İSLAMİ FİNANSA YÖNELİK DÜZENLEMELERİN İSLAMİ FİNANS SEKTÖRÜNÜN GELİŞİMİNE ETKİSİ:AMPİRİK BİR ÇALIŞMA

ÖZ. Bu çalışmada, İslami finans sektörü ele alınarak, sektörün gelişimi ile İslami finansa ilişkin yasal düzenlemeler arasındaki ilişkinin ampirik olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, dünya genelinde en fazla İslami finans varlıklarına sahip ve yasal düzenlemeleri çeşitlilik gösteren 15 ülke arasından, verilerine erişilebilen 11 ülke için 2012-2022 dönemini kapsayan bir panel veri seti oluşturulmuştur. Söz konusu veri seti kullanılarak, İslami finans sektörünün gelişimi ile yasal düzenlemeler arasındaki ilişki panel veri analiz yöntemiyle test edilmiştir. Analiz bulgularına göre, incelenen 11 ülkede, çalışma dönemi boyunca AAOIFI standartlarının zorunlu olarak uygulanması, İslami banka varlıklarını negatif ve istatistiksel olarak anlamlı şekilde etkilemektedir. Buna karşılık, hem merkezi hem de müstakil Şer’i Danışma Kurulunun varlığı, İslami finans sektörüne ilişkin olarak; İslami finans varlıklarının GSYİH içindeki payını, İslami banka varlıklarını, sermaye piyasası varlıklarını ve tekafül varlıklarını pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı biçimde etkilemektedir. Ayrıca, İslami finans yasal düzenlemelerinin konvansiyonel finans düzenlemelerinden ayrı olması, İslami finans varlıklarının GSYİH içindeki payını ve İslami banka varlıklarını negatif ve istatistiksel olarak anlamlı şekilde etkilemektedir. Elde edilen sonuçlar, hem merkezi hem de müstakil Şer’i Danışma Kurullarının İslami finans sektörünün gelişimi açısından kritik öneme sahip olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, İslami finansa yönelik standartların, şer’i öğreti ve ilkelere uygunluk bakımından ayrı ayrı ele alınarak, kalite açısından gözden geçirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: AAOIFI, Panel veri analizi, İslami finans , GSYİH, İslami banka varlıkları, İslami sermaye piyasası varlıkları, Tekafül varlıkları JEL Sınıflandırması: F30, F39

ABSTRACT The objective of this study is to empirically examine the relationship between the development of the Islamic financial sector and the legal regulations pertaining to Islamic finance. With regard to the objective of identifying the countries with the most Islamic financial assets and the most varied legal regulations, a panel data set was constructed for 11 countries for which data was available, covering the period from 2012 to 2022. This set of data was created to represent the 15 countries with the most Islamic financial assets and the most varied legal regulations. The relationship between the development of the Islamic financial sector and legal regulations was examined using a panel data analysis method with the data set under consideration. An analysis of the data reveals that, across the 11 countries under review, the mandatory implementation of AAOIFI standards during the study period has exerted a statistically significant negative impact on Islamic bank assets. In response, the existence of both the central Sharia Advisory Council and the independent Sharia Advisory Council is noteworthy in the context of the Islamic financial sector. The presence of Islamic financial assets within the gross domestic product (GDP) has been demonstrated to exert a significant positive influence on the assets of Islamic banks, capital markets, and reinsurance. This influence is deemed to be statistically significant. In addition, the absence of congruence between Islamic financial regulations and conventional financial regulations has a deleterious effect on the share of Islamic financial assets in the gross domestic product (GDP) and on Islamic bank assets, which are negatively and statistically significant. The findings indicate that both the central and independent Sharia Advisory Councils play a pivotal role in the development of the Islamic financial sector. It has been determined that a comprehensive evaluation of Islamic financial standards is necessary to ascertain their conformity with shari'a doctrine and principles. This evaluation should be conducted independently for each standard to ensure that quality standards are met.