Kripto Paralar İçin Düzenleyici Çerçeve Tasarımı: Türkiye’ye Öncü Bir Model Önerisi

Kripto paralar için sağlam bir yasal statü oluşturmanın önemini vurgulayan bu çalışma, Türkiye’de güçlü bir dijital ekosistemin tesis edilebilmesi amacıyla sürdürülebilir bir yasal çerçevenin oluşturulması gerekliliğini ele almaktadır. Kripto varlık piyasalarının hızla büyümesi, yatırımcı mağduriyeti, piyasalarda manipülasyon ve finansal istikrar risklerini artırması nedeniyle düzenleyici bir çerçevenin oluşturulmasını zorunlu hale getirmiştir. Bu bağlamda, küresel ölçekte öncü kabul edilen düzenlemeler (örneğin Endonezya uygulamaları ve Avrupa Birliği’nin MiCA düzenlemesi) incelenmiştir. Çalışmanın temel amacı, bu küresel tecrübelerden yola çıkarak Türkiye için sürdürülebilir ve uygulanabilir bir kurumsal yapı tasarlamaktır. Bu doğrultuda, manipülatif dijital varlıkların sistem dışına çıkarılması ve kamu-özel iş birliği temelinde lisanslı dijital varlık ihracatçılarına rezerv fon yükümlülüğü getirilmesi gibi politika önerileri sunulmaktadır. Ayrıca, bankacılık sektörünün finansal istikrarını riske atmayan kademeli entegrasyon modeli önerilmektedir. Yöntem olarak, farklı ülkelerdeki düzenleyici kurumlar arası kıyaslamalar içeren karşılaştırmalı analiz yapılmış; kamu ve özel kesimin ortak iştirakinin piyasa güvenliği, tüketici koruması ve ticari kazançların vergilendirilmesinde kritik rol oynadığı vurgulanmıştır. Bulgular, lisans kazanımları, etkin piyasa gözetimi ve rezerv koşullarının dijital varlık ekosisteminin güvenilirliği ve finansal istikrar için elzem olduğunu göstermektedir. Sonuç kısmında, Türkiye için önerilen modelin dijital varlıkların vergilendirilmesi ve yatırımcı güvenine katkı sağlaması beklenmektedir.

This study emphasizes the importance of establishing a solid legal framework for cryptocurrencies and addresses the necessity of creating a sustainable regulatory framework to build a robust digital ecosystem in Turkey. The rapid growth of crypto asset markets, coupled with investor losses, market manipulation, and financial stability risks, has made the establishment of a regulatory framework imperative. In this context, globally recognized regulatory practices (e.g., Indonesia’s regulations and the European Union’s MiCA framework) have been examined. The main objective of the study is to design a sustainable and feasible institutional structure for Turkey, drawing on these global experiences. Accordingly, policy recommendations are proposed, such as the exclusion of manipulative digital assets from the system and the imposition of reserve fund obligations on licensed digital asset issuers within a public-private partnership framework. In addition, a gradual integration model that does not compromise the financial stability of the banking sector is suggested. Methodologically, a comparative analysis of regulatory institutions across different countries was conducted, highlighting the critical role of public-private cooperation in ensuring market security, consumer protection, and taxation of commercial gains. The findings indicate that licensing, effective market supervision, and reserve requirements are essential for the reliability of the digital asset ecosystem and financial stability. Finally, the proposed model for Turkey is expected to contribute to both the taxation of digital assets and the enhancement of investor confidence.