu, analiz yöntemlerinin doğruluğu, araştırmanın amaçları ile erişilen bulguların tutarlılığı, ihtiyaç duyulan tablo, şekil ve görsellerin verilmesi, kullanılan testlerin kavramsal açıdan değerlendirilmesine yönelik görüşler içerir.
d. Sonuç ve öneriler: Değerlendirme raporu literatüre katkı, gelecekte yapılabilecek çalışmalara ve alandaki uygulamalara yönelik öneriler hakkında görüş içerir.
e. Stil ve anlatım: Değerlendirme raporu, çalışma başlığının içeriği kapsaması, Türkçe'nin kurallara uygun kullanımı, gönderme ve referansların APA 6 kurallarına uygun olarak tam metnin diline uygun verilmesi ile ilgili de görüşler içerir.
f. Genel değerlendirme: Değerlendirme raporu çalışmanın bir bütün olarak özgünlüğü, eğitim literatür ve alandaki uygulamalara sağladığı katkı hakkında görüş içerir. Değerlendirme sürecinde hakemlerin çalışmanın tipografik özelliklerine göre düzeltme yapmaları beklenmemektedir.
E. Karar ve Yayım Süreci
Hakem süreci tamamlanan çalışmalar, Yayın Kurulu tarafından değerlendirilir ve yayımlanıp yayımlanmayacağına ilişkin karar oy çokluğuyla verilir. Makalelerin yayımlanmasına dair nihai yetki Yayın Kurulu’na aittir. Yayımlanmasına karar verilen çalışmaların dizgi ve mizanpaj işlemleri tamamlanarak yayına hazır hale getirilir ve gelecek ilk sayıda yayımlanır. Makale gönderimi ile yayınlanması arasındaki ortalama hafta sayısı (İnceleme ve yayınlama süreci) 10/12 haftayı bulabilmektedir.
2- Arşiv, Açık Erişim ve Telif Hakkı Politikaları
Dergimizde yayımlanan çalışmalar, İstanbul Sabahattin Üniversitesinin Dergiye ait depolama kısmında ve LOCKSS’ta dijital olarak arşivlenir. İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi ayrıca yazarların çalışmalarının versiyonlarını kendi web sayfalarında, kurumsal web sayfalarında ve diğer depolarda kendi kendilerine arşivlemelerine izin verir. Dergi açık erişimli bir dergi olduğu için herhangi bir ambargo süresi bulunmamaktadır. Detaylı bilgi için tıklayınız.
Yazarlar, dergimizde yayımlanan çalışmalarının telif hakkına (ticari kullanım hakları dergimiza aittir) sahiptirler ve çalışmaları Creative Commons Atıf-GayrıTicari 4.0 Uluslararası (CC BY-NC 4.0) olarak lisanslıdır. Dergimizde yayımlanan tüm çalışmalar CC BY-NC 4.0 lisansı altında açık erişim olarak yayımlanmaktadır. Dergimizde yayınlanan makalelere https://dergipark.org.tr/tr/pub/jief/archive sayfasından ücretsiz bir şekilde ulaşılabilir. Detaylı bilgi için tıklayınız.
Lisans Kapsamı
Lisans şartlarını yerine getirdiğiniz sürece, lisans sahibi bu özgürlükleri (belirtilen hakları) iptal edemez.
Bunları yapmakta özgürsünüz:
1) Paylaş: Eseri her ortam veya formatta kopyalayabilir ve yeniden dağıtabilirsiniz.
2) Uyarla: Karıştır, aktar ve mevcut eserin üzerine inşa et
Aşağıdaki şartlar altında:
3) Atıf: Uygun referans vermeli, lisansa bağlantı sağlamalı ve değişiklik yapıldıysa bilgi vermelisiniz. Bunları uygun bir şekilde yerine getirebilirsiniz fakat bu, lisans sahibinin sizi ve kullanım şeklinizi onayladığını göstermez.
4) GayriTicari: Bu materyali ticari amaçlarla kullanamazsınız.
Ek sınırlamalar yoktur: Lisansın sağladığı izinlerin kullanımını kanunen kısıtlayacak yasal koşullar ya da teknolojik önlemler uygulayamazsınız.
3- Özel Sayı Yayım Politikası
Yayın Kurulu tarafından alınacak karar ile yılda bir kez özel sayı yayınlayabilir. Özel sayıda yayınlanacak makaleler için yayın ve değerlendirme ilkeleri planlı sayılarda uygulandığı şekliyle uygulanır.
4- Ücret Politikası
Dergimizde makale gönderimi, değerlendirme ve yayın süreçleri tamamen ücretsizdir. Gönderilen veya yayımlanmak üzere kabul edilen makaleler için herhangi bir ücret talep edilmemektedir. Yayın politikamız gereği, sponsorluk ve reklam kabul edilmemekte olup, dergimizin tüm giderleri Yayıncı tarafından karşılanmaktadır.
Ücret Politikası
Dergimize gönderilen ya da dergimizde yayınlanmak üzere kabul alan makalelerden bir ücret talep edilmemektedir.
